islom dini va ta'limoti

DOC 26 pages 339.0 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 339.0 KB

File type DOC

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

5-mavzu: islom dini va ta'limoti. reja: 1. islom dini paydo bo'lgandagi ijtimoiy iqtisodiy shart–sharoitlar. 2. muhammad payg'ambar hayoti. 3. vahiy nozil bo'lishining boshlanishi. makka davri. 4. islomning madina davri. 5. islom ta'limoti. 6. islom ma'naviyati va ma'rifatining shaxs va jamiyat munosabatlariga ta'siri. 7. islom yo'nalishlarining xalq ma'naviyatidagi o'rni. 8. sunniylik mazhablari va ma'naviyat. 9. shialik: sekta, mazhablar va ma'naviyat. 1. islom dini paydo bo'lgandagi ijtimoiy iqtisodiy shart–sharoitlar. islom dini dunyoda keng tarqalgan jahon dinlaridan biri bo'lib, osiyo qit'asidagi eron, pokiston, afg'oniston, turkiya kabi ko'plab mamlakatlar, arabiston yarim oroli, iordaniya, suriya, afrika qit'asidagi marokash, jazoir, tunis, liviya, misr arab respublikasi, somali singari mamlakatlar xalqlari, efiopiya, sudan, malayziya, indoneziya xalqlari, livan, hindiston, xitoy hamda filippin aholisining ma'lum bir qismi, evropa qit'asida esa, bolqon yarim orolida yashovchi xalqlarning bir bo'lagi islom diniga e'tiqod qiladi. shuningdek, islom dini markaziy osiyo, zakavkaze, va shimoliy kavkaz, volgabo'yi, g'arbiy sibir va boshqa ayrim joylarda yashovchi aholining bir …

2 / 26

m hodisalarining har bir guruhi alohida xudoning nomi bilan bog'langan. «sening shaharlaring qancha bo'lsa, xudolarning shahri ham shunchadir», deyiladi tavrot yozuvlarida. yaxudiylikdagi mahalliy avliyolar hisoblanmish iso (iisus), navin, ibrohim (avraam), ishoq (isaak) yoqub (iakov), yusuf (iosif) kabilar boshqa dinlarda, shu jumladan islomda payg'ambar deb tan olingan. arabiston yarim orolida yaxudiylik bilan bir qatorda monoteistik ta'limotni targ'ib qiluvchi xristian jamoalari ham mavjud edi. ular arabistonga tahminan milodiy yil taqvimining boshlarida kirib kelgan bo'lishlari mumkin. masalan, 471 yildan e'tiboran xristian cherkovlari qadimgi sharq cherkovlari deb atala boshlangan. xristianlikning bir tarmog'i bo'lmish nestorianlar esa, eng avvalo, ossuriylar orasida tarqalgan. bularning diniy jamoalari hozir ham suriyada, iroqda, eronda va hindistonda bor. arabiston yarim orolida islomning vujudga kelishi arafasida yahudiylik, xristianlik, hattoki zardushtiylik va monizm ta'limotlari bu mintaqalarda keng tarqalgani haqida yozma ma'lumotlar mavjud. mazkur dinlarga e'tiqod qiluvchi qabilalar bilan arab qabilalarining aloqalari mavjud bo'lib, bir-birlariga ta'siri sezilarli darajada bo'lgan. jumladan, mehnat faoliyatida, savdo-sotiq ishlarida, …

3 / 26

gan. islom dinining vujudga kelishi bilan ularning ma'naviyati, hayot tarzi va qarashlarida sekin-asta tub o'zgarishlar sodir bo'lishiga olib kelgan. bir so'z bilan aytganda islom dini arabiston yarim orolidagi vaziiyatni e'tiborga olib islomdan oldingi davrni johiliya davri deb atadi. bu so'z arab tilida “johillik”, “bilmaslik”, “nodonlik” ma'nolarini anglatadi. chunki bu davrda arablar orasida al-vasaniyya – ya'ni ko'pxudolik hukm surib, ular yakkaxudolikdan bexabar edilar. bundan tashqari xalq orasida qizlarini tiriklayin ko'mish, mayxo'rlik va boshqa bir qator axloqiy buzuqliklar keng yoyilgan bo'lib, islom dini bunday odatlarga chek qo'ydi. arablar orasida ko'pxudolik shu darajada avj olgan ediki, xatto har bir qabila va har bir oilaning o'z xudosi bo'lgan. shuning uchun ham islomdan oldin ka'bani ichida 360 ta but va sanamlar bo'lgan. keyinchalik muhammad payg'ambar makkani fath qilgach, bularni sindirib tashlashni buyuurgan. 2.muhammad payg'ambar hayoti. muhammad ibn abdulloh ibn abd al-muttalib makka va uning atrofi tarixida «fil voqeasi» nomi bilan mashhur bo'lgan jangdan 50 kun …

