qaror qabul qilish bosqichlari

PDF 79 pages 668.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 79
13 qaror qabul qilish bosqichlari qaror qabul qilish — bu muayyan vaziyatda maqsadga muvofiq harakat yo‘nalishini tanlash jarayoni. bu jarayon turli bosqichlardan iborat bo‘lib, har bir bosqich qarorning sifatli va samarali bo‘lishiga yordam beradi. quyida qaror qabul qilish bosqichlari haqida to‘liq ma’lumot keltirilgan: 1. muammoni aniqlash qaror qabul qilish jarayoni muammoni aniqlashdan boshlanadi. bu bosqichda mavjud vaziyat tahlil qilinib, muammo yoki yechim talab qiladigan masala aniqlanadi. savollar: muammo nima? nima uchun bu muammo muhim? 2. ma’lumot yig‘ish muammoni tushunish uchun zarur bo‘lgan barcha ma’lumotlar yig‘iladi. bu bosqichda muammo bilan bog‘liq faktlar, statistikalar va boshqa dalillar o‘rganiladi. savollar: ma’lumotlar qayerdan olinadi? ma’lumotlar qanchalik ishonchli? 3. muqobil yechimlarni ishlab chiqish muammoni hal qilish uchun bir nechta muqobil yo‘llar ishlab chiqiladi. bu bosqichda ijodiy yondashuv va imkoniyatlarni kengroq o‘rganish talab etiladi. savollar: muqobil variantlar qanchalik amaliy? qanday cheklovlar mavjud? 4. muqobil variantlarni baholash har bir yechimning afzalliklari va kamchiliklari baholanadi. bu bosqichda har …
2 / 79
n. savollar: qaror qanchalik muvaffaqiyatli bo‘ldi? uni takomillashtirish kerakmi? xulosa: qaror qabul qilish bosqichlari — bu tizimli yondashuv bo‘lib, har bir bosqich o‘ziga xos ahamiyatga ega. bu jarayonni to‘g‘ri bajarish muammo yechimining muvaffaqiyatini oshiradi va xatolarni kamaytiradi. 14 qaror qabul qilishga tasir etuvchi psixologik omillar qaror qabul qilish jarayoniga psixologik omillar katta ta’sir ko‘rsatadi. bu omillar odamning shaxsiy xususiyatlari, hissiyotlari, ijtimoiy ta’sirlar va kognitiv jarayonlariga asoslanadi. quyida qaror qabul qilishga ta’sir etuvchi asosiy psixologik omillar haqida batafsil ma’lumot keltirilgan: 1. hissiyotlar va kayfiyat hissiyotlar: qaror qabul qilishda insonning hissiy holati katta rol o‘ynaydi. ijobiy hissiyotlar odamni optimistik qarorlar qabul qilishga undasa, salbiy hissiyotlar xavf-xatarga nisbatan ehtiyotkorlikni oshiradi. kayfiyat: kayfiyatning yaxshi yoki yomonligi qarorlar sifatiga ta’sir qiladi. masalan, yaxshi kayfiyatda odam tavakkal qilishga moyil bo‘lishi mumkin. 2. stress va bosim stress: yuqori darajadagi stress qaror qabul qilish jarayonini murakkablashtiradi. inson stress holatida tezroq qaror qabul qilishga intiladi, bu esa noto‘g‘ri qarorlarga …
3 / 79
avakkal qilishga tayyorroq bo‘lsa, boshqalar ehtiyotkor qarorlar qabul qilishadi. o‘ziga ishonch: o‘ziga ishonchli odamlar tezroq va qat’iy qaror qabul qilishga moyil bo‘lishadi, lekin haddan tashqari ishonch xatolarga olib kelishi mumkin. shaxsiy qadriyatlar va maqsadlar: qarorlar insonning qadriyatlari va uzoq muddatli maqsadlariga mos ravishda qabul qilinadi. 5. ijtimoiy ta’sirlar jamiyat va guruh ta’siri: guruhdagi odamlar qaror qabul qilishda bir-biriga taqlid qilishlari mumkin (masalan, "guruh fikrlashi"). mas’uliyat taqsimoti: guruh bo‘lib qaror qabul qilishda mas’uliyat bo‘linishi sababli, individual qaror qabul qilishdan farqli ravishda, odamlar tavakkal qilishga moyilroq bo‘lishadi. 6. o‘tmish tajribasi avvalgi qarorlar: o‘tmishdagi muvaffaqiyatli yoki muvaffaqiyatsiz qarorlar yangi qarorlarni shakllantiradi. odamlar odatda o‘z tajribalariga tayanadi. o‘rganilgan darslar: oldingi xatolardan o‘rganilgan saboqlar qaror qabul qilishni yaxshilashi mumkin. 7. motivatsiya ichki motivatsiya: shaxsning o‘z ehtiyojlari va istaklari qaror qabul qilishda asosiy omil bo‘lib xizmat qiladi. tashqi motivatsiya: rag‘batlantirish yoki jazolash omillari qaror qabul qilishni tezlashtirishi yoki sekinlashtirishi mumkin. 8. noaniqlik va xavfga munosabat noaniqlik …
4 / 79
e’yorlari va umumiy insoniy prinsiplar asosida shakllanadi. quyida qaror qabul qilishda asosiy axloqiy tamoyillar haqida batafsil ma’lumot keltirilgan: 1. halollik (adolat va haqiqatparvarlik) qaror qabul qilishda haqiqatga sodiq qolish va har qanday sharoitda halol bo‘lish muhimdir. misol: moliyaviy qaror qabul qilishda barcha ma’lumotlarni oshkora taqdim etish va hech qanday ma’lumotni yashirmaslik. axloqiy tamoyil: “haqiqatni tan ol va noto‘g‘ri harakatlardan qoch.” 2. adolat va tenglik har bir qaror adolatli va teng huquqlilikni ta’minlashi kerak. bu tamoyil odamlarni diskriminatsiya qilmaslik va har kimga teng munosabatda bo‘lishni talab qiladi. misol: ishga qabul qilishda nomzodlarni ularning qobiliyatlariga qarab baholash, shaxsiy aloqalarga yoki tarafkashlikka asoslanmaslik. axloqiy tamoyil: “hamma uchun adolatni ta’minla.” 3. mas’uliyat qaror qabul qiluvchi o‘z harakatlarining natijalari uchun mas’uliyatni o‘z zimmasiga olishi kerak. misol: boshqaruvda noto‘g‘ri qaror qabul qilingan bo‘lsa, bu qarorning oqibatlarini tan olish va to‘g‘rilash choralarini ko‘rish. axloqiy tamoyil: “natijalar uchun javobgarlikni qabul qil.” 4. haqiqiylik va oshkoralik qaror qabul qilish …
5 / 79
moyil: “jamiyat farovonligi uchun xizmat qil.” 7. zararsizlik tamoyili (nonmaleficence) har qanday qaror boshqa odamlarga zarar yetkazmasligi kerak. bu tamoyil odamlarning sog‘ligi, xavfsizligi va farovonligini himoya qilishni ta’minlaydi. misol: ishlab chiqarish jarayonida mahsulot sifati past bo‘lsa, uni bozorga chiqarishdan oldin to‘xtatish. axloqiy tamoyil: “hech kimga zarar yetkazma.” 8. foydalilik tamoyili (beneficence) qarorlar odamlarga foyda keltirishi va ularning hayot sifatini yaxshilashga qaratilgan bo‘lishi kerak. misol: ta’lim tizimida o‘quvchilar manfaatlarini hisobga olib, ularga qulay sharoitlar yaratish. axloqiy tamoyil: “qarorlaring bilan foyda keltir.” 9. tavakkalchilikni boshqarish qarorlar xavf-xatarlarni kamaytirishga qaratilgan bo‘lishi kerak. tavakkalchilikni noto‘g‘ri baholash boshqa odamlarga zarar yetkazishi mumkin. misol: yangi texnologiyalarni joriy qilishdan oldin ularning xavfsizligini sinchkovlik bilan tekshirish. axloqiy tamoyil: “tavakkalni boshqar va ehtiyotkor bo‘l.” 10. qonuniylik va qoidalarga rioya qilish har bir qaror qonun va jamiyat qoidalariga mos kelishi kerak. bu tamoyil axloqiy va huquqiy javobgarlikni ta’minlaydi. misol: soliq to‘lash masalasida qonun-qoidalarga rioya qilish. axloqiy tamoyil: “qonunlarni hurmat qil …

