axborot va qaror qabul qilish tizimlari

DOC 10 pages 71.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 71.5 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

axborot va qaror qabul qilish tizimlari reja: 1. intellektual programmalar va sistemalar haqida tushuncha. 2. ekspert sistemalarning asosiy turlari va ishlatilish sohalari. 3. intellektual va ekspert sistemalarning tuzilishi va asosiy qismlari. 4. intellektual sistemalar yaratishda ishlatiladigan asosiy amaliy programma paketlari va ularning ishlatilishi. 5.intellektual sistemalarning moliya organlarida iqtisodiy asoslangan qarorlar qabul qilishdagi roli va axamiyati. intellektual programmalar va sistemalar haqida tushuncha. qanday qilib insonning ko`p yillik tajribasini va bilimlarini kompyuterga kiritish va undan unumli ravishda foydalanish mumkin? umuman bu ishni xal qilib bo`ladimi yoki yo`qmi? bilimlarni ifodalashning qanday usullarini taklif qila olasiz? sun’iy intellekt deganda nimani tushunasiz? nima qilsa kompyuter xam insonlarga o`xshab fikrlashi va ma’lum bir xolatlarda bizga yordam berishi mumkin? ushbu muammoli savollarga javob berishga harakat qiling va ularni guruxdoshlaringiz hamda ustozingiz bilan o`rtoqlashing. sun’iy intellekt-bu dasturiy sistema bo`lib, kompyuterda inson kabi fikrlashni amalga oshiradi. bunday sistemani yaratish uchun ma’lum bir masalalarni yechib, ma’lum sohada qaror qabul qiluvchi …

2 / 10

sun’iy intellekt metodlari programmalarni birlashtirishni soddalashtiradi va sun’iy intellekt sistemasiga mustaqil o`rganish va yangi foydali ma’lumotlarni yig`ish qobiliyatini nazarda tutadi. inson o`z bilimlarini oshirgani sari o`z fikrlash usullarini o`zgartirmasligi va o`ziga ma’lum ma’lumotlarni esdan chiqarmasligi mumkin. sun’iy intellekt sistemasi ham xuddi shunday ishlashi kerak. sun’iy intellekt metodlari programmalar qismlarining yuqori darajadagi mustaqilligini nazarda tutadi. programma qismlari bir yoki bir necha masalalarning ma’lum bosqichini amalga oshiradi. programmaning mustaqil qismlarini inson miyasidagi ma’lumotlarning alohida blokiga qiyoslash mumkin. kerakli ma’lumotni tanlashda inson miyasi miyadagi barcha bilimlarni qarab chiqmay, avtomatik tarzda faqat shu ishga ta’lluqli ma’lumotlarni ajratadi. bir masalani yechish uchun an’anaviy usullardan va sun’iy intellekt usullaridan foydalanib, programma tuzish mumkin. sun’iy intellekt usullaridan foydalanish programma yaratishni soddalashtiradi va tezlashtiradi. ikkala turdagi programmalarda ham uning alohida qismlari qat’iy belgilangan amallarni bajaradi. lekin sun’iy intellekt programmalari maxsus, inson intellektiga xos xususiyatlarga o`xshash xususiyatga ega bo`lib, ma’lumotlarning istalgancha o`zgarishi programmaning butun tuzilishiga jiddiy ta’sir etmaydi. bunday …

3 / 10

xizmat qilishi mumkin. bir qarashda barcha predmet sohalarni qamrab oluvchi intellektual sistema yaratish mumkinday tuyuladi. lekin bu mumkin emas. chunki, barcha predmet sohalarda tug`ilishi mumkin bo`lgan barcha masalalarni yechish uchun cheksiz ma’lumotlar va qoidalar zarur. agar shunday sistema yaratilganida uni bilimlar bilan to`lg`azishga juda ko`p vaqt talab etilardi. shuning uchun hozircha ma’lum predmet sohasi bilan cheklanish maqsadga muvofiqdir. intellektual sistemalar ishlashi uchun zarur bo`lgan ma’lumotlar va qaror qabul qilishda ishlatiladigan qoidalar kompyuterda yig`iladi va u bilimlar bazasi deb yuritiladi. ekspert sistemalarning asosiy turlari va ishlatilish sohalari. ekspert degan so`z sizga nimani anglatadi va ekspert deb atalgan inson qanday ishlarni bajaradi? ekspertning bajaradigan ishlarini kompyuter amalga oshira olsa biz qanday afzalliklarga erishishimiz mumkin? bu muammolar ustida do`stlaringiz bilan birgalikda bosh qotiring va biror bir yechimga kelgandan so`ng quyidagi material bilan tanishishni davom ettiring. ma’lum muammo sohasidagi masalalarni yechishga mo`ljallab yaratilgan intellektual sistema ekspert sistemasi deyiladi. ekspert sistemalari bilimlarini to`lg`azish manbai bo`lib, …

