amur temur qurdirgan san'at obidalari

DOCX 20 стр. 37,3 КБ Бесплатная загрузка

20 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 37,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 20

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 20

amur temur qurdirgan san'at obidalari reja: 1. temuriylar davri 2. temur va temuriylar davlatida me’morchilik, tasviriy san’at va amaliy san’at 3. amur temur qurdirgan san'at obidalari temuriylar, temuriylar davri — oʻrta asrlarda sohibqiron amir temur asos solgan markazlashgan buyuk saltanatni idora etgan sulola. t. hududi shimolda ili daryosi va xorazm (orol) dengizidan jan.da fors qoʻltigʻiga qadar, sharqda xitoy va hindistondan gʻarbda trabzun (qora dengiz)ga qadar ulkan maydonni qamragan. davlat tuzilishi, qonun va qoidalari jihatidan t. musulmon sharqida oʻrta asrlarda hukm surgan davlatlardan katta farq qilmasada, ammo uning boshqaruv tizimi turkiston va movarounnahr davlatchiligining asriy anʼanalari, saltanatga kirgan mamlakatlar bilan madaniy aloqalar asosida yangi tartib va qoidalar bilan takomillashtirilgan. markazlashgan davlat tepasida: temur ibn taragʻoy bahodir (1370—1405); shohrux ibn temur (1409—47); ulugʻbek ibn shoxrux (1447—49); abu sayd ibn sulton muhammad (1458—69);movarounnahrda (poytaxti samarqand): xapil sulton (1405—09); ulugʻbek (140949); abdullatif (144950); abdullo mirzo (1450—51); abu sayd ibn sulton muhammad (1451—69); sulton ahmad …

2 / 20

va fargʻonani egallab oldi. bu davrda xurosonda shohrux, balx, gʻazni va qandahorda pirmuhammad; gʻarbiy eron va ozarbayjonda mironshohnnng oʻgʻillari umar mirzo va abubakr mirzo qokimi mutlaq boʻlib oladilar. turkiston, sabron, oʻtror, sayram viloyatlari amir berdibekning tasarrufiga oʻtadi, oltin oʻrda amirlaridan idiku xorazmni zabt etadi. 1405 — 08 yillarda balx, xuroson, seyiston, kermon va ozarbayjonda temuriy shahzoda va ayrim amirlarning birinketin koʻtarilgan gʻalayonlari kuchayib ketadi. valiahd pirmuhammad bunday gʻalayon va fitnaning qurboni boʻladi (1407 y. 22 fev.). 1408 y. 22 apr. kuni qoraqoʻyunli turkmanlarning yetakchisi qora yusuf bilan boʻlgan jangda mironshoh halok boʻlib, ozarbayjon va iroq viloyatlari temuriylar qoʻlidan ketadi. 15-asrning 20y.larida bu ulkan mamlakat 2 davlatga boʻlingan edi. ulardan biri amudaryodan jan.da joylashgan boʻlib, uni shohrux boshqargan (markazi hirot sh.) edi. ikkinchisi esa, amudaryodan shim.da — movarounnahr va turkistonda vujudga kelib (poytaxti samarkand sh.) uni oʻlugʻbek idora etgan edi. ulugʻbek otasi shohruxning koʻmagi bilan avval (1413) xorazmni, soʻngra (1415) fargʻona …

3 / 20

movarounnahrda temuriy shahzodalar oʻrtasidagi nizolar yana avj oladi. bu kurash oqibatida zamonasining mashhur olimi va hukmdori mirzo ulugʻbek 1449 y. 27 okt.da 55 yoshida samarqand yaqinida fojiali suratda halok boʻladi. ulugʻbek movarounnahrni 40 y. (1409—49) idora etdi. bu davrda mamlakatning siyosiy hayotida keskin kurash davom etganligiga qaramay, u shiddatli harbiy yurishlar uyushtirishga intilmadi. aksincha, u oʻz davlatini mustahkamlashga, mamlakat birligini saqlab qolishga va madaniy hayotni koʻtarishga harakat qildi. ulugʻbek fojiasidan soʻng , hokimiyatga bir vaqtning oʻzida samarqandda ulugʻbekning kuyovi abdullo mirzo, buxoroda esa mironshohning nabirasi sulton abu saidlar podshoh qilib koʻtariladi. abdullo mirzo mamlakatda barqarorlikni tiklash uchun barcha choralarni koʻradi, ammo t. taxtida uzoq vaqt oʻtira olmaydi. avval u. amakivachchasi abu sayd bilan, soʻngra qarindoshi alouddavla bilan kurashadi. muhorabada ittifoqchilar gʻalaba qozonadi. abdullo mirzo jangda halok boʻladi. abu sayd abulxayrxon yordamida samarqandni egallab, movarounnahrga hokim boʻlib qoladi. t. mulkining xuroson qismi bu davrda shohruxning nabirasi abulqosim bobur tasarrufida edi. 1457 …

