choʻlpon she’riyatida erk va ozodlik motivlari

DOCX 39 pages 105.8 KB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 105.8 KB

File type DOCX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

choʻlpon she’riyatida erk va ozodlik motivlari kurs ishi mundarija: kirish…………………………………………………………………………..3 i bob. choʻlpon ijodining o‘ziga xos xususiyatlari 1.1.choʻlpon she’riyatining mavzu ko‘lami………………………………………..5 1.2.choʻlpon ijodida ijtimoiy ohanglar……………………………………………..8 ii bob. choʻlpon she'riyatida erk va ozodlik motivlari 2.1. choʻlpon erk kuychisi……………………………………….……………….14 2.2. choʻlpon she’riyatida ozodlik motivlari………………………………….…..27 xulosa………………………………………………………………34 foydalanilgan adabiyotlar……………………………..36 kirish mavzuning dolzarbligi. mamlakatimiz mustaqillikka erishgandan soʻng milliy-estetik qadriyatlar va manaviy merosimizga boʻlgan munosabat tubdan oʻzgardi. chunki, qadriyat va tarixiy meros millat ma’naviyatini yuksaltiruvchi muhim mezon hisoblanadi. xalqimizning falsafiy-estetik tafakkur taraqqiyotini belgilagan mutafakkirlarning qarashlari va ta’limotlari ham ana shu mezonning tarkibiy qismidir. ma’rifat gʻoyasini baland koʻtarib chiqqan jadid bobolarimizning faoliyati bunga yorqin misol boʻla oladi. mahmudxoʻja behbudiy, munavvarqori, abdulla avloniy, isoqxon ibrat, abdurauf fitrat, abdulla qodiriy, abdulhamid choʻlpon, usmon nosir kabi yuzlab ma’rifatparvar fidoiy insonlarning oʻz shaxsiy manfaati, huzur-halovatidan kechib, el-ulus manfaati, yurtimizni taraqqiy toptirish maqsadida amalga oshirgan ezgu ishlari avlodlar xotirasidan aslo oʻchmaydi. mazkur fikr ajdodlarimiz ma’naviy, ma’rifiy merosini ilmiy o‘rganishni dolzarb masala sifatida …

2 / 39

riy, abdulla avloniy, elbek, choʻlpon, usmon nosir va boshqa shu kabi ma’rifatchi jadidlarning ijtimoiy-falsafiy qarashlari oʻrganilgan. choʻlpon oʻtgan asrning boshlarida oʻzbek adabiyotida birinchilardan boʻlib, barmoq vaznida jozibali she’rlar, realistik hikoya hamda roman yozgan ijodkor. biroq uning ijodini faqat poeziya bilan chegaralash mumkin emas. u bir vaqtning oʻzida ham shoir, ham dramaturg, ham nosir hamda adabiy tanqidchi sifatida ham ijod qildi[footnoteref:1]. [1: karimov i. a. yuksak ma’naviyat –yengilmas kuch. toshkent: ma’naviyat nashriyoti, 2008 y. – 176 b.] adabiyot shakllana boshlashi bilan ma’naviyat tushunchasiga ham alohida e’tobor qaratildi. “ma’naviyat–bu, avvalo, insonlar oʻrtasida oʻzaro ishonch, hurmat, e’tibor, xalq va davlat kelajagini birgalikda qurish yoʻlidagi ezgu intilishlar, ibratli fazilatlardir. bir soʻz bilan aytganda, ma’naviyat–jamiyatdagi barcha siyosiy-ijtimoiy munosabatlarning mazmuni va sifatini belgilaydigan poydevordir. bu poydevorni qurishda biz, avvalo, milliy adabiyotimizga suyanamiz, tayanamiz”[footnoteref:2]. [2: shavkat mirziyoyev. insonparvarlik, ezgulik va bunyodkorlik-milliy gʻoyamizning poydevoridir.-toshkent: tasvir, 2021.-b.13] abdulhamid choʻlpon ijodining gʻoyaviy asoslari xalqni ma’rifatli qilish, badiiy dunyoqarashini boyitish, goʻzallikka …

3 / 39

jasi yuqori va har yili yangi tadqiqotlar, maqolalar va ilmiy yondashuvlar bilan boyib bormoqda. uning asarlari faqat o‘zbek adabiyoti uchun emas, balki jahon adabiyoti kontekstida ham o‘zining muhim o‘rnini egallaydi. uning ijodini hoziga qadar adizova i., quronov d., homidjon homidiy va n. karimov singari olimlarimiz o‘rganishgan. choʻlponning ijodi uning zamonidagi ijtimoiy va siyosiy holatlarni chuqur tushunishga yordam beradigan manba bo‘lib, u haqidagi ilmiy izlanishlar davom etmoqda. kurs ishi ob’ekti: choʻlpon she’riyatida erk, ozodlik motivlari bilan tanishtirish jarayoni. kurs ishi predmeti: choʻlpon she’riyatida erk, ozodlik motivlari bilan tanishtirish ko‘nikmalari. kurs ishining tadqiqot usullari: biografik, adabiyotlar bilan ishlash, qiyosiy-tarixiy, tahliliy metodlaridan foydalanildi. kurs ishining ilmiy yangiligi: kurs ishining ilmiy yangiligi shundagi, bunda cho‘lpon she’riyatiga chuqur yondashilgan. she’riy mavzulari alohida tahlil qilingan. cho‘lpon lirikasining badiiyati, undagi badiiy san’atlar, so‘z qo‘llash mahorati, o‘quvchiga qay darajada ta’sir qilishi haqida o‘rganilgan. kurs ishining ilmiy- amaliy ahamiyati. kurs ishi jarayonida ilgari surilgan fikrlardan, yondashuvlardan hamda samaradorligini ta’minlovchi …

