kislota-asosli muvozanat

PPTX 18 pages 90.7 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 90.7 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

buxoro innovatsion tibbiyot instituti kislota asosli muvozanat. bufet sistemalar tayyorladilar: damirova samira va sagdilloyeva asila reja kirish bufer sistemalarning tuzilishi va turlari bufer sistemalardagi ph bufer sistemalarning ta’sir etish mexanizmi odam organizmidagi bufer sistemalar xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish kimyoviy muvozanat – bu reaksiya tezliklari tenglashgan va moddalarning konsentratsiyasi o‘zgarmaydigan holatdir. kislota-asosli muvozanat esa eritmalarda vodorod ionlari (h⁺) va gidroksid ionlari (oh⁻) nisbatining saqlanishini ta’minlaydi. ushbu muvozanat ko‘p biologik va kimyoviy jarayonlar uchun muhimdir. bufet eritmalari esa kislota va asos qo‘shilganda muvozanatni saqlash qobiliyatiga ega bo‘lgan maxsus tizimlardir. ular biologik suyuqliklar, farmatsevtika va kimyo sanoatida keng qo‘llanadi. ushbu taqdimotda kislota-asosli muvozanat va bufet eritmalarining mohiyati, ishlash mexanizmi hamda amaliy ahamiyati haqida ma’lumot beriladi. kislota-asosli muvozanat tushunchasi organizm doimiy ravishda moddalar almashinuvi jarayonida kislotali va asosli birikmalarni hosil qiladi. ushbu birikmalar qon, to‘qimalar va hujayralar ichki muhitida muvozanatda bo‘lishi kerak. kislota-asosli muvozanat – bu organizmdagi suyuqliklarning ph darajasini me’yorda ushlab turish jarayonidir. …

2 / 18

kislota-asos muvozanati organizmning normal ishlashi, fermentlar faolligi va metabolik jarayonlarning optimal davom etishi uchun zarurdir. ph tushunchasi ph – bu eritmaning kislotalilik yoki ishqoriylik darajasini ifodalovchi ko‘rsatkich bo‘lib, u vodorod ionlari (h⁺) kontsentratsiyasi asosida hisoblanadi. ph qiymati 0 dan 14 gacha bo‘lgan shkala bo‘yicha o‘lchanadi: ph 7 → eritma ishqoriy organizm suyuqliklarining ph darajasi turli muhitlarda har xil bo‘ladi: qon ph: 7.35–7.45 (me’yorda) me’da shirasining ph: 1.5–3.5 (oshqozon xlorid kislotasi ta’sirida juda kislotali) siydik ph: 4.5–8.0 (ovqatlanish va buyrak faoliyatiga bog‘liq holda o‘zgaradi) ph darajasining organizmda doimiy saqlanishi metabolik jarayonlar, fermentlar faolligi va hayotiy muhim tizimlarning to‘g‘ri ishlashiga bog‘liq. agar ph normadan chiqsa, bu asidoz yoki alkaloz kabi buzilishlarga olib kelishi mumkin. shu sababli, organizm phni boshqarish uchun maxsus bufet sistemalar, nafas olish va buyrak mexanizmlaridan foydalanadi. kislotalar va asoslar kislotalar va asoslar – kislota-asosli muvozanatni shakllantiruvchi asosiy kimyoviy moddalardir. ular organizmning biologik suyuqliklarida muhim rol o‘ynaydi. 🔹 kislotalar – …

3 / 18

tmalari – ma’lum ph qiymatiga ega bo’lgan, suyultirilganda yoki ko’p bo’lmagan miqdorda kislota va asos qo’shilganda ham ph qiymatini yetarli o’zgarmas darajada saqlab qoluvchi eritmalar. ph ni normal holatda saqlab turadigan eritmalar bufer sistemalar hisoblanadi. kimyoviy jarayonlarda , laboratoriyada, texnikada ph ni o’zgarmas holatda ushlab turish uchun bufer eritmalaridan foydalaniladi . odam organizmini normal faoliyatida qonda va organizmning turli biologik suyuqliklarida h va oh ionlarining konsentratsiyasi o’zgarmas holarda bo’ladi. qonda ph 7,3-7,4 oralig’ida bo’ladi. agarda qonning ph 0,4 birlikka o’zgarsa, organizm yashashdan to’xtaydi. eritmalar tarkibi bo’yicha 3 guruhga bo’linadi: 1. kuchsiz k-ta va ularning tuzli aralawmasidan iborat; 2. kuchsiz asos va uning tuzli aralashmasidan iborat; 3. ko’p asosli k-talar tuzlarining aralashmasidan iborat. bufer eritmalarning ta’sir etish mexanizmlari eritmalarning ph qiymatini o’zgartirmasdan saqlash xossasiga bufer ta’sir deyiladi. bufer sistemalarning vodorod ionlarining konsentratsiyasi va eritma ph ini doimiy saqlab turish hususiyati bufer ta`siri mexanizmi deyiladi. buni atsetatli bufer eritmaning ta’sir mexanizmi misolida …

4 / 18

ida qo‘shilgan ishqor reaksiya muhitiga birmuncha kam ta’sir qiladigan kuchsiz asos tuzining ekvivalent miqdori bilan almashtiriladi (gidrolizga qarang) ana shu tuzning dissotsiyalanishidan hosil bo‘ladigan ch3cooanionlari sirka kislota dissotsilanishiga birmuncha susaytiruvchi ta’sir ko‘rsatadi. bu reaksiya jarayonida sirka kislota sarf bo‘lgani uchun , h+ ionlarining ancha kamayishini kutish kerak edi. biroq, aralashma (ph) ning faol kislotaliligi deyarli o‘zgarmaydi chunki reaksiyaga kirishgan kislota i onlari h+ va ch3coo o‘rniga potensial kislotalilik hisobiga yangi h+va ch3 coo ionlari hosil bo‘ladi. inson organizmidagi asosiy bufer sistemalar 1.gidrokarbonatli bufer sistema- hujayraning tashqarisidagi asosiy bufer sistema. bu bufer sistema qonning asosiy bufer sistemasi bo’lib u qon bufer sig’imining 53% tashkil etadi. 2. fosfat bufer sistema- bu bufer sistema turli biologik suyuqliklarda, siydikda, ovqat hazm qilish bezlarining shirasida, buyrakda boradigan fiziologik jarajonlarni normallawtirib turadi. 3. oqsilli bufer sistema- organizm massasining 25% ni oqsil modda tashkil qiladi. bu eng kuchli bufer sistema. oqsilli bufer sistemasi protein k-ta va uning …

5 / 18

osil bo‘lishi. 3) kislota yoki asos xossasiga ega bo‘lgan moddalarning buyrak orqali tashqi muhitga chiqarib yuborilishining buzilishi. ko‘p hollarda odam organizmidagi kislota-asos muvozanatining buzilishi bu uch turning birgalikdagi ta’siri natijasida kelib chiqadi. respirator yoki nafas atsidozi organizm uchun eng xavfli bo‘lgan kislotaasos muvozanatining buzilishiga olib keladi.uning kelib chiqishiga nafas olishning bir minutdagi umumiy hajmining kamayishi sabab bo‘ladi va qator kasalliklar (bronxit, bronxial bug‘ma (astma), o‘pka emfizemasi va atalektaza, mexanik tabiatli asfiksiya, qon aylanishining susayishi va h.) natijasida shakllanadi. xulosa kislota-asosli muvozanat organizmning normal faoliyat yuritishi, sanoat jarayonlarining barqarorligi va laboratoriya tadqiqotlarining aniqligi uchun muhim omildir. ushbu muvozanat saqlanmasa, biologik tizimlarda funksional buzilishlar yuzaga kelishi, kimyoviy jarayonlarda esa kutilmagan o‘zgarishlar sodir bo‘lishi mumkin. bufet eritmalari esa kislotalar yoki asoslar qo‘shilganda muvozanatni saqlashga yordam beruvchi maxsus tizim bo‘lib, ular qonning ph darajasini me’yorda ushlab turishda, farmatsevtika, oziq-ovqat va kimyo sanoatida keng qo‘llaniladi. ushbu tizimlarning ishlash mexanizmini tushunish ularni turli sohalarda samarali qo‘llash …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kislota-asosli muvozanat"

buxoro innovatsion tibbiyot instituti kislota asosli muvozanat. bufet sistemalar tayyorladilar: damirova samira va sagdilloyeva asila reja kirish bufer sistemalarning tuzilishi va turlari bufer sistemalardagi ph bufer sistemalarning ta’sir etish mexanizmi odam organizmidagi bufer sistemalar xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish kimyoviy muvozanat – bu reaksiya tezliklari tenglashgan va moddalarning konsentratsiyasi o‘zgarmaydigan holatdir. kislota-asosli muvozanat esa eritmalarda vodorod ionlari (h⁺) va gidroksid ionlari (oh⁻) nisbatining saqlanishini ta’minlaydi. ushbu muvozanat ko‘p biologik va kimyoviy jarayonlar uchun muhimdir. bufet eritmalari esa kislota va asos qo‘shilganda muvozanatni saqlash qobiliyatiga ega bo‘lgan maxsus tizimlardir. ular biologik suyuqliklar, farmatsevtika va...

This file contains 18 pages in PPTX format (90.7 KB). To download "kislota-asosli muvozanat", click the Telegram button on the left.

Tags: kislota-asosli muvozanat PPTX 18 pages Free download Telegram