bilim inson manaviy kamoloti omili

DOCX 14 pages 30.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 30.5 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

bilim inson ma’naviy kamoloti omili reja 1. komil va barkamol inson tushunchalari. 1. i.karimov asarlarida barkamol insonni tarbiyalash g’oyalari. 1. komil inson tushunchasining sharqona ta’rifi. ma’naviy barkamol, komil inson tushunchalarini bilib olishdan avval inson, shaxs, fuqaro tushunchalarining mazmun-mohiyatini bilib olish lozim bo‘ladi. inson nihoyatda murakkab, ko‘p qirrali va ko‘p o‘lchamli mavjudot bo‘lib, uning mohiyatini anglash yuzasidan turli qarashlar ilgari surib kelinmoqda. sharq falsafasi tarixida ham inson bosh mavzulardan biri bo‘lib kelgan. masalan, forobiy falsafasida inson butun borliq taraqqiyotining mahsuli sifatida izohlanadi. mutafakkir insoning barcha olijanob fazilatlari ilm tufayli ekanligini, inson hayotining mazmuni-baxtli bo‘lish va baxtli qilishga intilish, bunga esa faqat ilm va ma’rifat orqali erishish mumkinligini ko‘rsatdi. beruniy va ibn sino insonning boshqa mavjudotlardan ustunligi aql va tafakkur tufayli ekanligini isbotlashga harakat qildilar. abu homid g‘azzoliy insonning boshqa mavjudotlardan ustunligi aqlda emas, balki inson qalbida ekanligini ko‘rsatdi.ulug‘ mutasavvuf abduholiq g‘ijduvoniy insonni “kichik olam” deb hisoblagan. hayot go‘zaldir, - deydilar shoir …

2 / 14

dagi evolyusion o‘zgarishlarning mahsuli deb qaraldi. inson tushunchasiga aniq ta’rif berish uchun uni boshqa biologik mavjudotlardan ajratib turuvchi eng muhim xususiyatlarini aniqlash zarur. bular qatoriga quyidagilar kiradi. inson eng avvalo boshqa mavjudotlardan o‘zining xotirasi, tafakkuri, tili borligi bilan ajralib turadi. boshqa mavjudotlardan insonning tub sifatiy farqini ifodalovchi xususiyatlardan yana biri uning o‘z amaliy faoliyatini tartibga sola bilishidir. shuningdek, inson o‘z turmushi uchun zarur bo‘lgan moddiy va ma’naviy boyliklarni ishlab chiqarish, yaratish malakasiga ega ekanligi ham ana shunday xususiyatlardan biri hisoblanadi. inson hayotida mehnat asosiy rol o‘ynaydi. mehnat tufayli inson o‘zi yashayotgan tabiatga ta’sir etadi, uni o‘zgartiradi, moddiy va ma’naviy boyliklarni yaratadi. amerikalik olim b.franklin “inson mehnat qurollarini yaratuvchi jonzotdir”, deb ta’riflagan. oilaviy munosabatlar va ma’naviy-ahloqiy meyorlar insonni hayvondan farq qiluvchi eng muhim xususiyati sanaladi. inson o‘z aqli tufayli butun koinot, tabiat taraqqiyotida buyuk yaratuvchi kuch sifatida namoyon bo‘ladi, o‘z tarixini yaratadi, uni avaylab-asraydi. inson faoliyati va tajribalari jamiyatning takomillashuvi va …

3 / 14

larini qondirish inson yashashining birlamchi, asosiy sharti hisoblanadi. biroq hayotning ma’nosi faqat moddiy ne’matlardan bahramand bo‘lish, qorin to‘yg‘azish, lazzatlanish, boylikka ruju qo‘yishdangina iborat emas. inson ruhi ham o‘ziga xos oziqqa ehtiyoj sezadi. bu ehtiyoj insonda ma’rifatparvarlik, odamiylik, adolatlilik, rahm-shafqat, diyonat, vijdon, oliy himmatlilik, vatanparvarlik kabi ma’naviy fazilatlarni shakllanishiga olib keladi. yuksak ma’naviyat insonni ruhan poklaydi, iymon-e’tiqodini mustahkamlaydi. yuksak ma’naviyatgina inson ehtiyojlarini oqilona qondirishga, ijtimoiy adolatni o‘rnatib, sahiy va oliyhimmat bo‘lishga undaydi. yuksak ma’naviyatda haqiqiy insoniy mohiyat mujassamdir. shaxs - alohida kishi, ijtimoiy-ahloqiy, ma’naviy mohiyatni o‘zida mujassamlashtirgan individ. kishilar shaxs bo‘lib tug‘ilmaydi, balki jamiyatdagina shaxs bo‘lib shakllanadi va rivojlanadi. inson ta’lim-tarbiya, mehnat, o‘zaro muloqot jarayonida ijtimoiy tajriba, bilim, turli munosabatlar, ahloqiy-ma’naviy meyorlar, siyosiy qarashlar ta’siri ostida faoliyat yuritadi, ularni o‘zlashtiradi va shu jarayonda asta-sekin ijtimoiylashib boradi, ya’ni shaxs bo‘lib shakllanadi. natijada insonda irsiy bo‘lmagan yangicha fazilatlar paydo bo‘ladi. u yaratuvchan mavjudot sifatida faoliyat ko‘rsata boshlaydi. shaxs tushunchasi inson tushunchasining yuksak ko‘rinishi, …

