o'zbekiston respublikasining soliq tizimining shakllanish bosqichlari

DOCX 15 стр. 37,3 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 15
mavzu: o'zbekiston respublikasining soliq tizimining shakllanish bosqichlari reja: 1. o’zbekistan respublikasi soliq tizimi. 2. soliq tizimining shakllanishi va rivojlanishi. 3. soliq munosabatlarining subyektlari. soliqlarning iqtisodiyotdagi yuqorida ta’kidlangan muhim o’rnini belgilovchi bir qancha funksiyalari mavjud. o’zbekiston respublikasi iqtisodiyotining hozirgi rivojlanish bosqichida soliqlarning o’rnini belgilovchi quyidagi asosiy omillarni ko’rsatib o’tish mumkin: bozor iqtisodiyotiga o’tish sharoitida aholini ijtimoiy himoya qilishning zarurligi. ma’lumki, respublikamizda iqtisodiyotni isloh qilish va davlat qurilishini amalga oshirish mamlakat birinchi prezidenti i.a.karimov tomonidan ilgari surilgan besh asosiy tamoyilga asoslanadi. bu qoidalardan biri kuchli ijtimoiy siyosatni amalga oshirishdir. bozor munosabatlariga o’tish sharoitida aholi, ayniqsa, uning kam ta’minlangan qatlamlari yetarli darajada ijtimoiy himoyalangan bo’lishi kerak. agrar sektordagi islohotlarni muvaffaqiyatli amalga oshirish zarurligi omili. o’zbekiston respublikasi iqtisodiyotida eng asosiy tarmoq agrar sektor hisoblanadi. masalan, ikkinchi jahon urushidan keyin tiklanayotgan yaponiya iqtisodiyoti uchun mashinasozlik yetakchi tarmoq sifatida rivojlantirilgan edi. bu tarmoq yaponiya iqtisodiyotini rivojlantirishga ulkan hissa qo’shdi. bu, eng avvalo, uning mamlakatga chet el …
2 / 15
ga 1999-yilning 1-yanvaridan boshlab yagona yer solig‘ini to’lash tartibi joriy qilindi. o’zbekiston respublikasi iqtisodiyotida soliqlarning o’rnini belgilovchi asosiy omillardan yana biri — hozirgi kunda ko’payib borayotgan tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanuvchi jismoniy va huquqiy shaxslarning daromadlarini jalb qiluvchi mukammal soliq to’lovini yuzaga keltirish. bozor munosabatlarining rivojlanib borishi xususiy tadbirkorlik faoliyatini keng quloch yoyishi va xususiylashtirish jarayonlarining chuqurlashuvi, tadbirkorlar daromadini hisobga olishni qiyinlashtiradi. xususiylashtirilgan bitta korxona o’rnida o’nlab kichik, xususiy va jamoa mulkiga asoslangan korxonalar paydo bo’ladi. mukammal soliq mexanizmi yaratilmaganligi uchun daromadlar summasini aniqlashda jiddiy xatoliklarga yo’l qo’yilishi mumkin. o’zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 1998-yil 15-apreldagi 159-sonli qaroriga muvofiq kichik korxonalar uchun umumiy belgilangan tartibdagi soliqlar o’rniga budjetga ixchamlashtirilgan soliq to’lash imkoniyati vujudga keldi. o’zbekistonda tadbirkorlikni rivojlantirishda ixchamlashtirilgan soliq tizimining joriy qilinishi bu tadbirkorlar uchun davlat tomonidan ko’rsatilgan katta yordam bo’ldi. soliqlarning mamlakat iqtisodiyotiga ta’siri, asosan, ularning stavkalari darajasining miqdori bilan belgilanadi. respublika soliq tizimining shakllanishini hozirgi bosqichida soliq stavkalarining darajasi eng …
3 / 15
g muhim jihatini tashkil etadi. soliqqa tortish tizimining asosiy bo’g‘ini hisoblangan soliq elementlari esa soliqqa tortishda ifodalanadigantushunchalar bo’lib, ular soliq to’lovchilar va davlat budjeti o’rtasidagi iqtisodiy-huquqiy munosabatlarda namoyon bo’ladi. soliq nazariyasida soliqqa oid munosabatlarni to’liq va teranroq ifoda etish uchun iqtisodiy voqeliklarni har bir kichik guruhlari muayyan nomdagi iboralar bilan izohlanadi. soliq elementlari ham xuddi shunday soliqqa oid iqtisodiy hodisalarni izohlashga xizmat qiluvchi yaxlit tushunchadir. soliq elementlari tushunchasi soliqqa tortish tizimining muhim tarkibiy qismi bo’lib, uning o’zi ham kichik tizimni tashkil etadi, ya’ni soliq elementlari ham bir necha iqtisodiy kategoriyalarni yaxlit holdagi harakatini bildiradi. soliq elementlari bir nechta tushunchalardan iborat bo’lib, ular tarkiban: soliq subyekti, soliq obyekti, soliq predmeti, soliq manbai, soliqqa tortish birligi, soliq stavkasi, soliq imtiyozlari, soliq normasi, soliqni to’lash muddatlari, soliq yuki, soliq bazasini hisoblash usullari, soliqqa tortish usullari kabi tushunchalarni qamrab oladi. soliq subyekti — soliq to’lash majburiyati yuklangan yuridik va jismoniy shaxslar yoki boshqacha qilib …