Want to read more?

Download all 79 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qaror qabul qilish bosqichlari"

13 qaror qabul qilish bosqichlari qaror qabul qilish — bu muayyan vaziyatda maqsadga muvofiq harakat yo‘nalishini tanlash jarayoni. bu jarayon turli bosqichlardan iborat bo‘lib, har bir bosqich qarorning sifatli va samarali bo‘lishiga yordam beradi. quyida qaror qabul qilish bosqichlari haqida to‘liq ma’lumot keltirilgan: 1. muammoni aniqlash qaror qabul qilish jarayoni muammoni aniqlashdan boshlanadi. bu bosqichda mavjud vaziyat tahlil qilinib, muammo yoki yechim talab qiladigan masala aniqlanadi. savollar: muammo nima? nima uchun bu muammo muhim? 2. ma’lumot yig‘ish muammoni tushunish uchun zarur bo‘lgan barcha ma’lumotlar yig‘iladi. bu bosqichda muammo bilan bog‘liq faktlar, statistikalar va boshqa dalillar o‘rganiladi. savollar: ma’lumotlar qayerdan olinadi? ma’lumotlar qanchalik ishon...

This file contains 79 pages in PDF format (668.2 KB). To download "qaror qabul qilish bosqichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: qaror qabul qilish bosqichlari PDF 79 pages Free download Telegram