jahon dinlari: xristianlik

DOC 15 pages 113.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 113.5 KB

File type DOC

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

4- mavzu: jahon dinlari: xristianlik reja: 1.xristianlikning ta'limoti, o'zbekistonga tarqalishi. 2.xristianlikning diniy ta'limoti. 3.xristianlikdagi yo'nalishlar 3. xristianlikning sharqqa tomon tarqalishi, o'zbekistonda xristian cherkovining tutgan o'rni. 1.xristianlikning ta'limoti va uni o'zbekistonga tarqalishi. xristianlik (nasroniylik) jahon dinlaridan biri bo'lib, eramiz 1-asrining 2-yarmida rim imperiyasining sharqiy viloyatlarida ko'p xudolik dinlari o'rniga qullar va mazlum elatlarning dini sifatida yakka xudolik (monoteistik) tarzda shakllangan. xristianlik falastin va o'rta er dengizi yahudiylari dinlari doirasida vujudga kelgan; o'nlab yillardan keyin esa boshqa, asosan geografik jihatdan qaralganda rim imperiyasi bilan bog'liq yoki uning siyosiy va madaniy ta'sirida bo'lgan xalqlar orasida tarqalgan. yangi va eng yangi tarix davrlarida u mustamlakachilik siyosati va missionerlik natijasida evropadan tashqariga ham tarqalgan. xristianlik evropa, amerika, avstraliya hamda qisman afrika va osiyo qit'alariga tarqalib dunyo xalqlarining deyarli uchdan birini (2 milliardini) tashkil etib, jahon dinlari ichida eng yirigi hisoblanadi. xristianlik vujudga kelishini bibliyaning xabar berishicha, iisus xristos (iso payg'ambar) faoliyati bilan bog'lab tushutiriladi. abu …

2 / 15

a yagona imperiyaga birlashgan rim imperatorlarining yakka xudolik to'g'risidagi ichki siyosati ham katta ta'sir ko'rsatgan. shu maqsadda imperatorlarga va rim shahri xudolariga sig'inish yuzaga kelgan. lekin shakllanayotgan xristian mafkurasi asosida birinchi galda yaxudiylik monoteizmining "qadimgi axdnoma" kitobiga kirgan barcha "muqaddas g'oyalar", ya'ni erni xudo yaratganligi, o'simlik va hayvonot dunyosining vujudga kelishi, insonning yaratilishi, uning tili, axloqi, huquki, oxirat rohatlari haqidagi g'oyalar katta rol o'ynagan. 1947 yili o'lik dengiz qirg'og'idagi qumron yaqinida qadimgi qo'lyozmalar topilgan edi. bular hukmron jamoaning diniy ta'limotlari - yaxudiylik va xristianlik o'rtasidagi oraliq butunni tashkil qilganligini ko'rsatmoqda. shunday kilib, xristianlik rim imperiyasida yashagan ko'pchilik elatlarning dinlari, rivoyatlari, urf-odatlari asosida tashkil topgan. bu din dastlab qullar, ezilgan kambag'allarning talablarini, "xaloskorlik" g'oyalarini o'ziga singdirgan din sifatida vujudta kelgan. keyinchalik uning ijtimoiy, diniy strukturasi o'zgarishi bilan hukmron tabaqalar qo'lida mazlum xalqlarni ekspluatatsiya qilishning g'oyaviy quroliga aylangan. o'sha davrda jamiyatda yuzaga kelgan hukmron doiralar bilan mazlum xalqlar o'rtasidagi ziddiyatni yumshatishga xizmat …

3 / 15

– "yangi axdnoma" bo'lib, u eramizning i-ii asrlarida grek tilida yaratilgan. bibliyaning xristianlik paydo bo'lmasdan birmuncha oldin yaratilgan 1-qismi "qadimiy axdnoma" deb atalib, u yaxudiylikning muqaddas yozuvi hisoblanadi. bibliyaning ikkinchi qismi – "yanga axdnoma" deb atalib, u xristianlikning muqaddas yozuvi deb hisoblanadi. "yangi axdnoma" 27 kitob (bob)dan tashkil topgan. uning tarkibiga 4ta "injil" (evangilie, ya'ni xushxabar), havoriylarning (iso shogirdlari, xristianlikning dastlabki tartibotlari) amallari, 21 risola va ioanning "vaqiynomasi" kiritilgan. xristianlik boshqa jahon dinlari kabi mutlaq, abadiy, o'zgarmas karomatni, bilimni, benixoya qudratning egasi bo'lgan yakka xudo haqidagi g'oyani asoslaydi. u uch ko'rinishdagi yakka xudoni o'zida mujassamlashtirganlik aqidasini yaratgan. uch ko'rinishdagi xudo haqidagi ta'limotga binoan, xudoning ichki hayoti sababi o'z-o'zidan mavjud bo'lgan uchlikdagi uch asos yoki "muqaddas uchlik" bo'lgan – ota-xudo, o'g'il-xudo va muqaddas ruhning o'zaro munosabatidir. o'g'il iso bayon qilingan tarjimai holiga ko'ra ota-xudodan, muqaddas ruh ham ota-xudodan yaratilgan (provaslav yo'nalishi ta'limoti), (katolitsizmda esa ota-xudo va o'g'il-xudo ham xudodan tug'ilgan). xudoning …

