kislota-asosli muvozanat

PPTX 20 pages 324.8 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 324.8 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

bufer eritmalar toshkent davlat stomotologiya instituti tibbiy kimyo fanidan mustaqil ish mavzu: kislota-asosli muvozanat.bufer sistemalar. mavzu: kislota-asosli muvozanat.bufer sistemalar. reja: bufer sistemalarning haqida tushunchalar,ularning tasnifi.bufer sistemalarning tarkibi. bufer ta'siri mexanizmi. bufer sig'imi.bufer eritmalarning phini hisoblash uchun formulalar. 4.organizmdagi bufer sistemalarning bufer sig’imi. kislota va asos eritmalarining ph qiymati vaqt o‘tishi bilan o‘zgarib qoladi. bunga asosiy sabab havodagi turli gazlarning kislota yoki asos eritmasiga yutilishi yoki idish devorlaridan ba’zi moddalarning erib eritmaga otishidir. masalan, havodagi co2 ning erishi tufayli naoh ph qiymatining o‘zgarishiga asosan quyidagi reaksiya sababchi bo‘ladi: naoh + co2 = nahco3 kislota-asosli muvozanat. bufer sistemalar: odam organizmida vodorod ionlarining konsentratsiyasi o`zgarmaydi. biologik suyuqliklarni bu hususiyati izogidriya deyiladi. masalan, odam qonining ph i 7,36 ga teng. bu ko‘rsatkichni saqlab turish bir qancha fizik-kimyoviy va fiziologik mexanizmlarga bog‘liq, eng muhimi organizm bufer sistemalarining birga ta’sir etishidir. bufer sistemalar (buferlar) deb, kislota yoki ishqor qo‘shilganda ham, suyultirilganda ham vodorod ionlarining konsentratsiyasini etarlicha …

2 / 20

ofiq, sirka kislota konsentratsiyasining ortishi bilan uning dissotsilanish darajasi pasayadi, buning natijasida esa buferdagi h+ ionlarining konsentratsiyasi kam o‘zgaradi. ko’riladigan bufer sistemalar. ch3cooh + ch3coona - atsetatli bufer sistema nh4oh + nh4cl - ammiakli bufer sistema h2co3 + nahco3 - gidrokarbonatli bufer sistema nah2po4 + na2hpo4 - fosfatli bufer sistema ptcooh + ptcoona - oqsilli bufer sistema hhb + khb - gemoglobinli bufer sistema hhbo2 + khbo2 - oksigemoglobinli bufer sistema bufer sistemalarning ta’sir mexanizmi. bufer eritmaga ishqor qo‘shilganda vodorod ionlarining konsentratsiyasi va ph ham kam o‘zgaradi. ayni vaqtda ishqor buferning boshqa tarkibiy qismi (ch3cooh) bilan neytrallanish reaksiyasiga kirishadi: ch3cooh+na++oh- →ch3coo- +na++h2o buning natijasida qo‘shilgan ishqor reaksiya muhitiga birmuncha kam ta’sir qiladigan kuchsiz asos tuzining ekvivalent miqdori bilan almashtiriladi (gidrolizga qarang) ana shu tuzning dissotsiyalanishidan hosil bo‘ladigan ch3coo- anionlari sirka kislota dissotsilanishiga birmuncha susaytiruvchi ta’sir ko‘rsatadi. kislotali bufer sistema uchun genderson-gasselbah tenglamasi ch3cooh ch3coo- + h+ ch3coona ch3coo- + na+ …

