davlat budjetining mohiyati

DOC 35 pages 181.5 KB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 181.5 KB

File type DOC

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

davlatning budjetdan tashqari maqsadli pul fondlari va davlat davlat budjetining mohiyati va ahamiyati davlat byudjetining ijrosi va uning kelgusidagi ko’rsatkichlari reja: 1. byudjet haqida tushuncha 2. davlat byudjeti 3. davlat byudjetining funksiyalari xulosa foydalanilgan adabiyotlar budjet (qadimiy fransuzcha „baguete“-karmon, sumka) — bu davlat va mahalliy oʻz-oʻzini boshqarish vazifalari va funksiyalarini moliyaviy taʼminlash uchun moʻljallangan pul mablagʻlari jamgʻarmalarini toʻplash va sarflash shaklidir. byudjet defitsiti daromadlarni oshib ketganda va mamlakatning moliyaviy sog'lig'ini ko'rsatganda paydo bo'ladi . hukumat odatda byudjet tanqisligi so'zlarini tadbirkorlik yoki jismoniy shaxslarga emas, balki xarajatlarni nazarda tutadi. hisoblangan defitsitlar davlat qarzini shakllantiradi. byudjet defitsitining asosiy xavf-xatarlaridan biri inflyatsiya bo'lib , u narx darajasining doimiy o'sishi hisoblanadi. qo'shma shtatlarda byudjet taqchilligi federal rezervning inflyatsiya darajasini pasaytiradigan iqtisodiyotga ko'proq pul tushirishiga olib kelishi mumkin. natijada, iqtisodiy faoliyatning kamida olti oy davom etadigan pasayishini anglatadigan turg'unlik yuz beradi. byudjet tanqisligining davom etishi inflyatsiyaga uchragan pul-kredit siyosatiga olib kelishi mumkin davlat budjetining mohiyati …

2 / 35

lanadigan pul resurslari oqimlari kurinishiga ega boʻladi. oʻz iqtisodiy mohiyatiga koʻra davlat budjeti — bu iqtisodiyot, ijtimoiy-madaniy tadbirlar, mudofaa va davlat boshqaruvi extiyojlarini moliyalashga moʻljallangan budjet jamgʻarmasini shakllantirish hamda, undan foydalanish masalalarida milliy daromadni qisman milliy boylikni ham qayta taqsimlash borasida davlat bilan yuridik va jismoniy shaxslar oʻrtasida yuzaga keladigan pul munosabatlaridir. byudjet (ing . budget — hamyon, mablagʻ) — belgilangan muddat (yil, kvartal) uchun ishlab chiqilgan, meʼyorlashtirilgan hamda qonuniy ravishda tasdiqlangan daromadlar va harajatlar yigʻindisi. b. davlat darajasida (qarang davlat byudjeti), shuningdek viloyat, tuman (mahalliy hokimiyat), xoʻjalik subʼyektlari, oila yoki shaxs darajasida tuzilishi mumkin. b.ni tuzish va belgilangan tartibda tasdiqlash oʻz navbatida uning amal qilishi hamda bajarilishi ustidan nazorat yuritishni talab qiladi. b.da harajatlarning daromadlardan ortib ketishi b. taqchilligi muammosini keltirib chiqaradi (qarang byudjet taqchilligi), shu bois doimiy ravishda ularning muvofiqligi taʼminlab boriladi. oʻzbekiston respublikasining b. tizimi tuzilishi va uni boshqarish asoslari, davlat byudjetini tuzish, koʻrib chiqish, qabul qilish, …

3 / 35

asosiy qismi soliqlar (fuqarolarning shaxsiy daromadlaridan undiriladigan shaxsiy daromad soligʻi, ish haqi fondiga soliq va korxonalar, korporatsiyalar foydasidan undiriladigan foyda soligʻi va b.) hisobiga shakllanadi (mas, 1987-y. da aqshda soliq tushumlari davlat byudjetining 98% ini, buyuk britaniyada 96,7% ini, fransiyada 91,5% ini tashkil qildi). aqsh federal byudjetidan qilinadigan xarajatlar orasida «da-romadlar darajasini taʼminlash» (qariyalar, mehnatga layoqatsizlar, ishsizlar, nogironlar, tibbiy yordamga muhtojlar, boquvchisini yoʻqotgan oilalar va h. k. ga yordam koʻrsatish) sarflari 40%, milliy mudofaa xarajatlari (28— 30%) eng muhim oʻrinda turadi. hoz. davrda oz sonli sotsialistax mamlakatlarda davlat byudjeti daromadlarining asosiy qismi davlat sektori (ijtimoiy mulk)dan tushadigan mablagʻlardan, kooperativlar, xususiy korxonalardan, aholidan olinadigan turli soliqlardan hosil boʻladi va asosan xalq xoʻjaligini rivojlantirish hamda ijtimoiy-maishiy tadbirlarga sarflanadi. oʻzbekiston respublikasining davlat byudjeti respublika d. b., qoraqalpogʻiston respublikasi davlat byudjeti6., viloyatlar va toshkent sh. mahalliy byudjetlarini birlashti-radi. oʻzbekistonning birinchi davlat byudjeti 1924—25 y. larda tuzilgan boʻlib, uning hajmi 3,64 mln. soʻmni tashkil etgan …

4 / 35

unchilikka muvofiq tashkil etiladigan byudjetdan tashqari jamgʻarmalar (ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi, ish bilan taʼminlashga koʻmaklashish jamgʻarmasi, kasaba uyushmalari federatsiyasi kengashi jamgʻarmasi, yoʻl jamgʻarmasi, oʻzbekiston respublikasi davlat mul-ki qoʻmitasi jamgʻarmasi, mineral xom ashyo bazasini takror ishlab chiqarish fondi, oʻzini oʻzi boshqarish mahalliy organlarining maxsus fondlari)ning maqsadli yoʻnalishlarini saqlab qolgan holda, 1995-y. dan boshlab oʻzbekiston respublikasining birlashgan byudjetiga kiritildi. oʻzbekiston respublikasi davlat byudjetida jami daromadlar va xarajatlar oʻzgarishlarida ishlab chiqarishning rivojlanishi, xoʻjaliklar va aholi daromadlarining oʻsishi asosiy ahamiyatga ega. oʻzbekistonda davlat byudjetini shakllantirish tartibi oʻzbekistan respublikasining 2001-y. 1 yanv. dan kuchga kirgan «davlat byudjeti tizimi toʻgʻrisida» qonuni (2000-y. 14 dek.)ga muvofiq olib boriladi. davlat byudjeti — davlatning muayyan vaqt (odatda bir yil) uchun moʻljallangan pul daromadlari va harajatlari majmui. d.b. davlat ixtiyoridagi pul fondlarining taqsimlanishini bildirib, u davlat moliyasining bosh boʻgʻini hisoblanadi. d.b. tarkiban umumdavlat (yoki markaziy) byudjet i (mamlakat miqyosidagi umumiy daromadlar va harajatlar yigʻindisi) vamahalliy (munitsipal) byudjet (hududiy tuzilmalar — oʻlka, …

5 / 35

mamlakatning byudjet salohiyati (potensiali) deb yuritiladi va bu byudjet daromadining umumiy hajmiga hamda aholining soniga bogʻliq. byudjet harajatlari uning daromadidan ortib ketsa, byudjet taqchilligi, yaʼni kamo-madi yuzaga keladi. kamomad miqdori mamlakat yalpi millim mahsulotning 3—3,5% ga teng boʻlishi meʼyoriy hisoblanadi. byudjet kamomadining gʻoyat oshib ketishi va uni daromad bilan taʼminlash mumkin boʻlmaganda byudjet harajatlari qisqartiriladi. markaziy, mahalliy d.b.lari va d.b.dan tashqari fondlar (davlatning muayyan maqsadli fondlari, maxsus maqsadli soliqlar, zayomlar, byudjetdan subsidiyalar hisobiga yaratiladigan maxsus fondlar) yigʻindisi davlatning yigma byudjetini tashkil etadi. d.b., odatda, joriy yilda kelgusi yil uchun tuziladi. iqtisodiy beqarorlik sharoitida u chorak yoki yarim yilga tuzilishi ham mumkin. d.b.ni huku-mat tuzadi va yuqori qonun chiqaruvchi organ (parlament) tomonidan tasdiqlanadi. d.b. muayyan mamlakatdagi ijtimoiyiqtisodiy munosabatlarni ham ifodalaydi. jamiyatning iqtisodiy tuzumi, davlatning tabiati va faoliyatiga qarab d.b. mohiyati, uning daromadlari va harajatlari xususiyati hamda tarkibi turlicha boʻladi. sanoati rivojlangan mamlakatlarda davlatning iqtisodiyot, i.ch., milliy daromadni taqsimlash va qayta taqsimlashga …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "davlat budjetining mohiyati"

davlatning budjetdan tashqari maqsadli pul fondlari va davlat davlat budjetining mohiyati va ahamiyati davlat byudjetining ijrosi va uning kelgusidagi ko’rsatkichlari reja: 1. byudjet haqida tushuncha 2. davlat byudjeti 3. davlat byudjetining funksiyalari xulosa foydalanilgan adabiyotlar budjet (qadimiy fransuzcha „baguete“-karmon, sumka) — bu davlat va mahalliy oʻz-oʻzini boshqarish vazifalari va funksiyalarini moliyaviy taʼminlash uchun moʻljallangan pul mablagʻlari jamgʻarmalarini toʻplash va sarflash shaklidir. byudjet defitsiti daromadlarni oshib ketganda va mamlakatning moliyaviy sog'lig'ini ko'rsatganda paydo bo'ladi . hukumat odatda byudjet tanqisligi so'zlarini tadbirkorlik yoki jismoniy shaxslarga emas, balki xarajatlarni nazarda tutadi. hisoblangan defitsitlar davlat qarzini sha...

This file contains 35 pages in DOC format (181.5 KB). To download "davlat budjetining mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: davlat budjetining mohiyati DOC 35 pages Free download Telegram