abu ali ibn sinoning adabiy faoliyati

DOC 38 pages 248.5 KB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 248.5 KB

File type DOC

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

abu ali ibn sinoning adabiy faoliyati kurs ishi m u n d a r i j a kirish...................................................................................................................4 i bob. abu ali ibn sinoning ilmiy merosi. 1.1. allomaning hayot yo‘li.......................................................................................6 1.2. ibn sinoning ta’limiy-axloqiy qarashlari.........................................................8 ii bob. abu ali ibn sinoning adabiy faoliyati. 2.1. ibn sino asarlarining o‘ziga xosligi..................................................................11 2.2. adibning tabobatga kirib kelishi va tibbiy asarlari...........................................21 xulosa.................................................................................................................24 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati.........................................26 kirish kurs ishi mavzusining dolzarbligi. xalqimizning ko‘p asrlik armonlari ushalib, istiqlolga erishishimiz barobarida ijtimoiy-falsafiy tafakkurimiz, madaniy-adabiy taraqqiyotimiz tarixida beqiyos rol o‘ynagan ulug‘ siymolar nomi va sha’ni o‘zining haqiqiy qadr-qimmatini topmoqda. o‘rta osiyoda mashhur mavlono abu ali ibn sino tarix sinovlaridan muvaffaqiyatli o‘tib kelayotgan, abadiyatga daxldor ana shunday namoyandalardan biridir. prezidentimiz i.a.karimov ta’kidlaganidek: “ajdodlarimiz tafakkuri va dahosi bilan yaratilgan eng qadimgi toshyozuv va bitiklar, xalq og‘zaki ijodi namunalaridan tortib, bugungi kunda kutubxonalarimiz xazinasida saqlanayotgan ming-minglab qo‘lyozmalar, ularda mujassamlashgan tarix, adabiyot, san’at, siyosat, axloq, falsafa, tibbiyot, matematika, mineralogiya, kimyo, astronomiya, me’morlik, …

2 / 38

da o‘ziga xos mahorat maktabi yaratgan. abu ali ibn sino markaziy osiyo xalqlari ilm-fanini dunyoga tanitgan buyuk mutafakkirlardan biri bo‘lib, u shuningdek jahonda avitsenna nomi bilan mashhurdir. shuning uchun ham madaniy merosimizni, uning ulug‘ siymolarining hayot va ijod yo‘llarini ham ilmiy ham badiiy talqin etish bugungi kunimizning muhim vazifalaridan biridir. endilikda mustaqillik sharofati bilan o‘zbek adabiyoti tarixi yangilanayotgan badiiy tafakkur talablari asosida qayta idrok etilmoqda, o‘tmishda yaratilgan asarlarning asl mohiyatini ochishga harakat qilinmoqda. vatanimiz mustaqillikka erishgandan so‘ng tarix uchun nisbatan qisqa fursat ichida o‘tmish adabiyotimiz va tarixiy asarlarimizni o‘rganishda to‘g‘ri va xolis yondashuv ustuvor tekshirish usuliga aylanmoqda. kurs ishining maqsad va vazifalari. ibn sinoning adabiyotga doir asarlarini batafsil va atroflicha o‘rganib chiqish. kurs ishining yangiligi. ma’lumki, ibn sinoning hayoti va ijodi yetarlicha o‘rganilgan. ammo uning adabiyotga doir asarlari va undagi voqelik, davr, muhit muammolari yetarlicha tahlil qilinmagan. ana shuning o‘zi kurs ishining yangiligini belgilaydi. kurs ishining ilmiy-amaliy ahamiyati. mazkur kurs …

3 / 38

no, abu ali al-husayn ibn abdulloh ibn al-hasan ibn ali - jahon fani taraqqiyotiga ulkan hissa qoʻshgan oʻrtaosiyolik buyuk qomusiy olim. gʻarbda avitsenna nomi bilan mashhur. ibn sinoning otasi abdulloh balx shahridan boʻlib, somoniylar amiri nuh ibn mansur (967-997) davrida buxoro tomoniga koʻchib, hurmaysan qishlogʻiga moliya amaldori etib tayinlanadi. u afshona qishlogʻida sitora ismli qizga uylanib, ikki oʻgʻil farzand koʻradi. oʻgʻillarining kattasi husayn (ibn sino), kenjasi mahmud edi. husayn 5 yoshga kirgach, ularning oilasi poytaxt - buxoroga koʻchib keladi va uni oʻqishga beradilar. 10 yoshga yetar yetmas ibn sino qurʼon va adab darslarini toʻla oʻzlashtiradi. ayni vaqtda u hisob va aljabr bilan ham shugʻullanadi, arab tili va adabiyotini mukammal egallaydi. ibn sinoning ilm sohasidagi dastlabki ustozi abu abdulloh notiliy edi. u el orasida hakim va faylasuf sifatida mashhur boʻlgani uchun otasi husaynni unga shogirdlikka beradi. notiliyning qoʻlida mantiq, handasa va falakiyotni oʻrgandi va baʼzi falsafiy masalalarda ustozidan ham oʻzib ketdi. …

