analizatorlar haqida

PPT 28 стр. 587,0 КБ Бесплатная загрузка

28 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 587,0 КБ

Тип файла PPT

Страницы 28

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 28

powerpoint presentation reja: kirish organizm faoliyatida sezgi organlarining roli. ko`rish organining yosh xususiyatlari. ko`rish va eshitish organlarining gigienasi . yaqindan ko’rish va uni oldini olish ko'rish va me'yordagi ko'rish imkoniyatining rivojlanishi * tashqi dunyoda ta'sirotlarni qabul qiluvchi organlarga sezgi organlari deb ataladi. oliy nerv faoliyatini o`rganish mobaynida analizatorlar haqida tasavvurlar vjudga kelgan. i.p.pavlov ta'minoticha analizatorlar uch qismdan: analizatorlarning retseptor qismi – retseptor: o`tkazuvchi qism; markaziy yoki markaziy qismdan tashkil topgan yagona funktsional sistemadir. bosh miya yarim sharlari po`stlog`ida har bir analizatorning oliy markazi joylashgan bo`ladi. pereferek qism - ma'lum turdagi ta'sirlovchilarni qabul qiladi. o`tkazuvchi qism qo`zg`alishlarni markaziy nerv sistemasiga o`tkazadi. retseptorlar turli xil bo`ladi: fotoretseptorlar, termoretseptorlar, mexanoretseptorlar. analizatorlarga: teri analizatori. hid bilish analizatorlari. eshitish analizatori. ko`rish analizatori. maza bilish analizatori. har bir organ ma'lum ta'surotni qabul qiladi. teri analizatori. tashqi dunyoni sezishda teri analizatori muhim rol o`ynaydi. terida taktil, og`rik va temperatura ta'surotlarini qabul qilib oluvchi retseptorlar joylashgan. teri analizatorining …

2 / 28

boradi. teridagi temperatura o`zgarishlari ikki xil retseptorlari bilan qabul qilinadi. tashqi dunyoni sezishda teri analizatori muhim rol o`ynaydi. terida taktil, og`rik va temperatura ta'surotlarini qabul qilib oluvchi retseptorlar joylashgan. teri analizatorining nerv markazi bosh miya yarim sharlar po`stlog`ining orqa markazi bosh miya yarim sharlar po`stlogining orka markaziy chuqurligida joylashgan bo`ladi. teri sezgisi: og`riq, issiq, sovuq, tegish va bosim turlariga bo`linadi. taktil sezgisi tegish va va bosim sezgilaridir. taktil retseptorlari barmoq uchlarida, kaftning ichki yuzasida, oyoq panjasi tagida, tilning uchida ko`proq joylashgan. terida hammasi bo`lib 500.000 retseptorlar bor. yangi to`g`ilgan bolalarda taktil sezgisi yaxshi rivojlangan. ularda va ko`krak yoshidagi bolalarda og`iz, ko`z, lab, kaftning ichki yuzasi, oyoq tagi sezgirroq bo`ladi. odamning 35 – 40 yoshida sezgirligi eng yuqori bo`lib, so`ng kamaya boradi. teridagi temperatura o`zgarishlari ikki xil retseptorlari bilan qabul qilinadi. ta'm bilish analizatori. og`iz bo`shlig`idagi shilliq qavatning epiteliyasida yumaloq yoki oval shaklidagi ta'm sezish piyozchalari joylashgan. har bir piyozchada 2-6 …

3 / 28

ing sezgirligi ortib boradi. hid bilish analizatori. turli moddalarning hid burunning yuqori chig`anoqlarining o`rta qismi va burun tusig`ining shilliq pardasidagi maxsus retseptorlar yordamida bilinadi. shilliq pardadagi o`siqlar hidlov nervini xosil qiladi. odamda hid biluvchi nerv xujayralari 60 mil. ortiq. hid sezgisi nixoyatda o`tkir va nozik hisoblanadi. bir litr havoda 1:100.000 gramm efir bo`lganda odam uning hidini sezadi. yangi to`g`ilgan bola ba'zi bir noxush hidlarga nisbatan yuz mimikasini o`zgartirish, nafas olish va pulsning o`zgarishi bilan javob beradi. hidlarni to`liq ajrata olish 4 oylikdan boshlanadi. ko`rish analizatori. ko`rish analizatori tashqi dunyodagi narsalarni rangi, shakli haqida tasavvur xosil qilishimizga yordam beradi. ko`zning bevosita ta'sirlovchisi yorug`lik bo`lib, yorug`lik ko`z retseptoriga ta'sir etib kuruv sezgisini xosil qiladi. kuruv organi bolaning 11 – 12 yoshigacha rivojlanib boradi. ko`zning tuzilishi. ko`z soqqasi va uni o`rab turgan apparatdan tashkil topgan. ko`z soqqasi sharga o`xshash bo`lib, ko`z kosasida joylashgan. kuz soqqasining devori uch qavatdan: tashqi-oqsil parda (skera), o`rta – …

4 / 28

gan bo`lib, taraqqiy etish jixatdan kuruv nervi bilan bir butun hisoblanadi. to`r parda ko`zning butun bo`shlig`ini qoplab turadi, to`r pardaning retseptorlari bo`lib 130 mln. tayoqcha va 7 mln. kalbochka shaklidagi bir necha qavat hujayralar hisoblanadi. rangdor pardaning orqasida tiniq ikki tomoni qavariq linza – gavhar joylashgan. gavhar yarim suyuq modda bo`lib, yupqa tiniq kapsula ichida joylashgan. unda qon tomirlari bo`lmaydi. shox parda bilan rangdor pardaning o`rtasida kichkina bo`shliq bo`lib, bunga ko`zning oldingi kamerasi deyiladi. rangdor parda bilan gavharning o`rtasida ham bo`shliq bo`lib bunga ko`zning orqadagi kamerasi deb aytaladi. har bir kuruv nervida 1 mln. ga yaqin nerv tolalari bor. to`r pardada kuruv nervining kirish joyi –ko`r dog` va narsalarni yaxshiroq kuradigan sariq dog`, dog`ning markazida chuqurcha bo`lib, bunga markaziy chuqurcha deyiladi. ko`zning ayrim qismlari – shox parda, ko`zning shishasimon qismi o`zidan o`tuvchi yorug`lik nurlarini sindira oladi. ko`zga yorug`lik nurlari ta'sir etganda radopsin va idopsin moddalar parchalanib ximiyaviy reaktsiya vjudga keladi. …

5 / 28

ko`zdan qancha narida tursa, to`r pardadagi tasviri shuncha kichik bo`ladi. va aksincha narsa ko`zga qancha yaqinroq tursa to`r pardadagi tasvir o`shancha katta bo`ladi. narsalarning tabiiy ravishda qurilishi hayot tajribasiga bog`liq. ko`z akkomodatsiyasi. akkomodatsiya (ko`zning moslanishi) bu ko`zni turli o`zoqlikdagi narsalarni aniq ajratish qobiliyatidan iboratdir. ko`z akkomodatsiyasi ko`z soqqasini harakatga keltiruvchi nervini parasimpatik tolalari bilan ta'minlangan kipriksimon muskullarni reflektor qisqarishi natijasida gavharni elastikligi o`zgarishi bilan vjudga keladi. odam yaqindan narsalarga qaraganda gavhar qavariqroq bo`ladi, o`zoqdan narsalarga qaraganda esa yassiroq bo`ladi. yaqindan va o`zoqdan ko`rish yaqindan va o`zoqdan ko`rish to`g`ma bo`lishi shuningdek, hayot davrida orpirilishi mumkin. normal ko`rishda narsalarning tasviri to`r pardada xosil bo`ladi. yaqindan ko`rishda esa narsalarning tasviri to`r pardaning oldida hosil bo`ladi. o`zoqdan ko`rishda esa narsalarning tasviri to`r pardaning orqasida xosil bo`ladi. yaqindan quruvchi kishilar narsalarni ravshan ko`rishlari uchun ikki tomoni botiq ko`zoynak taqishlari kerak. o`zoqdan ko`radigan kishilarga esa ikki tomoni qavariq ko`zoynak taqish tavsiya etiladi. bunday linzalar ko`z gavharini …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 28 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "analizatorlar haqida"

powerpoint presentation reja: kirish organizm faoliyatida sezgi organlarining roli. ko`rish organining yosh xususiyatlari. ko`rish va eshitish organlarining gigienasi . yaqindan ko’rish va uni oldini olish ko'rish va me'yordagi ko'rish imkoniyatining rivojlanishi * tashqi dunyoda ta'sirotlarni qabul qiluvchi organlarga sezgi organlari deb ataladi. oliy nerv faoliyatini o`rganish mobaynida analizatorlar haqida tasavvurlar vjudga kelgan. i.p.pavlov ta'minoticha analizatorlar uch qismdan: analizatorlarning retseptor qismi – retseptor: o`tkazuvchi qism; markaziy yoki markaziy qismdan tashkil topgan yagona funktsional sistemadir. bosh miya yarim sharlari po`stlog`ida har bir analizatorning oliy markazi joylashgan bo`ladi. pereferek qism - ma'lum turdagi ta'sirlovchilarni qabul qiladi. o`tkazuvc...

Этот файл содержит 28 стр. в формате PPT (587,0 КБ). Чтобы скачать "analizatorlar haqida", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: analizatorlar haqida PPT 28 стр. Бесплатная загрузка Telegram