4 / 20

oson hokimi sifatida hirotning taxtini egallaydi. natijada t. mulki yana 2 mustaqil qismga boʻlinib ketadi. movarounnahrda abu saidning oʻgʻillari sulton ahmad mirzo, sulton mahmud mirzo va sulton ali mirzo hokimlik qiladi. bu davrda movarounnahr ham oʻzaro ixtilofdagi shahzodalar va mulkdor zodagonlarning viloyat hokimliklariga boʻlinib ketadi. mamlakatning ijtimoiy va iqtisodiy hayotida sufiylik taʼlimotining yirik namoyandalari, xususan xoja ahrornmng taʼsiri kuchayadi, hatto u siyosiy hayotda ham muhim rol oʻynay boshlaydi. mas., mamlakat urush xavfi ostida qolib, elyurt boshiga ogʻir tashvishlar tushgan paytda xoja ubaydulpogʻ ahror bir necha bor uni bartaraf qilishga jonbozlik koʻrsatadi. sulton [[husayn boyqaro idora qilgan davlat sharqiy va shim. eron viloyatlari va xorazmni birlashtirgan edi. u t.ning qariyb 40 yil hukm surgan soʻnggi yirik saltanati boʻlib, unda siyosiy vaziyat osoyishta emas edi. xurosonda betoʻxtov davom etgan oʻzaro urushlarga, shahzoda va amirlarning boshboshdoqligiga qaramay mamlakat aholisining turmush tarzi va madaniy hayoti movarounnahrdagiga nisbatan yuksakroq edi. ammo mamlakatning siyosiy hayotida kuchayib …

5 / 20

g tasarrufi, meros va merosxoʻrlar kabi masalalar bilan shugʻullangan. 4si — saltanatning moliya ishlari vaziri boʻlib, davlat xazinasining kirimchiqimlarini boshqargan. chegara viloyatlari va tobe mamlakatlar boshqaruvini nazorat qilish uchun maxsus 3 ta vazir tayin etilgan. ular mazkur viloyat va mamlakatlardan davlat xazinasiga tushadigan daromadlarni nazorat qilgan. oʻz navbatida bu 3 vazir saltanatning "xolisa" deb yuritilgan bosh nazorat hayʼatini tashkil etgan. bu 7 vazir devonbegiga boʻysungan va u bilan bamaslahat davlatning moliyaviy ishlarini amalga oshirganlar. yozma manbalardan maʼlum boʻlishicha, amir temur va t. hukmronligi davrida saltanat devonxonasida amir dovud, jaloluddin firuzshoh, gʻiyosuddin shohmalik, alouddin alika koʻkaldosh va alisher navoiydek dono devonbegilar bu oliy mansabda faoliyat koʻrsatganlar, mamlakatni obodonligi yoʻlida beqiyos xayrli ishlarni amalga oshirganlar. devonxona qoshida arzbegi, sadri aʼzam, shayxulislom va ahdos qozisi kabi lavozimlar mavjud boʻlgan. arzbegi fuqaro va sipohiylardan tushadigan arzu shikoyatlar hamda mamlakatdagi ahvol toʻgʻrisida maʼlumot toʻplash va bu borada oliy dargohga axborot berib turish kabi vazifalarni bajargan. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "amur temur qurdirgan san'at obidalari"

amur temur qurdirgan san'at obidalari reja: 1. temuriylar davri 2. temur va temuriylar davlatida me’morchilik, tasviriy san’at va amaliy san’at 3. amur temur qurdirgan san'at obidalari temuriylar, temuriylar davri — oʻrta asrlarda sohibqiron amir temur asos solgan markazlashgan buyuk saltanatni idora etgan sulola. t. hududi shimolda ili daryosi va xorazm (orol) dengizidan jan.da fors qoʻltigʻiga qadar, sharqda xitoy va hindistondan gʻarbda trabzun (qora dengiz)ga qadar ulkan maydonni qamragan. davlat tuzilishi, qonun va qoidalari jihatidan t. musulmon sharqida oʻrta asrlarda hukm surgan davlatlardan katta farq qilmasada, ammo uning boshqaruv tizimi turkiston va movarounnahr davlatchiligining asriy anʼanalari, saltanatga kirgan mamlakatlar bilan madaniy aloqalar asosida yangi tartib va qoid...

Этот файл содержит 20 стр. в формате DOCX (37,3 КБ). Чтобы скачать "amur temur qurdirgan san'at obidalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: amur temur qurdirgan san'at obi… DOCX 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram