musammat janriga oid nazariy qarashlar

DOCX 32 pages 71.7 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 71.7 KB

File type DOCX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

mavzu: musammat janriga oid nazariy qarashlar mundarija i. kirish……………………………………………………………………….3 ii.asosiy qism………………………………………………………………...5 i bob. musammat janri haqida umumiy ma’lumot 1.1. musammat janrining paydo bo‘lish tarixi……………………………..5 1.2. musammat janrining tarkibiy qisimlari………………………………..7 ii bob. musammat janrining navoiy va rabg'uziy asarlarida qo'llanilishi 2.1. alisher navoiy asarlarida musammat janri…………………………14 2.2. qisasi rabg’uziy asarida musammat va uning shakliy xillari……………21 iii.xulosa……………………………………………………………………..27 iv. foydalanilgan adabiyotlar………………………………………………28 kirish o‘zbekiston respublikasi prezidenti i.karimov ta’kidlaganlaridek, “xalqning madaniy qadriyatlari, ma’naviy merosi ming yillar mobaynida sharq xalqlari uchun qudratli ma’naviyat manbai bo‘lib xizmat qilgan. uzoq vaqt davom etgan qattiq mafkuraviy tazyiqqa qaramay, o‘zbekiston xalqi avloddanavlodga o‘tib kelgan o‘z tarixiy va madaniy qadriyatlarini hamda o‘ziga xos an’analarini saqlab qolishga muvaffaq bo‘ldi. mustaqilligimizning dastlabki kunlaridanoq ajdodlarimiz tomonidan ko‘p asrlar mobaynida yaratib kelingan g‘oyat ulkan, bebaho ma’naviy va madaniy merosni tiklash davlat siyosati darajasiga ko‘tarilgan nihoyatda muhim vazifa bo‘lib qoldi”[footnoteref:1]. [1: karimov i.a. o'zbekiston xxi asr bo'sag'asida: xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari va taraqqiyot kafolatlari. – t.: o'zbekiston, …

2 / 32

si yaratildi. islohotlar jarayonida kadrlar tayyorlash bosqichida ekanmiz, bu jarayonda har bir pedagog uchun belgilangan vazifalardan biri yuqori saviyada o‘qitishni ta’minlash va malakali kadrlarni zamonaviy ta’lim dasturlari asosida tayyorlashdan iboratdir. bu o‘rinda o‘qituvchining tayyorgarligi, uning zamonaviy pedagogik texnologiyalar va interfaol usullarni bilishi, ulardan ta’lim va tarbiya jarayonida foydalanishi muhim ahamiyatga ega. bo‘lajak filologlar zamonaviy adabiyotni o‘rganibgina qolmay, mumtoz adabiyotni, adabiy tur va janrlarni ham mukammal tadqiq qilishlari talab etiladi. shu maqsadda mazkur uslubiy qo‘llanma yaratildi. ma'lumki, mumtoz adabiyot tarixi adabiy tur va janrlar tarixi hamdir. adabiy jarayon ma'lum adabiy tur va janrlarni vujudga keltiradi, ulami shakllantiradi. adabiy tur va janrlar taraqqiyotida ulug‘ o‘zbek shoiri va mutafakkiri alisher navoiyning beqiyos o‘rni bor. shoir ijodiyoti bilan o‘zbek nazmi ham, o‘zbek nasri ham kamol topdi, tur va janrlar jihatidan boyidi. lirikada - g‘azal, mustazod, muxammas, musaddas, tarkibband, tarje'band, soqiynoma, qasida, ruboiy, qit'a, tuyuq, fard, muammo, chiston, lug‘z va boshqa janrlar yaratildi. bu janrlar …

3 / 32

ixi aruz, barmoq she’r tizimlari, adabiy janrlarning barchasi, ma’lum ma’noda, shakl ko‘rinishlaridir. sharq mumtoz adabi yotiga xos g‘azal, ruboiy, tuyuq, muxammas, tarji’band singari janrlar bir-biridan ko‘rinishi, hajmiga ko‘ra farq qiladi. binobarin, ular mazmun ko‘lami, fikrni ifoda etish tarziga ko‘ra ham birbiridan ajralib turadi. shuningdek, g‘azal bilan g‘azal, tuyuq bilan tuyuq, ruboiy bilan ruboiy orasida ham farq seziladi. bu, avvalo, ulardagi fikrda, qofiyalanish tarzida, radiflarda, hijolarning miqdorida akslanadi. tuyuq, ruboiylar o‘rtasidagi farq ham shu unsurlarda bilinadi. badiiy asarning shakl va mazmuni avvalo uning mavzu va g‘oyasiga muayyan darajada bog‘liqdir[footnoteref:2]. mavzu va g‘oya badiiy asar qiyofasini, ta’sirchanligini belgilashda uning shakl va mazmuni singari muhim ahamiyat kasb etadi. biroq badiiy asarning mavzusi unda qalamga olingan voqea yoki narsa-buyumlar emas. badiiy asar mavzusi ijodkor tanlagan hayotiy voqealar, u yoritgan asosiy muammolarning umumlashmasidir. adabiy asar uchun asos qilib olingan fikr va maqsad uning mavzusidir. mavzu (arabcha so‘z bo‘lib, “qo‘yilgan, tartibga solingan” degan ma’noni bildiradi) – …

4 / 32

mahsuli sifatida paydo bo‘ladi. ijodkor shaxs boshqalardan ko‘ra mavjud hayot tartiblari, undagi ijobiy va salbiy jihatlar haqida ko‘proq o‘ylaydi, tashvish chekadi. tabiatidagi ana shu xususiyat, fazilat uni asar (she’r, hikoya, roman, doston, drama, komediya, tragediya) bitishga undaydi. asl asar ijodkordagi ichki zarurat – “ehtiyoj farzandi” (a.oripov) sifatida yuzaga keladi. ijodkor o‘zini o‘ylantirgan muammolarni badiiy idrok etish uchun hayot voqeligidan material tanlab, uni tasvirlaydi. d.quronov, z.mamajonov, m.sheraliyevaning “adabiyotshunoslik lug‘ati”da: “badiiy shakl va mazmun – voqelikdagi har qanday narsa o‘zining tashqi ko‘rinishi (shakli) va shu shakl orqali anglashilayotgan mohiyati (mazmun)ga ega. shakl va mazmun kategoriyalari umumfalsafiy xarakterda bo‘lib, ular voqelikni (narsani) idrok qilishda muhim ilmiy abstraksiyalardir[footnoteref:3]. [3: “o‘zbek klassik she’riyati janrlari", o.nosirov, s.jamolov, m.ziyoviddinov, toshkent- “o'qituvchi" 1979,-b 121-125 ] musammat - مسمط arabcha “tasmit” soˋzidan olingan boˋlib, ipga tizilgan marvarid degan ma’noni bildiradi. musammat bandli she’rlar she’rlar uchun qabul qilingan umumiy atamadir. banddagi misralarning miqdoriga ko’ra farqlanuvchi she’r shakllarining umumiy nomi musammatdir. …

5 / 32

-falsafiy ruxdagi sheʼrlar boʻlib, alohida-alohida qofiyalanuvchi bandlardan iborat. 2 5 birinchi bandning oxirgi misrasidagi qofiya keyingi bandlarning oxirgi misralaridagi krfiyalar bilan bir xil boʻladi. bandlardagi misralar soni 3 tadan 10 tagacha yetadi, shunga koʻra quyidagi musammatlar farqlanadi: musallas (3 misrali), murabba (4 misrali), mu-hammas (5 misrali), musaddas (6 misrali), musabba (7 misrali), musamman (8 misrali), mutassa (9 misrali), muashshar (10 misrali). 1.2. musammat janrining tarkibiy qisimlari musallas - uch misrali band usulida yozilgan she'r. g‘arbda tetrina deb ataladi.[footnoteref:4] qofiyalanish: a-b-, v-g-g, yoki a-b-a, v-g-v yoki a-a-a, b-b-b, yoki a-a-b, v-a-b... [4: b 23] bizning turkiston eli dardiga darmon istamas, zulmat ichra kechsa umri, mohi tabon istamas, uxlama ko‘p o‘zbek eli, asli taraqqiy vaqtida. ko‘nglidur oshuftai lavhi tarab nafsu havo, tilsa zillat xanjari bag‘rini luqmon istamas, uxlama ko‘p o‘zbek eli, asli taraqqiy vaqtida. (hamza) oq bulutlar qo‘zg‘aldi tog‘dan nari yo‘l oldi ochildi ko‘m- ko‘k osmon uzoqda yulduz ko‘rdim, sohilda bir ko‘z …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "musammat janriga oid nazariy qarashlar"

mavzu: musammat janriga oid nazariy qarashlar mundarija i. kirish……………………………………………………………………….3 ii.asosiy qism………………………………………………………………...5 i bob. musammat janri haqida umumiy ma’lumot 1.1. musammat janrining paydo bo‘lish tarixi……………………………..5 1.2. musammat janrining tarkibiy qisimlari………………………………..7 ii bob. musammat janrining navoiy va rabg'uziy asarlarida qo'llanilishi 2.1. alisher navoiy asarlarida musammat janri…………………………14 2.2. qisasi rabg’uziy asarida musammat va uning shakliy xillari……………21 iii.xulosa……………………………………………………………………..27 iv. foydalanilgan adabiyotlar………………………………………………28 kirish o‘zbekiston respublikasi prezidenti i.karimov ta’kidlaganlaridek, “xalqning madaniy qadriyatlari, ma’naviy merosi ming yillar mobaynida sharq xalqlari uchun qudratli ma’naviyat manbai bo‘lib xizmat qil...

This file contains 32 pages in DOCX format (71.7 KB). To download "musammat janriga oid nazariy qarashlar", click the Telegram button on the left.

Tags: musammat janriga oid nazariy qa… DOCX 32 pages Free download Telegram