seminar mashg’uloti uchun taqdimot

PPT 14 стр. 514,0 КБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 514,0 КБ

Тип файла PPT

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

слайд 1 o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti adabiyotshunoslikka kirish fanidan seminar mashg’uloti uchun taqdimot seminar mashg’ulot mavzusi: lirika va lirik janrlar tayyorladi: filologiya fanlari bo‘ yicha falsafa doktori d.b. azimova reja: sheriy tizim va she’r nav’lari. “fununu-l-balog’a” asarida she’r qismlari va nav’lari. bir nav’ doirasidagi she’r shakllari. arab-fors-turk adabiyotlarida lirik janrlar tasnifi arab-fors-turk adabiyotlarida lirik janrlar asosan, ifoda yo‘siniga ko‘ra tasnif etilgan. shunday ekan, ular lirik janrlar deb emas, mumtoz manbalarda she’r navlari yoki nazm sinflari (shayx ahmad taroziy) kabi istilohlar bilan yuritilgan. o‘zbek tilida yozilgan adabiyotsshunoslikka oid yetuk asarlardan biri “funun ul-balog‘a” (balog‘at fanlari) asarida shayx ahmad taroziy ilmi adab tarkibiga kirgan fanlarni tasnif qilar ekan, asarning birinchi “aqsomu she’r” bobida quyidagicha fikr yuritgan: “she’r o‘n nav bo‘lur: qasida, g‘azal, qit’a, mustahzod, ruboiy, masnaviy, musammad, tarje’, mutavval va farddir deb yozgan. har bir she’r naviga oid fikrlarni, bayon qilib ularga …

2 / 14

lagi matla’siz va maqta’siz g‘azal. mustahzod- arabcha orttirilgan. bir yarim rukn orttiriladi. ruboiy- arab tilidan o‘zlashgan so‘z bo‘lib, 4 qatorli she’r ma’nosini beradi. u asosan, hazaj bahrining axrab va axram shahobchalarida yoziladi. fors adabiyotiga ko‘ra ruboiy rudakiy boshlagan. turkiy she’riyatda esa “qutadg‘u bilig” asari tarkibida ruboiy va to‘rtliklar uchraydi shayx ahmad taroziy va a. navoiy ruboiy vaznlari haqida to‘xtalar ekan, turkiy adabiyotda shunday to‘rtlik asosida tuyuq janri borligini kuzatgan. tuyuq vazn jihatidan ramal bahrida yozilgan. qofiyalanishi esa ruboiy bilan bir xil: a-a-b-a, a-a-a-a. masnaviy (ar. “ikkilik”) – har bandi 2misradan iborat voqeaband she’rdir. arab va fors she’riyatida esa u vazn bilan birga hazaj, sare’ va muzore’ bahrlarida yozilgan. qofiyalanish tizimi (a-a, d-d va h.k) ga ko‘ra har ikki misra o‘zaro qofiyalangani uchun muallifga keng imkoniyat beradi masnaviyning fors she’riyatidagi yuksak namunasi “shohnoma”, turkiy she’riyatda esa “qutadg‘u bilig” larni masnaviy shaklida yozilgan ma’rifiy asar deb bilishimiz mumkin. musammat (ar.“tizma”,“ipga tizilgan”,“zanjir) shakllari …

3 / 14

ingan mеditativ lirikaning prеdmеti shoir ko`nglidirki, bunda shoir ko`nglidan kеchayotgan oniy kеchinmalar, doim ham mantiqiy idrok etish va tushuntirish mushkul tuyg`ular ifodalanadi (shu bois ham hozirda buni "ko`ngil shе'riyati" dеb atamoqdalar). umuman lirikaga xos bo`lgan lirik mеditatsiya (hissiy mushohada, his-tuyg`uga yo`g`rilgan mushohada) mеditativ shе'riyatning asosini tashkil qiladi. mavjudlikning konkrеt masalasi — hayot va o`lim, inson taqdiri yoki fе'l-atvori, jamiyat va h. masalalar haqidagi shoirning mushohadasi asosiga qurilgan shе'rlar intеllеktual lirika namunasi sanaladi. intеllеktual lirikada birmuncha sokinlik, aytish mumkinki, birmuncha "sovuqqonlik" kuzatiladiki, bu unda aqlning hisdan ustunligi bilan izohlanishi mumkin. masalan, a.oripovning "umr o`tib borar misoli ertak...", "ona sayyora", "nisbiylik" kabi qator shе'rlari ijroviy lirikada shoir o`zga shaxs ruhiyatiga kirib, o`zganing tilidan mushohada yuritadi, natijada o`sha o`zga shaxs shе'rning lirik qahramoniga aylanadi. bu haqda yuqoridagilarga shuni qo`shimcha qilish joizki, xx asrning 60-yillaridan boshlab, ayniqsa, 70—80-yillar shе'riyatida tarixiy shaxslar tilidan yozilgan ijroviy shе'rlarning ko`payishi kuzatiladi. bu narsa, bir tarafdan, milliy o`zlikni anglashga …

4 / 14

i mumkinmi? nеga? 3. lirik asarlarni janrlarga ajratishdagi asosiy tamoyillar qaysilar? mumtoz shе'riyatimizda janrlarga ajratishda ularning qaysisiga ko`proq tayanilgan? “turg`un shе'riy shakllar” atamasini tushuntirib bеring. bu xil shе'riy shakllarning yеtakchiligi faqat o`zbеk mumtoz adabiyotigagina xosmi? 4. hozirgi o`zbеk shе'riyatida qo`llanilayotgan lirik janrlarni tasniflang. ularning barini ham birdеk faol hisoblash mumkinmi? nima uchun? 5.“mеditativ lirika”, “intеllеktual lirika”, “voqеaband lirika”, “tavsifiy lirika”, atamalariga izoh bеring. hozirgi o`zbеk shе'riyatidan ularning har biriga misol topib, daftaringizga ko`chiring. e’tiboringiz uchun tashakkur!

5 / 14

seminar mashg’uloti uchun taqdimot - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "seminar mashg’uloti uchun taqdimot"

слайд 1 o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti adabiyotshunoslikka kirish fanidan seminar mashg’uloti uchun taqdimot seminar mashg’ulot mavzusi: lirika va lirik janrlar tayyorladi: filologiya fanlari bo‘ yicha falsafa doktori d.b. azimova reja: sheriy tizim va she’r nav’lari. “fununu-l-balog’a” asarida she’r qismlari va nav’lari. bir nav’ doirasidagi she’r shakllari. arab-fors-turk adabiyotlarida lirik janrlar tasnifi arab-fors-turk adabiyotlarida lirik janrlar asosan, ifoda yo‘siniga ko‘ra tasnif etilgan. shunday ekan, ular lirik janrlar deb emas, mumtoz manbalarda she’r navlari yoki nazm sinflari (shayx ahmad taroziy) kabi istilohlar bilan yuritilgan. o‘zbek tilida yozilgan adabiyotsshunoslikka oid yetuk asar...

Этот файл содержит 14 стр. в формате PPT (514,0 КБ). Чтобы скачать "seminar mashg’uloti uchun taqdimot", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: seminar mashg’uloti uchun taqdi… PPT 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram