cho’lpon she’riyatida erk va ozodlik mativlari

DOCX 33 pages 60.3 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 60.3 KB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

kurs ishi mavzu: cho’lpon she’riyatida erk va ozodlik mativlari mundarija kirish…………………………………………………………3 i bob. jadid adabiyoti va cho‘lpon. ………………………….5 1.1 uyg‘onish nuqtasi…………………………………………5 1.2 cho‘lpon – tong yulduzi. …………………………………7 ii bob. cho‘lpon va o‘zbek she’riyati…………………………12 2.1 cho‘lpon o‘zbekning yangi shoiri…………………………12 2.2 cho‘lpon she’riyatida erk va ozodlik motivi……………….15 xulosa …………………………………………………….....…27 foydalanilgan adabiyotlar ……………………………………28 kirish milliy o‘zlikni shakllantiradigan uchlik – o‘tmish, bugun va kelajak hamma davrlarda ham zamonning ziyolilari, xalqning kelajagi uchun qayg‘uradigan fidoyilarning diqqat markazida bo‘lib kelgan. ayni kunda ham bu haqiqatni yanada teran anglash, yangi rivojlanish bosqichida boy milliy tajribadan samarali foydalanish masalasiga davlat darajasida katta ahamiyat qaratilmoqda. 2024-yilning 11 – 12 dekabr kunlari toshkentda “jadidlar: milliy oʻzlik, istiqlol va davlatchilik gʻoyalari” mavzusida xalqaro konferensiya boʻlib oʻtdi. konferensiya turkiy dunyoning gʻoyaviy kelishuvi, istiqboli, ma'naviy qiyofasini belgilab olishda platforma vazifasini bajarishi koʻzda tutilgandi. prezidentimizning murojaatida “oʻz mohiyat-e'tiboriga koʻra noyob ijtimoiy-siyosiy fenomen boʻlgan jadidchilik gʻoyasining shakllanishi va taraqqiyotiga doir dunyoning bir qator mamlakatlarida koʻplab …

2 / 33

begali qosimov sh. turdiev, umarali normatov, boybo‘ta doʻstkorayev, m.olimov, u.dolimov, z eshonova, u. sultonovlar n.yoʻldoshev o‘rgangan. kurs ishining maqsad va vazifalari. cho‘lpon hayoti va ijodini atroflicha o‘rganish. uning she’rlaridagi asosiy maqsad va g‘oyani tahlil etish. kurs ishining tadqiqot obyekti va metodi. mazkur kurs ishida o‘zbek adabiyotshunoslari fikrlaridan ham qayd qilinib o‘tildi. mavzu yuzasidan ilmiy ishlar olib borgan olimlarning tadqiqotlari va qarashlari atroflicha o‘rganilib kurs ishi yozildi. tadqiqot mavzusini yoritishda, asosan, tavsifiy metoddan foydalanildi. ilmiy-tadqiqot metodlaridan tavsifiy, tahliliy usullardan keng foydalanildi. kurs ishing tuzilishi. kurs ishining umumiy tuzilish kirish, 2 bob, foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati hamda 32 betdan iborat. i bob. jadid adabiyoti va cho‘lpon 1.1. uyg‘onish nuqtasi. xix asr oxiri – xx asr boshlarida “jadid”, “usuli jadid”, degan soʻz va iboralar qoʻllana boshladi. keyinroq esa bu hodisa butun jamiyat hayotida oʻzgarishlar yasay boshlagach, “jadid”, “usuli jadid”, “ziyoli”, “taraqqiy” kabi soʻzlar ommalashib ketdi. qrimning bogʻchasaroy shahrida “tarjumon” nomli gazeta chiqarib, rossiya chor …

3 / 33

irgan edi. bu davrni oʻz vaqtida ayrim mutaxassislar “turkistonning milliy uygʻonish tarixi”, deya nomlashgan. endi esa “jadidchilik” atamasiga ta’rif bersak: [footnoteref:1]«jadidchilik» arabcha «jadid» («yangi») soʻzidan. keng ma'noda ijtimoiy-ma'naviy hayotning barcha jabhalarini yangilashni koʻzda tutadi. jadidchilik, turkiston ijtimoiy fikri taraqqiyotida, fitrat qayd etganidek, islomchilik (panislomizm), turkchilik (panturkizm) va mahalliychilik (oʻzbekchilik) koʻrinishlarida ham namoyon boʻlgan ediki, bularning oʻz sabablari bor. masalan, islomchilik va turkchilik, chor hukumatining gʻayriruslarga-musulmonlarga qarshi olib borgan buyuk millatchilik siyosatiga javob sifatida maydonga kelgan boʻlsa, mahalliychilik (oʻzbekchilik) 1918-1920 yillarda turkistonda adabiy til borasida avj olgan «tort-tort» munosabati bilan yuzaga kelgan edi. [1: begali qosimov va boshqalar. milliy uyg‘onish davri o‘zbek adabiyoti. toshkent. “ ma’naviyat” 2004. 4-bet. ] milliy uygʻonish, millatning oʻzligini anglash jarayoni mazkur davr adabiyotining ruhi va mazmunini tashkil qildi. buni adabiyotshunoslik oʻtgan asrning 20-yillaridayoq e'tirof etgan edi. milliy uygʻonish birgina adabiyot doirasida qolgani yoʻq, ijtimoiy turmushning barcha qatlamlarini qamrab oldi, hatto «bosmachilik» nomi bilan «gʻalati mashhur» boʻlib …