4 / 39

asi sulaymonqul mulla muhammad yunus oʻgʻli (1874-1929) oʻz davrining yetuk ziyolisi, maʼrifatparvar kishisi boʻlgan. u “rasvo” taxallusi bilan sheʼrlar ham yozgan, devon yaratgan. choʻlpon avval eski maktabda, soʻngra madrasalar va rus-tuzem maktabida tahsil olib, arab, fors va rus tillarini mukammal oʻzlashtiradi. mutolaa yoʻli bilan turk, nemis va ingliz tillarini oʻrganadi. sharq va gʻarb ijtimoiy-siyosiy qarashlaridan oziqlanadi. firdavsiy, saʼdiy, hofiz, umar xayyom, alisher navoiy kabi buyuk soʻz sanʼatkorlari ijodini mehr bilan oʻrganadi. choʻlpon dunyoqarashi va ijodining shakllanishiga xx asr boshlaridagi jadidchilik harakati katta taʼsir koʻrsatgan. choʻlponning ijodi 1913-1914 yillardan boshlangan, u avval “qalandar”, “mirzaqalandar”, “andijonlik” va, nihoyat, “choʻlpon” taxallusi bilan ijod qildi. shoirga “choʻlpon” taxallusini buyuk maʼrifatparvar istiqlolchi munavvar qori abdurashidxonov bergan. choʻlpon ham shoir, ham nosir, ham dramaturg sifatida oʻz xalqi adabiyoti ravnaqiga salmoqli hissa qoʻshdi. uning dastlabki asarlari “sadoi turkiston”, “sadoi fargʻona” kabi mahalliy gazetalarda, shuningdek, orenburgda chiqadigan “shoʻro” jurnalida nashr etiladi. choʻlponning “ishtirokiyun”, “turkiston”, “buxoro axbori” kabi gazetalardagi …

5 / 39

i” singari oʻnlab ocherk va publitsistik maqolalarida chor mustamlakachilari va mahalliy hokim sinf vakillari yetkazgan jabr-u jafolarni, fuqarolar urushi davrida roʻy bergan fojialarni tasvirladi. choʻlpon 1922-1935-yillarda oʻzining “uygʻonish” (1922), “buloqlar” (1923), “tong sirlari” (1926), “soz” (1935) kabi toʻrtta sheʼriy toʻplamini nashr ettirdi. 30-yillarga kelib “joʻr” kabi sheʼriy toʻplamini tayyorladi. ammo “soz”i chop etiladi-yu, “joʻr” toʻplami qatagʻonlik tuzogʻiga ilinib, qolib ketadi. shoirning toʻplamlari orasida “buloqlar” (1923) alohida ajralib turadi[footnoteref:3]. [3: yo‘ldoshev q., qosimov b., qodirov v., yo‘ldoshbekov j. 7-sinflar uchun adabiyot darsligi, – toshkent: sharq, 2017-y. – b.309. – 368 b. ] toʻplam besh boʻlimdan iborat boʻlib, ular “sharq uchun”, “sezgilar”, “sevgi”, “qora yoʻllar” va “qor qoʻynida” deb nomlanadi. shoirning oʻzi qayd etishicha, mazkur sheʼriy guldasta “jahon fotihlari changalida ezilib yotqon sharq oʻlkalariga” bagʻishlangan. jumladan, “amalning oʻlimi” sheʼrida shunday misralarni oʻqiymiz: koʻnglimda yigʻlagan malaklar kimlar, sharqning onalari, juvonlarimi? qarshimda ingragan bu jonlar kimlar, qullar oʻlkasining insonlarimi? choʻlpon 1925-yilga kelib, “muhit kuchli …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "choʻlpon she’riyatida erk va ozodlik motivlari"

choʻlpon she’riyatida erk va ozodlik motivlari kurs ishi mundarija: kirish…………………………………………………………………………..3 i bob. choʻlpon ijodining o‘ziga xos xususiyatlari 1.1.choʻlpon she’riyatining mavzu ko‘lami………………………………………..5 1.2.choʻlpon ijodida ijtimoiy ohanglar……………………………………………..8 ii bob. choʻlpon she'riyatida erk va ozodlik motivlari 2.1. choʻlpon erk kuychisi……………………………………….……………….14 2.2. choʻlpon she’riyatida ozodlik motivlari………………………………….…..27 xulosa………………………………………………………………34 foydalanilgan adabiyotlar……………………………..36 kirish mavzuning dolzarbligi. mamlakatimiz mustaqillikka erishgandan soʻng milliy-estetik qadriyatlar va manaviy merosimizga boʻlgan munosabat tubdan oʻzgardi. chunki, qadriyat va tarixiy meros millat ma’naviyatini yuksaltiruvchi muhim mezon hisoblanadi. xalqimizning falsafiy-es...

This file contains 39 pages in DOCX format (105.8 KB). To download "choʻlpon she’riyatida erk va ozodlik motivlari", click the Telegram button on the left.

Tags: choʻlpon she’riyatida erk va oz… DOCX 39 pages Free download Telegram