4 / 10

masalan e1 va e2, foydalanib, aybdorni aniq topish mumkin. bu qoidalar evristik qoidalar deyiladi. evristik qoidalar oddiy qoidalar asosida emas, balki ekspertning amaliy bilimiga asoslanadi. e1 qoida: agar neft tashlangan joydan daryo oqimi bo`yicha 1 km oraliqdagi yuqorida bir korxona joylashgan bo`lsa, u xolda shu korxona neftni daryoga oqizgan . e2 qoida: agar neft tashlangan joydan daryo oqimi bo`yicha 1 km oraliqdagi yuqorida birnecha korxona joylashgan bo`lsa, u xolda eng ko`p neft ishlatuvchi korxona neftni daryoga okizgan. maqsadga erishish uchun ko`rib chiqilayotgan variantlar sonini kamaytirishga xizmat qiluvchi va fikrlash samarasini oshiruvchi soddalashtirishlar qo`llaniladi. ekspert sistemalarida evristik qoidalar asosida ishlatiladigan soddalashtirish mexanizmi evristik qidiruv mexanizmi deyiladi. quyida evristik qidiruv mexanizmi keltirilgan.evristik qidiruv mexanizmi suvni ifloslantirgan eng extimoli ko`p bo`lgan aybdorni aniqlaganidan keyin, ilgari surilgan gipotezani tekshirish uchun ekspert sistema boshqa qoidalar to`plamini ishlatishi mumkin. eng avvalo korxona neft quvuri sistemasidagi nosozliklar qaraladi. bunday evristik qoida foyda keltirishi mumkin: agar fabrika neft …

5 / 10

dalangan xolda intellektual sistemalarining tuzilishi qanday bo`lishi mumkin deb o`ylaysiz? qanday ma’lumotlar intellektual sistemalarning samarali ishlashiga yordam beradi? nima qilganda insoniyatning kompyuterlarda saqlanayotgan bilimlarini yanada foydali ravishda ishlata olishimiz mumkin? bu muammolar juda xam muxim va balki siz yangi original yechimlar taklif qilarsiz deb o`ylaymiz. intellektual va ekspert sistemalar uch asosiy qismdan tuzilgan: faktlar va evristikalar haqidagi bilimlar bazasi, xulosa va yechim mashinalari, insonning mashina bilan muloqotini ta’minlovchi sistema. xulosa va yechim mashinasi sistemaning bir qismi bo`lib, bilimlar bazasidagi ma’lumotlarga qoida va mantiqni tatbiq etish imkonini beradi. masalan, qoidalar asosida ko`rilgan ekspert sistemalarida “agar-u xolda” qoidasi ikki xil yo`lda tahlil qilinishi mumkin: · to`g`ri yo`nalishda yoki ma’lumotlar asosida, ya’ni muammoni yechish uchun yangi ma’lumotlar yoki shartlar qaraladi, hamda mos xulosa va oqibatlar tekshiriladi. · teskari yo`nalishda yoki maqsad tomonidan, ya’ni muammoni yechish uchun nazariy oqibatlar ishlab chiqiladi va uning xaqligini aniqlaydigan shartlar tekshiriladi. insonning mashina bilan muloqotini ta’minlovchi sistema shunday …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axborot va qaror qabul qilish tizimlari"

axborot va qaror qabul qilish tizimlari reja: 1. intellektual programmalar va sistemalar haqida tushuncha. 2. ekspert sistemalarning asosiy turlari va ishlatilish sohalari. 3. intellektual va ekspert sistemalarning tuzilishi va asosiy qismlari. 4. intellektual sistemalar yaratishda ishlatiladigan asosiy amaliy programma paketlari va ularning ishlatilishi. 5.intellektual sistemalarning moliya organlarida iqtisodiy asoslangan qarorlar qabul qilishdagi roli va axamiyati. intellektual programmalar va sistemalar haqida tushuncha. qanday qilib insonning ko`p yillik tajribasini va bilimlarini kompyuterga kiritish va undan unumli ravishda foydalanish mumkin? umuman bu ishni xal qilib bo`ladimi yoki yo`qmi? bilimlarni ifodalashning qanday usullarini taklif qila olasiz? sun’iy intellekt deganda nima...

This file contains 10 pages in DOC format (71.5 KB). To download "axborot va qaror qabul qilish tizimlari", click the Telegram button on the left.

Tags: axborot va qaror qabul qilish t… DOC 10 pages Free download Telegram