4 / 38

tabibni amirni davolash uchun saroyga taklif qiladilar. uning muolajasidan bemor tezda sogʻayib, oyoqqa turadi. evaziga ibn sino saroy kutubxonasidan foydalanish imkoniyatiga ega boʻladi. somoniylarning kutubxonasi oʻsha davrda butun oʻrta va yaqin sharqdagi eng katta va boy kutubxonalardan sanalardi. ibn sino bir necha yil davomida shu kutubxonada kecha-yu kunduz mutolaa bilan mashgʻul boʻlib, oʻz davrining eng oʻqmishli, bilim doirasi keng kishilaridan biriga aylandi va shu paytdan boshlab oʻrta asr falsafasini mustaqil oʻrganishga kirishdi. ibn sino 17 yoshida o‘zining “ma’naviy kuchlarni tadqiq qilish” falsafiy asarini yozadi. yosh yigit yashirin ma’nolar haqida kattalardek so‘zlasha oladi deb kim ham o‘ylabdi deysiz. 21 yoshida olim “al-majmul” kitobini yozib, unda she’riyat, ritorika va boshqa fanlar haqida o‘z fikrlarini bildiradi. u yunon mualliflari gippokrat, arastu, aflotun, ptolemey, yevklid, pifagor, galen asarlarining arabcha tarjimalarini qunt bilan o‘rgandi. xususan, aristotelning “metafizika” asarini berilib mutolaa qildi. lekin bu kitobda bayon qilinganlarning aksariyati ibn sinoga tushunarsiz edi. tasodifan yosh olimning qoʻliga …

5 / 38

anidan keyin ibn sino hayotida tashvishli, notinch va ogʻir damlar boshlandi. 1002-yilda uning otasi vafot etdi. ikki sulola vakillarining taxt uchun kurashi 1005-yilgacha davom etib, oxiri qoraxoniylarning butkul gʻalabasi bilan tugadi. bunday vaziyatda buxoroda ortiq qolib boʻlmas edi. shu bois ibn sino oʻz yurtini tark etib, xorazmga bosh olib ketadi. xi asr boshlarida xorazm qoraxoniylar hujumidan bir-muncha tinch boʻlib, iqtisodiy va madaniy jihatdan ancha rivojlangan oʻlka edi. xorazmshohlar ali ibn maʼmun (997-1009) va maʼmun ibn maʼmun (1009-1017) ilm-fanga eʼtiborli hukmdorlar boʻlib, olimlarga ilmiy ijod uchun qulay sharoit yaratib bergan edilar. shu bois bu davrda xorazmning poytaxti gurganj (urganch) da zamonasining koʻpgina taniqli olimlari toʻplandi. yirik matematik va astronom abu nasr ibn iroq, atoqli tabib va faylasuflar abu sahl masihiy, abulxayr ibn hammor va buyuk olim abu rayhon beruniy shular jumlasidan. ana shu ilmiy davraga 1005-yilda ibn sino ham kelib qoʻshildi. xorazmda ibn sino asosan, matematika va astronomiya bilan shugʻullandi. bu …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abu ali ibn sinoning adabiy faoliyati"

abu ali ibn sinoning adabiy faoliyati kurs ishi m u n d a r i j a kirish...................................................................................................................4 i bob. abu ali ibn sinoning ilmiy merosi. 1.1. allomaning hayot yo‘li.......................................................................................6 1.2. ibn sinoning ta’limiy-axloqiy qarashlari.........................................................8 ii bob. abu ali ibn sinoning adabiy faoliyati. 2.1. ibn sino asarlarining o‘ziga xosligi..................................................................11 2.2. adibning tabobatga kirib kelishi va tibbiy asarlari...........................................21 xulosa.......................................................................................

This file contains 38 pages in DOC format (248.5 KB). To download "abu ali ibn sinoning adabiy faoliyati", click the Telegram button on the left.

Tags: abu ali ibn sinoning adabiy fao… DOC 38 pages Free download Telegram