jahon dinlari: xristianlik

PPT 37 pages 287.0 KB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 287.0 KB

File type PPT

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

mavzu. «dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari» mavzu. «jahon dini: xristianlik» reja: 1.xristianlik ta'limoti va uni o'zbekistonga tarqalishi 2. xristianlikning diniy ta'limoti 3. xristianlikdagi yo'nalishlar 4. xristianlikning sharqqa tomon tarqalishi, o'zbekistonda xristian cherkovining tutgan o'rni xristianlik (nasroniylik) jahon dinlaridan biri bo'lib, eramiz 1-asrining 2-yarmida rim imperiyasining sharqiy viloyatlarida ko'p xudolik dinlari o'rniga qullar va mazlum elatlarning dini sifatida yakka xudolik (monoteistik) tarzda iso payg'ambar faoliyati bilan shakllangan. xristianlik falastin va o'rta er dengizi yahudiylari dinlari doirasida vujudga kelgan; o'nlab yillardan keyin esa boshqa, asosan geografik jihatdan qaralganda rim imperiyasi bilan bog'liq yoki uning siyosiy va madaniy ta'sirida bo'lgan xalqlar orasida tarqalgan. yangi va eng yangi tarix davrlarida u mustamlakachilik siyosati va missionerlik natijasida evropadan tashqariga ham tarqalgan. xristianlik evropa, amerika, avstraliya hamda qisman afrika va osiyo qit'alariga tarqalib dunyo xalqlarining deyarli uchdan birini (2 milliardini) tashkil etib, jahon dinlari ichida eng yirigi hisoblanadi. nasroniylar (xristianlar)ning bunday nomlanishi haqida juda ko'p …

2 / 37

i ziddiyatni yumshatishga xizmat qilishi mumkin bo'lgan xristianlikdagi diniy g'oyalarni xisobga olgan imperator konstantin 324 yili bu dinni davlat dini deb e'lon qilgan. 325 yilda uning ko'rsatmasi bilan nikey saborida xristianlarning 1-yig'ini bo'lib o'tgan. unda episkoplar va ilohiyotchilar xristianlikning asosiy aqidalarini tasdiqlab, cherkov tashkilotini takomillashgan holga keltirganlar. shundan buyon, davrlar o'tishi bilan xristianlik butun evropa, shimoliy va janubiy amerika, afrika, avstraliya qitalariga yoyilgan. keyinchalik markaziy osiyo respublikalari xududlariga ham qisman etib kelgan jahon dinidir. xristianlikning muqaddas diniy yozuvi – bibliyaning ikkinchi qismi – "yangi axdnoma" bo'lib, u eramizning i-ii asrlarida grek tilida yaratilgan. bibliyaning xristianlik paydo bo'lmasdan birmuncha oldin yaratilgan 1-qismi "qadimiy axdnoma" deb atalib, u yaxudiylikning muqaddas yozuvi hisoblanadi. bibliyaning ikkinchi qismi – "yangi axdnoma" deb atalib, u xristianlikning muqaddas yozuvi deb hisoblanadi. "yangi axdnoma" 27 kitob (bob)dan tashkil topgan. uning tarkibiga 4ta "injil" (evangilie, ya'ni xushxabar), havoriylarning (iso shogirdlari, xristianlikning dastlabki tartibotlari) amallari, 21 risola va ioanning "vaqiynomasi" …

3 / 37

ovi"ga ishonishni, cho'qintirish zarurligini tan olishni, qiyomatda o'liklarniig tirilishiga, shundan so'ng savob egalariga mangu roxat-farog'at ko'rish, gunohkorlarga doimiy azob-uqubat tortish davri kelishiga ishonishni buyuradi. diniy g'oyalar tarkib topishi bilan bir qatorda xristian ibodat marosimlari ham shakllanib borgan. xristian marosimchiligining eng muhim epementlari sirli ibodat (tainstvolar) deb yuritiladi. bular qatoriga cho'qintirish (suvga sho'ng'itib olish), miropomazanie (cho'qintirilgan kimsaga xushbo'y katron-miropa surtilgach, "mukaddas ruh"ning huzur-halovati unga o'tishi); evxaristiya yoki prichishenie (non va vinoni isoning tanasi va qoni deb tasavvur etgan holda iste'mol qilish), tavba qilish (dindorning ruhoniy vositasida xudodan kechirim so'rashi va o'z gunohlarini unga aytib berishi), nikoh, ruhoniylikka fotiha berish, soborlashtirish, ya'ni bemorni muqaddaslashtirilgan zaytun moyi – elega bo'yash kabilar kiradi. xristianlikning bosh ibodati liturgiya (obedniya, messa) bo'lib, u har xil afsungarliklar, muzika chalish, ashula aytish, "muqaddas" yozuvlarni o'qish, qad bukib ta'zim qilish, sham va chiroqlarni yondirish, xushbo'y narsalarni chekish bilan qo'shib olib boriladigan diniy amallardan iborat. "muqaddas uchlik"ning xar birini, bibi …

4 / 37

xozirda ham suriyada, irokda, eronda, hindistonda bor. 1054 yilga kelib xristianlikning pravoslav va katolik cherkoviga bo'linishi rasman tan olingan. pravoslav va katolik erlarida umumiylik ham, bir-biridan farqlanadigan jihatlari ham bor. katolikdan bir necha evropa cherkovlari ajralib chiqishi patijasida xristianlikda protestantlik harakatlari vujudga kelgan. buning doirasida lyuteranlik, anabaptizm, anglikanlik va kalninizm cherkovlari shakllangan. har bir chsrkovning asosiy marosimlari jihatidan o'zlariga xos bo'lgan tomonlarga ega bo'lishi bilan bir qatorda, bular ham o'z navbatida bir necha yo'nalishlar, mazhablar va oqimlarga bo'lindi. hozirgi zamon xristianligida turli yo'nalish va oqimlar orasidagi kelishmovchiliklarning kamaytirilishi bugungi kun uchun xosdir. bunga 1948 yilda tashkil topgan jahon cherkovlari kengashining faoliyatlari va ekumenik xristianlar ko'maklashmoqda. katolik – bu xristianlikda eng ko'p tarqalgan yo'nalishdir. u evropa, osiyo, afrika lotin amerikasi mamlakatlarida tarqalgan bo'lib, tarafdorlari taxminan 800 million kishini tashkil qiladi. katolik ta'limotida jannat va do'zaxlar oralig'idagi dunyo, gunohkorlarning ruhi, joni haqidagi, iso masihni benihoya hurmatlash, uning tanasi va jonini ko'klarga ko'tarish …

5 / 37

jarayonida 15 mustaqil (avtokefal) cherkovlari: konstantinopol, aleksandriya, antioxiya, quddus, rus, gruziya, serb, rumin, bolgar, kipr, ellada, albaniya, polsha, chexoslovakiya, amerika cherkovlari shakllangan. pravoslavning markaziy osiyo aholisi orasiga kirib kelishi xvi-xix asrlarga to'g'ri keladi. avval savdo-sotiq, keyin bu mintaqa xalqlarini mustamlakaga aylantirishdan iborat bo'lgan harbiy harakatlar jarayonida u kirib kelgan. 1870 yili pokrovsk monastiri qoshida missionerlik jamiyati tashkil qilingan. jamiyat a'zolari mahalliy millatlarga mansub aholi orasida, garchi jiddiy natijalarga ega bo'lmagan bo'lsa ham, xristianlik bilan bog'liq katta targ'ibot ishlarini olib borganlar. shu maksadda 1844 yili "karomat ko'rsatuvchi nikolayning xayot yo'li" nomli risolani qirg'iz tiliga tarjima qildilar va chop etdilar, maxsus diniy maktablar ochildi. 1872 yili rus pravoslav cherkoviga qarashli turkiston (keyinchalik toshkent, o'rta osiyo) eparxial boshqarmalari ochildi. protestantlik – bu ham xristianlikdagi yana bir yo'nalish bo'lib, katolik va pravoslavdan farqli o'laroq, diniy qarashlar jihatidan ham, cherkovlar orasidagi munosabatlar jihatidan ham bir xil bo'lmagan yo'nalishlarni faqatgina kelib chiqishi jihatidan bir-birlari bilan, xvi …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jahon dinlari: xristianlik"

mavzu. «dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari» mavzu. «jahon dini: xristianlik» reja: 1.xristianlik ta'limoti va uni o'zbekistonga tarqalishi 2. xristianlikning diniy ta'limoti 3. xristianlikdagi yo'nalishlar 4. xristianlikning sharqqa tomon tarqalishi, o'zbekistonda xristian cherkovining tutgan o'rni xristianlik (nasroniylik) jahon dinlaridan biri bo'lib, eramiz 1-asrining 2-yarmida rim imperiyasining sharqiy viloyatlarida ko'p xudolik dinlari o'rniga qullar va mazlum elatlarning dini sifatida yakka xudolik (monoteistik) tarzda iso payg'ambar faoliyati bilan shakllangan. xristianlik falastin va o'rta er dengizi yahudiylari dinlari doirasida vujudga kelgan; o'nlab yillardan keyin esa boshqa, asosan geografik jihatdan qaralganda rim imperiyasi bilan bog'liq yoki uning siyosi...

This file contains 37 pages in PPT format (287.0 KB). To download "jahon dinlari: xristianlik", click the Telegram button on the left.

Tags: jahon dinlari: xristianlik PPT 37 pages Free download Telegram