4 / 15
h obyekti bo’lib biror-bir soliq predmetiga bo’lgan huquq tushunilsa, predmet bo’lib ana shu egalik qilinadigan daromad, yer uchastkasi, imorat va boshqalarning o’zi tushuniladi. soliq obyekti yoki soliqqa tortish predmeti, unga kim egalik qilish huquqiga ega bo’lsa, unda soliqni to’lash majburiyati, ya’ni soliq subyektini namoyon qiladi. demak, aytishimiz mumkinki, soliqqa tortish predmetiga egalik qilish huquqi soliq obyektini vujudga keltirsa, o’z navbatida ushbu predmetga kimning egalik qilishi soliq subyektini yoki soliq to’lovchisini namoyon etadi. soliq stavkalari respublika va mahalliy budjetlar xarajatlarini mablag‘ bilan ta’minlashda muvozanat darajasini hamda xo’jalik subyektlarining moliyaviy imkoniyatlarini belgilaydi. demak, ular moliya-budjet munosabatlarini sog‘lomlashtirish bilan chambarchas bog‘liqdir. soliq stavkalari korxonalarning iqtisodiy mustaqilligini ta’minlaganlari holda, moliya-budjet munosabatlarining pul muomalasiga ko’rsatadigan salbiy ta’siriga barham bera olishi ham kerak. bu esa, respublikamizda amalga oshirilayotgan soliq islohotining muhim jihatini tashkil etadi. soliq elementlari tarkibida soliq stavkalari alohida o’rin tutadi. iqtisodiy adabiyotlarda soliq stavkasi deganda soliq obyektining har bir soliq birligi uchun davlat tomonidan …
5 / 15
stavkasi bilan soliqqa tortish obyekti o’rtasidagi bog‘liqlik darajasiga qarab soliq stavkalarini proporsional, progressiv va regressiv kabi turlarga ajratish mumkin. soliq stavkalari turlaridan biri – bu proporsional soliq stavkalari bo’lib, bu soliq stavkalarining asosiy mohiyati shundan iboratki, soliq to’lovchi ega bo’lgan foyda (daromad), dividend, oborot yoki mol-mulk qiymatining hajmi (summasi) qancha bo’lishidan qat’i nazar bir xil tartibda, ya’ni bir xil foizda soliq stavkasi qo’llaniladi. masalan, dividend uchun barcha soliq to’lovchilari soliq stavkasi 10 foiz qilib belgilangan. bundan tashqari, qo’shilgan qiymat solig‘i stavkasi ham bugungi kunda proporsional soliq stavkasi hisoblanadi. har qaysi soliq to’lovchi qancha oborot (realizatsiya)ga ega bo’lishidan qat’i nazar 20 foiz stavka bo’yicha soliq to’laydi. shuningdek, yuridik shaxslardan olinadigan mol-mulk solig‘i bo’yicha ham proporsional soliq stavkasi qo’llaniladi. respublikamiz soliq tizimida amal qiluvchi yuridik va jismoniy shaxslarning mol-mulkiga soliq uning obyekti 500 ming so’m bo’lganida ham 800 ming so’m bo’lganida ham soliq stavkasi o’zgarmay qolaveradi, ya’ni soliq obyektining o’zgarishi soliq stavkasining …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o'zbekiston respublikasining soliq tizimining shakllanish bosqichlari"

mavzu: o'zbekiston respublikasining soliq tizimining shakllanish bosqichlari reja: 1. o’zbekistan respublikasi soliq tizimi. 2. soliq tizimining shakllanishi va rivojlanishi. 3. soliq munosabatlarining subyektlari. soliqlarning iqtisodiyotdagi yuqorida ta’kidlangan muhim o’rnini belgilovchi bir qancha funksiyalari mavjud. o’zbekiston respublikasi iqtisodiyotining hozirgi rivojlanish bosqichida soliqlarning o’rnini belgilovchi quyidagi asosiy omillarni ko’rsatib o’tish mumkin: bozor iqtisodiyotiga o’tish sharoitida aholini ijtimoiy himoya qilishning zarurligi. ma’lumki, respublikamizda iqtisodiyotni isloh qilish va davlat qurilishini amalga oshirish mamlakat birinchi prezidenti i.a.karimov tomonidan ilgari surilgan besh asosiy tamoyilga asoslanadi. bu qoidalardan biri kuchli ijtimoiy siyosa...

Этот файл содержит 15 стр. в формате DOCX (37,3 КБ). Чтобы скачать "o'zbekiston respublikasining soliq tizimining shakllanish bosqichlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o'zbekiston respublikasining so… DOCX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram