аниқ маълумотлар ва гипотеза. xu (х2) квадрат критерийси

DOC 219,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662925354.doc 1 1 1 2 1 2 2 1 1 1 1 1 2 ... k k k n n n n n n n n n x - + + - + - = p n n 2 2 2 - = x t x p p 2 1 1 2 2 2 - - n x 1 x n 1 x x n n - 1 2 1 ) ( x x x n n n - 2 2 2 ) ( 1 2 s s x x x e nh n - - p = x 2 2 ) 389 , 11 ( 2 ) 32 , 114 ( 1 389 , 11 7 840 - - × = x x e n 9 , 0 46 , 3 18 , 3 12 6 18 , 9 2 2 2 » = - = - = n …

ётган маълумотлар орасидаги фарқни статистик баҳолаш масаласи, яъни қайси ҳолларда ва қандай эҳтимоллик даражасида бу фарқни муқаррар деб ҳисоблаш мумкин, аксинча бу фарқни муҳим бўлмаган, арзимас, тасодифий деб ҳисоблаш лозим деган масала келиб чиқади. мавжуд маълумотлар ва назарий жиҳатдан кутилаётган маълумотлар орасидаги фарқни муҳим бўлмаган, тасодифий деб ҳисоблаш, мумкин бўлган ҳолда фараз этилган гипотеза ўринли деб ҳисобланади. мавжуд маълумотларни назарий жиҳатдан кутилаётган маълумотларга мос келишини баҳолайдиган қатор усуллар мавжуд. биз бу усуллардан факт биттасини – “xu квадрат” (х2) усулини қисқача кўриб чиқамиз. 2. тажрибавий тақсимотни назарий тақсимот билан таққослаш. тажрибалардан олинган материалларни ишлаб чиқишда бир қаторнинг частоталари билан бошқа қаторнинг частоталарини таққослаш ва иккала қатор частоталари орасидаги фарқнинг муҳим эмаслигининг эҳтимолини аниқлаш зарурати туғилади. бу масалани ҳал қилиш учун машҳур инглиз олими статистиги к. пирсон алоҳида критерий топган, буни “xu квадрат” критерий ёки мувофиқлик критерийси дейилади. бу критерийнинг қўлланилишини кўриб чиқамиз. тажрибада кузатилган n1, n2 ..., nк тажрибавий частоталар қатори …

лади. х2 ва унга мос эҳтимол орасидаги муносабат анча мураккаб бўлганидан бу критерийни тажрибада қўллаш учун тайёр жадваллардан фойдаланилади. бундай жадвалларни [1]-[5] ва бошқа адбиётлардан илова қисмидан топиш мумкин. [1] нинг ix жадваладан фойдаланамиз. бу жадвалнинг чап вертикал устунида озодлик даражалари берилган, ўнгда эса х2 нинг турли эҳтимоллар ва турли озодлик даражалари учун охирги ёки чегара қийматлари берилган. амалда х2 нинг маълум қийматига эҳтимолнинг қандай қиймати мос келишини билиш унчалик муҳим бўлмасдан, балки х2 нинг ҳосил қилинган қиймати қай даражада муқаррарлигини билиш муҳим. ноль гипотезаси деб ҳисобланган маълум гипотезани текшириш учут х2 критерийсидан фойдаланилади. ноль гипотеза ҳосил қилинган ва назарий ҳисоблаб чиқилган частоталар орасида ҳеч қандай фарқ йўқлини билдиради (н0 гипотеза). х2 нинг [1] иловадаги ix жадвалда бор қийматлари чегара қийматлар бўлиб, бу қийматларга бўлган х2 нинг барча ҳосил қилинган қийматлари аниқ эҳтимоллар билан тасодифий фарқлар доирасида қолади, яъни қабул қилинган гипотезага шубҳа қилиш учун ҳеч қандай асос бўлмайди. х2 …

езасини рад қилиш – бу ҳақиқатда олинган ва назарий жиҳатдан кутилаётган частоталар орасидаги фарқнинг муқаррарлигини, муҳимлигини тан олиш демакдир. агар қўлимизда х2 чегара қийматининг мувофиқлик критерийси ёрдами билан тез муҳокама қилиш мақсадида қуйидаги қоидадан фойдаланиш мумкин. ушбу (72) миқдорни тузамиз; агар у 3 дан катта ёки 3 га тенг бўлса, у ҳолда назарий ва тажрибавий частоталар орасидаги фарқни тасодифий эмас деб ҳисоблаш зарур; агар у 3 дан кичик бўлса, бу фарқни тасодифий деб ҳисоблаш мумкин бўлади. энди шуни қайд қилиб ўтамизки, (>30 қийматлари учун эҳтимол = [1-ф(х)] тенгликдан топилади, бундаги ф(х) қиймат х нинг х= га тенг қиймат учун иловадаги i жадвалдан олинади [1]. мисол. ҳар бирининг юзи 18,21 кв.м дан бўлган 840 та квадрат бўлакка бўлинган далага текшириш учун экилган буғдой ҳосилининг тажрибадан олинган тақсимоти берилган. бу тақсимотни 45-жадвалда келтирамиз. 45-жадвалнинг биринчи иккита устуни (x ва nx) тажрибадан олинган буғдой ҳосили (ҳар бир метр кв. дан олинган ўртача ҳосил …

тенглик бўйича ҳисобланади. 45-жадвалдан фойдаланиб = 114,32 г; ( = 11,389 г; n = 840; h = 7 (гуруҳ оралиғи) қийматларини олиш қийин эмас. у вақтда назарий частоталар формула бўйича ҳисобланади. 45-жадвалнинг бешинчи устуни йиғиндиси бизга х2 ни беради: х2 = 9,18 энди (озодлик даражасини аниқлаймиз. бирлаштирилган гуруҳларни бир гуруҳ деб ҳисобласак, бундай бирлаштириш гуруҳлар сонини 14 дан 9 гача камайтиради. шунинг учун бизнинг мисолларримизда озодлик даражаси (=k-p-1=9-2-1=9-3=6 га тенг бўлади (бу ерда p-f(x) тақсимотнинг параметрлар сони; нормал тақсимотда p=2 та параметрлар мавжуд). энди [1] нинг иловадаги ix жадвалга мурожаат қиламиз. х2 нинг қийматини эҳтимоллари 0,25 ва 0,10 бўлган графалар орасида ётади. демак, х2 нинг эҳтимоли кичик эмас, демак nx билан nx1 оралиғидаги фарқни муҳим эмас деб ҳисоблаш мумкин, яъни нормал тақсимот қонуни бизнинг тақсимотимизни етарли даражада қониқарли тасвирлайди деб ҳисоблаш мумкин. но гипотезамиз тўғри экан. энди соддалаштирилган (72) критерийни қўллаймиз: бу сон 3 дан кичик ва шунинг юқорида баён …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "аниқ маълумотлар ва гипотеза. xu (х2) квадрат критерийси"

1662925354.doc 1 1 1 2 1 2 2 1 1 1 1 1 2 ... k k k n n n n n n n n n x - + + - + - = p n n 2 2 2 - = x t x p p 2 1 1 2 2 2 - - n x 1 x n 1 x x n n - 1 2 1 ) ( x x x n n n - 2 2 2 ) ( 1 2 s s x x x e nh n - - p = x 2 2 ) 389 , 11 ( 2 ) 32 , 114 ( 1 389 , 11 7 840 - - …

Формат DOC, 219,5 КБ. Чтобы скачать "аниқ маълумотлар ва гипотеза. xu (х2) квадрат критерийси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: аниқ маълумотлар ва гипотеза. x… DOC Бесплатная загрузка Telegram