3 / 20

slota yoki asos qo‘shilgandan so‘ng ph qiymatini o‘zgartiradi. bufer eritmaning bu xossasi bufer sig‘imi bilan baxolanadi. bufer sig‘imi – 1l bufer eritmaning ph qiymatini bir birlikka o‘zgartirish uchun qo‘shilishi kerak bo‘lgan kuchli kislota yoki asosning mol(millimol)dagi miqdori bilan o‘lchanadi. bufer sig’imi c b = -------------- mmol ph1 - ph0 bu yerda: b - bufer sig’imi; mmol c - qo’shilayotgan kuchli kislota yoki asosning mmoldagi miqdori ph0 - boshlang’ich muhit phi ph1 - ohirigi muhit phi gidrokarbonatli buffer: masalan: 1 l qon zardobiga 10 ml 0,1 m xlorid kislota qo‘shilganda ph 7,4 dan 7,2 ga o‘zgaradi, vaxolanki shuncha miqdordagi xlorid kislota 1 l fiziologik eritma (0,15 m nacl eritmasi) ph ini 2,0 gacha o‘zgartiradi. gidrokarbonat ionlari ko`rinishida mavjud bo`lgan co2 ning hajmiy ulushi qonning ishqoriy zaxirasi deyiladi va odatda 50-70 % ni nashkil etadi. organizmning bufer sistemalari gidrokarbonatli bufer sistema - qonning asosiy bufer sistemasi: h2co3 h+ + hco3- nahco3 na+ …

4 / 20

orat. organizmning bufer sistemalari fosfatli bufer sistema - hujayra ichidagi suyuqliklarning asosiy bufer sistemasi: nah2po4 na+ + h2po4- na2hpo4 2na+ + hpo42- oz miqdorda kuchli kislota qo’shilganda kuchsiz elektrolit h2po4- hosil bo’ladi: h+ + hpo42- = h2po4- oz miqdorda kuchli asos qo’shilganda kuchsiz elektrolit h2o va hpo42- hosil bo’ladi: oh- + h2po4- = h2o + hpo42- oqsilli bufer sistema protein (oqsil) bufer sistemasi qon zardobidagi kislota-asos muvozanatini saqlashda yuqorida keltirilgan bufer sistemalarga nisbatan kamroq ahamiyatga ega. oqsil buferi ta’sir mexanizmini umumiy holda quyidagicha yozish mumkin. organizmning bufer sistemalari oqsilli bufer sistema - barcha to’qimalardagi bufer sistema ptcooh ptcoo- + h+ ptcoona ptcoo- + na+ oz miqdorda kuchli kislota qo’shilganda kuchsiz elektrolit ptcooh hosil bo’ladi: h+ + ptcoo- = ptcooh oz miqdorda kuchli asos qo’shilganda kuchsiz elektrolit h2o hosil bo’ladi: oh- + h+ = h2o organizmning bufer sistemalari oqsilli bufer sistema - aminikislotaning bipolar ioni sifatida: coo- cooh pt + hcl …

5 / 20

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kislota-asosli muvozanat"

bufer eritmalar toshkent davlat stomotologiya instituti tibbiy kimyo fanidan mustaqil ish mavzu: kislota-asosli muvozanat.bufer sistemalar. mavzu: kislota-asosli muvozanat.bufer sistemalar. reja: bufer sistemalarning haqida tushunchalar,ularning tasnifi.bufer sistemalarning tarkibi. bufer ta'siri mexanizmi. bufer sig'imi.bufer eritmalarning phini hisoblash uchun formulalar. 4.organizmdagi bufer sistemalarning bufer sig’imi. kislota va asos eritmalarining ph qiymati vaqt o‘tishi bilan o‘zgarib qoladi. bunga asosiy sabab havodagi turli gazlarning kislota yoki asos eritmasiga yutilishi yoki idish devorlaridan ba’zi moddalarning erib eritmaga otishidir. masalan, havodagi co2 ning erishi tufayli naoh ph qiymatining o‘zgarishiga asosan quyidagi reaksiya sababchi bo‘ladi: naoh + co2 = nahco3 kisl...

This file contains 20 pages in PPTX format (324.8 KB). To download "kislota-asosli muvozanat", click the Telegram button on the left.

Tags: kislota-asosli muvozanat PPTX 20 pages Free download Telegram