4 / 14

axsni tarbiyalab voyaga yetkazish va shakllantirishni maqsad qilib qo‘ygan. demokratik qadriyatlar tizimida shaxs erkinligi alohida o‘rin tutadi. erkinlik – insonning intellektual-ma’naviy kamolotga erishuvining zarur sharti. erkinlik tufayli inson yaratuvchilik qobiliyatini namoyon etadi, shaxsiy mas’uliyat va insoniy burchni to‘la his etadi. shaxs erkinligi, avvalo ahloqiy, so‘z, vijdon, matbuot erkinligida ro‘yobga chiqadi. inson, shaxs tushunchalari bilan birga fuqaro, fuqarolik tushunchalari ham yonma-yon ishlatib kelinadi. “fuqaro” so‘zi “faqir” so‘zidan olingan bo‘lib, hozirgi davrda uning ma’nosi o‘zgarib ketgan. fuqarolik tushunchasi antik yunoniston va rimda mavjud bo‘lsa-da, asosan o‘rta asrlar oxirida feodalizm inqirozga uchrab, jamiyatdagi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy hayot demokratiya va bozor munosabatlari zaminiga o‘ta boshlaganida, hozirgi shakl va mazmunda paydo bo‘la boshlagan. ilk bor fransuzchada “situayyan”, inglizchada “sitizen” – “shaharli”, ruscha “gorojanin - grajdanin”, ya’ni qoloq qishloqdan, mustabid feodal munosabatlardan ozod inson, jamiyatning teng huquqli a’zosi, degan ma’noni bildirgan. mustaqillik e’lon qilingandan so‘ng, o‘zbek tilida o‘tmishdagi “grajdanlik” so‘zi o‘rniga “fuqarolik” degan atama qabul …

5 / 14

miz demokratik, fuqarolik jamiyatini qurish va barpo etishdir. fuqarolik jamiyati-insonga uni iqtisodiy, siyosiy va madaniy hayoti shakllarini erkin tanlashi kafolatlanadigan, qonun ustivorligi va inson huquqlari hamda erkinliklari qaror topadigan, ko‘p partiyaviylik, siyosiy institutlar, mafkura va fikrlarning xilma-xilligi ta’minlanadigan hamda o‘zini-o‘zi boshqarish organlarining mavqei baland bo‘lgan ijtimoiy tuzum. mamlakatimizda bunday jamiyatni barpo etish barkamol inson shaxsini shakllantirishni talab etadi, chunki fuqarolik jamiyati asoslarini barpo etishni inson omilisiz tasavvur etib bo‘lmaydi. prezidentimiz i.a.karimov ta’kidlaganidek, hozirgi sharoitda inson omili va mezoni barcha islohotlarimizning bosh yo‘nalishi va samaradorligining pirovard natijasini belgilab beradi. “fuqarolik jamiyati asoslarini barpo etishning eng muhim tarkibiy qismi ma’naviyat va ma’rifat sohasida, shaxsni muntazam kamol toptirish borasida uzluksiz ish olib borishdan iborat”. 9.2. ma’naviy barkamol inson tushunchasi keng qamrovli serqirra tushuncha. ma’naviy barkamol inson – komil inson tushunchasi bilan hamohangdir. ayni vaqtda ma’naviy barkamol inson tushunchasi sog‘lom avlod tushunchasi bilan ham bog‘lanib ketadi. ilmiy adabiyotlarda bu tushunchalar alohida-alohida ishlatilsa-da, mohiyatan ularning …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bilim inson manaviy kamoloti omili"

bilim inson ma’naviy kamoloti omili reja 1. komil va barkamol inson tushunchalari. 1. i.karimov asarlarida barkamol insonni tarbiyalash g’oyalari. 1. komil inson tushunchasining sharqona ta’rifi. ma’naviy barkamol, komil inson tushunchalarini bilib olishdan avval inson, shaxs, fuqaro tushunchalarining mazmun-mohiyatini bilib olish lozim bo‘ladi. inson nihoyatda murakkab, ko‘p qirrali va ko‘p o‘lchamli mavjudot bo‘lib, uning mohiyatini anglash yuzasidan turli qarashlar ilgari surib kelinmoqda. sharq falsafasi tarixida ham inson bosh mavzulardan biri bo‘lib kelgan. masalan, forobiy falsafasida inson butun borliq taraqqiyotining mahsuli sifatida izohlanadi. mutafakkir insoning barcha olijanob fazilatlari ilm tufayli ekanligini, inson hayotining mazmuni-baxtli bo‘lish va baxtli qilishga intili...

This file contains 14 pages in DOCX format (30.5 KB). To download "bilim inson manaviy kamoloti omili", click the Telegram button on the left.

Tags: bilim inson manaviy kamoloti om… DOCX 14 pages Free download Telegram