4 / 33

jtimoiy kurashlar davri: taraqqiyoti va tugatilishi (xx asr birinchi choragi). 10-yillarning ikkinchi yarmi «oʻzbek jadid adabiyoti» nomi bilan tarixga kirgan yangi adabiyotning shakllanib, dastlabki dadil qadamlarini tashlagan yillar boʻldi. milliy matbuotning maydonga kelishi bilan yangi adabiyotning mazmun va yoʻnalishi, til va uslubi, janr va mavzulari, badiiyati bilan bogʻliq masalalar keng muhokama qilina bordi. davrning talab va ehtiyojlaridan kelib chiqqan holda sosial-ijtimoiy mavzularga, zamonaviy masalalarga, ma'rifat va ozodlikka katta e'tibor berildi. abdulla avloniy «oyinayi har millat erur til-adabiyot», - deb yozadi. mahmudxoʻja behbudiy, munavvarqori abdurashidxonov teatrni «ibratxona» deb atadilar. mirmuhsin nomiq kamol izidan borib, «shoirlarimiz zamonaning bir lisonidur... zamonagʻa munosib milliy she'rlar maydonga chiqsun!» degan fikrni ilgari suradi, an'anaviy muammochilikni, takalluf-u suxanpardozlikni rad etadi. toʻgʻridan-toʻgʻri gapga, jumladan ijtimoiy satiraga – hajviyaga zoʻr berib, «ochilsun intiqod (tanqid) manbalari!» shiorini oʻrtaga tashlaydi. biroq 10-yillar she'riyati ma'rifatni maqsad emas, vosita deb bildi. asosiy maqsad bu ozodlik bo‘lib millatni ma’rifat orqali, ko‘zini ochish orqali mustaqillikkka …

5 / 33

an boʻlib, «rasvo» taxallusi bilan she'rlar yozgan, hatto devon tartib qilgan. oʻgʻli choʻlpon bilan she'riy yozishmalari boʻlganini naql qiladilar. xonadonda zamonning olim-u fozillari tez-tez boʻlib turganlar. [2: begali qosimov va boshqalar. milliy uyg‘onish davri o‘zbek adabiyoti. toshkent. “ ma’naviyat” 2004. 274-bet. ] abdulhamid dastlab eski maktabda, soʻng andijon, toshkent madrasalarida oʻqiydi. shuningdek, andijondagi rus-tuzem maktabida ham tahsil olgan. yoshlikdan matbuot bilan tanishib borgan. yosh choʻlponnnng dunyoqarashi koʻproq oʻzi muntazam kuzatgan jadid nashrlari ta'sirida shakillangani ayon. biroq, oʻylashimizcha, buni yoshlarga xos joʻshqin faoliyatga oʻchligu taqlidga moyillik bilangina izohlash kamlik qiladi. zero, bu oʻrinda davr shiddati shaxs tadriji sur'atini beqiyos tezlatishi mumkinligini ham nazardan qochirmasligimiz lozimdir. yozuvchi v. yan oʻz xotiralarida («sovetskaya endiklopediya»da choʻlpon haqida maqola yozish jarayonida u bilan suhbatlashgan edi) shoirning otasi uni mudarris qilmoqchi boʻlgani, lekin u madrasada bir dunyo koʻrgan ziyoli bilan tanishib, fikri tamom oʻzgargani, «adabiy-siyosiy ishlarga qizgʻin havas uygʻonib», «oʻzbek milliy oʻquvchisi boʻlishga qaror bergani», ayni …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "cho’lpon she’riyatida erk va ozodlik mativlari"

kurs ishi mavzu: cho’lpon she’riyatida erk va ozodlik mativlari mundarija kirish…………………………………………………………3 i bob. jadid adabiyoti va cho‘lpon. ………………………….5 1.1 uyg‘onish nuqtasi…………………………………………5 1.2 cho‘lpon – tong yulduzi. …………………………………7 ii bob. cho‘lpon va o‘zbek she’riyati…………………………12 2.1 cho‘lpon o‘zbekning yangi shoiri…………………………12 2.2 cho‘lpon she’riyatida erk va ozodlik motivi……………….15 xulosa …………………………………………………….....…27 foydalanilgan adabiyotlar ……………………………………28 kirish milliy o‘zlikni shakllantiradigan uchlik – o‘tmish, bugun va kelajak hamma davrlarda ham zamonning ziyolilari, xalqning kelajagi uchun qayg‘uradigan fidoyilarning diqqat markazida bo‘lib kelgan. ayni kunda ham bu haqiqatni yanada teran anglash, yangi rivojlanish bosqichida boy milliy tajribadan samarali foydalanish masal...

This file contains 33 pages in DOCX format (60.3 KB). To download "cho’lpon she’riyatida erk va ozodlik mativlari", click the Telegram button on the left.

Tags: cho’lpon she’riyatida erk va oz… DOCX 33 pages Free download Telegram