4 / 15

aiishidir deb uqtirgan. 381 yili xristianlarning konstantinopolda bo'lib o'tgan ii jahon yig'ilishida cho'qinish va tirilish haqidagi yangi aqida qabul qilingan. ota xudo tabiat, odam va farishtalarni yaratgan, deb hisoblanadi. iso o'g'il xudo hisoblangan. xudoning gavdalanishi aqidasiga ko'ra, iso xudoligicha qolgan holda mariya (maryam yoki bibi maryam) ismli qizdan tug'ilgan odam ham bo'lib kolgan. butga parchinlangan xudo iso tortgan azoblari va o'limi bilan o'zini odamlarning gunoxlari uchun ota xudoga qurbon qilgan va shu bilan gunohini yuvgan. ushbu aqidaga qo'ra, iso odamzodga gunoxlardan xalos bo'lish yo'lini ko'rsatib bergan. isoning tirilishi aqidasi kelgusida hamma odamlar tirilishining garovi, deb e'lon qilingan. u tirilgandan so'ng osmonga – ota xudo huzuriga chiqqanligi, ya'ni osmonga chiqib tushishi (islomda me'roj) aqidasi bu dunyodagi xayot oxiratdagi mangulikka nisbatan hech narsaga arzimaydi, deb uqtiradi. xristianlikda nymon kalimasi "yagona, muqaddas sobor va opostol chsrkovi"ga ishonishni, cho'qintirish zarurligini tan olishni, qiyomatda o'liklarniig tirilishiga, shundan so'ng savob egalariga mangu roxat-farog'at ko'rish, gunohkorlarga doimiy …

5 / 15

ya (obednya, messa) bo'lib, u har xil afsungarliklar, muzika chalish, ashula aytish, "muqaddas" yozuvlarni o'qish, qad bukib ta'zim bajo keltirish, sham va chiroqlarni yondirish, xushbo'y narsalarni chekish bilan qo'shib olib boriladigan diniy amallardan iborat. "muqaddas uchlik"ning xar birini, bibi maryamni ulug'lash "xudoga xush kelgan avliyolarga", xudo yarlaqaganlarga ham sig'inishni keltirib chiqargan. xristiailikda bugga cho'qinish ham muhim o'rinni egallaydi. unda pasxa (isoning tirilishi), tariqa (yoki pyatidesyatnitsa), rojdestvo (isoning tug'ilishi) va boshqa bayramlarga katta o'rin berilgan. 3.xristianlikdagi yo'nalishlar. xristianlik shakllanib turli mamlakatlarga yoyilishi, ijtimoiy hayotda yuzaga kelgan siyosiy, iqtisodiy, madaniy, manaviy siljishlarga ham duch kela boshlagan. boshqa jaxon dinlari kabi unda ham turli yo'nalishlar, mazhablar, sektalarga bo'linish jarayoni sodir bo'lgan. eng birinchi ajralish xristianlikda iv-v asrlarda ro'y bergan, ya'ni iso masihni talqin qilishda farqlanadigan ikkita diniy-aqidaviy yo'nalishlar – monofizitlar va nestorianlar yuzaga kelgan. ko'pchilik xristianlar iso masihni ham xudo, ham odam tabiatiga ega deb bilsa, konstantinopol arximandrati evtaxiya ta'limotining tarafdorlari bo'lgan monofizitlar …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jahon dinlari: xristianlik"

4- mavzu: jahon dinlari: xristianlik reja: 1.xristianlikning ta'limoti, o'zbekistonga tarqalishi. 2.xristianlikning diniy ta'limoti. 3.xristianlikdagi yo'nalishlar 3. xristianlikning sharqqa tomon tarqalishi, o'zbekistonda xristian cherkovining tutgan o'rni. 1.xristianlikning ta'limoti va uni o'zbekistonga tarqalishi. xristianlik (nasroniylik) jahon dinlaridan biri bo'lib, eramiz 1-asrining 2-yarmida rim imperiyasining sharqiy viloyatlarida ko'p xudolik dinlari o'rniga qullar va mazlum elatlarning dini sifatida yakka xudolik (monoteistik) tarzda shakllangan. xristianlik falastin va o'rta er dengizi yahudiylari dinlari doirasida vujudga kelgan; o'nlab yillardan keyin esa boshqa, asosan geografik jihatdan qaralganda rim imperiyasi bilan bog'liq yoki uning siyosiy va madaniy ta'sirida bo'lgan...

This file contains 15 pages in DOC format (113.5 KB). To download "jahon dinlari: xristianlik", click the Telegram button on the left.

Tags: jahon dinlari: xristianlik DOC 15 pages Free download Telegram