4 / 26

muttalib qo'lida tarbiyalandi. so'ngra uni amakisi abu tolib o'z himoyasiga oldi. payg'ambar yoshlik chog'larida ikki marta shomga, bir marta yamanga karvon bilan safarga chiqdi. arablar orasida o'zaro qon da'vosi sababi bilan bo'lgan urushlarning eng og'ir kechgani «fijor jangi» hisoblanadi. islomdan avval ham arablarda muharram, rajab, zulqa'da va zulhijja oylari muqaddas sanalib, ularda urush ta'qiqlangan edi. mazkur urush mana shu oylarda bo'lganligi uchun unga «fijor jangi» - «gunohkorlar urushi» deb nom berilgan. bu urushda quraysh tarafida muhammad payg'ambar ham unda ishtirok etdi. to'rt yil davom etgan bu urush sulh bilan nihoyalandi. muhammad payg'ambar 25 yoshga to'lganida banu asad urug'idan bo'lgan boy ayol xadicha bint xuvaylidga uylandi. muhammad payg'ambarning etti farzandidan (moriyadan tug'ilgan ibrohimdan boshqa) 6 tasi (zaynab, ummu kulsum, ruqiyya, fotima, qosim, abdulloh)ning onasi xadicha bint xuvaylid edi. makkadagi ka'ba binosi ustida tomi bo'lmaganidan, yomg'ir suvlari uni emirib yuborgan edi. keyinchalik binoni sel oqimidan saqlash uchun bir to'siq qurilgan bo'lsa-da, u …

5 / 26

o'yib, varaqa ibn navfal nomli samoviy kitoblardan boxabar bo'lgan amakisining huzuriga borib, bu voqeaning tafsilotini so'radi. shundan so'ng muhammad payg'ambar yashirin da'vatga o'tdi. birinchi bo'lib xadicha bint xuvaylid va amakivachchalari ali ibn abi tolib islomni qabul qilishdi. vaqt o'tishi bilan musulmonlar soni 30 kishiga etdi. ular o'z dinlarini yashirin saqladilar. bu holat uch yil davom etdi. shunday qilib, muhammad payg'ambar qiyomat oldidan yuborilgan oxirgi payg'ambar – nabiy va rosul deb tan olindi. nabiy – arabcha so'z bo'lib, “xabarchi”, “xabar etkazuvchi” ma'nolarini beradi. payg'ambarlar orasida ularga alloh tomonidan alohida kitob va shariat nozil qilinmagan va avvalgi payg'ambarning kitob va shariatini insonlarga targ'ib qilganlari – nabiylar deyiladi. masalan, ismoil, isxaq, ya'qub, zakariyo, sulaymon kabi payg'ambarlar. rosul – arabcha so'z bo'lib, “elchi” ma'nosini anglatadi. alloh tomonidan alohida kitob va shariat berilgan payg'ambarlar – rosullar deyiladi. shu o'rinda shuni alohida ta'kidlash joizki, rosul nabiy bo'la oladi. lekin nabiy rosul bo'la olmaydi. muhammad payg'ambar ham …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom dini va ta'limoti"

5-mavzu: islom dini va ta'limoti. reja: 1. islom dini paydo bo'lgandagi ijtimoiy iqtisodiy shart–sharoitlar. 2. muhammad payg'ambar hayoti. 3. vahiy nozil bo'lishining boshlanishi. makka davri. 4. islomning madina davri. 5. islom ta'limoti. 6. islom ma'naviyati va ma'rifatining shaxs va jamiyat munosabatlariga ta'siri. 7. islom yo'nalishlarining xalq ma'naviyatidagi o'rni. 8. sunniylik mazhablari va ma'naviyat. 9. shialik: sekta, mazhablar va ma'naviyat. 1. islom dini paydo bo'lgandagi ijtimoiy iqtisodiy shart–sharoitlar. islom dini dunyoda keng tarqalgan jahon dinlaridan biri bo'lib, osiyo qit'asidagi eron, pokiston, afg'oniston, turkiya kabi ko'plab mamlakatlar, arabiston yarim oroli, iordaniya, suriya, afrika qit'asidagi marokash, jazoir, tunis, liviya, misr arab respublikasi, somali si...

This file contains 26 pages in DOC format (339.0 KB). To download "islom dini va ta'limoti", click the Telegram button on the left.

Tags: islom dini va ta'limoti DOC 26 pages Free download Telegram