badiiy nutq uslubi. o‘zbek she’riyati.

DOCX 6 pages 32,3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 6
mavzu: badiiy nutq uslubi. o‘zbek she’riyati. reja: 1. uslubiyat. 2. adabiy til uslubi. 3. uslubiyat turlari. tarixan tarkib topgan, qat'iy me'yorlarga bo'ysunuvchi, so'zlashuvchilarning qaysi hududda yashashidan qat'iy nazar barchasi uchun umumiy bo'lgan til adabiy til sanaladi. adabiy til har qanday tilning oliy shakli sanaladi va lug' at tarkibining boyligi, grammatik qurilishining tartibga solinganligi, qat'iy me'yorlarga amal qilishi, uslubning rivojlanganligi bilan xarakterlanadi. adabiy tilning ijtimoiy hayotdagi ma’lum soha doirasiga, ma’lum nutqiy vaziyatga xoslangan ko`rinishi nutq uslubi hisoblanadi. so`zlar ma’lum nutq uslubiga xoslanish-xoslanmaslik belgisiga ko`ra uslubiy xoslangan va uslubiy betaraf so`zlarga bo`linadi. ayrim nutq uslubidagina qo`llaniladigan so`zlar uslubiy xoslangan so`zlar, bunday xususiyatga ega bo`lmagan so`zlar esa uslubiy betaraf so`zlardir. ilmiy uslub va uning xususiyatlari. fan va texnikaning turli tarmoqlariga doir ilmiy asarlar, darsliklar ilmiy uslubda yoziladi. ilmiy matn ilmiy va ilmiy-ommabop matnlarga ajratiladi. ilmiy matnda gap bo‘laklari tartibi adabiy til qoidasiga qat’iy amal qilgan holda qo‘llanadi. ilmiy matnda har bir fan sohasiga …
2 / 6
a’lumotlar asosida chiqarilgan ilmiy xulosalar (qoidalar, ta’riflar)ga boy bo’lishi bilan boshqa uslublardan farqlanadi. ilmiy uslub ham adabiy tilning ko’rinishi bo’lib, bir qator o’ziga xos xususiyatlarga ham ega: monologik belgilari bilan boshqa uslublardan ajralib turadi; obrazli tasvirlar bilan emas, balki aniq ma’lumotlarning xolis, umumlashgan xususiyatlarini ta’riflash, tushunchalarga muvofiq keladigan terminlar bilan ish ko’radi. kitobxonning his-tuyg’usiga emas, ongiga ta’sir etadi. badiiy uslub va uning xususiyatlari. badiiy uslub (tilning ta’sir qilish, targ’ibot, tashviqot vazifasi) - inson hayotining barcha tomonlarini qamrab oladi. bu uslub barchaga barobarligi, o’quvchiga va tinglovchiga emotsional ta’sir etishi bilan boshqa uslublardan farq qilib turadi. bu uslubda muallif tilning barcha leksik, grammatik vositalaridan foydalanishi, turli ifodaviy vositalarni qo’llashi mumkin. boshqa uslublarning materiallaridan badiiy uslubda bemalol foydalanish mumkin. shunga ko’ra, badiiy uslub keng imkoniyatga ega uslub turi hisoblanadi. badiiy uslub badiiy adabiyot, ya’ni badiiy asarlarga xos bo`lib, unda badiiylik, ifodaviylik, ta’sirchanlik kuchlidir. badiiy uslubning o`ziga xos xususiyati shundaki, adabiy tilning barcha imkoniyatlarini …
3 / 6
eladi. badiiy uslubda proza, poeziya va dramaturgiya asarlar yaratiladi. badiiy uslub timsol, ijod va shaxs munosabatida yuzaga keladi. badiiy uslubda umumxalq tili va adabiy tilning barcha qatlamiga mansub so’z va iboralar keng va faol ishlatiladi hamda estetik ta’sir etish vazifasini bajaradi. badiiy adabiyot tili yoki badiiy uslub adabiy tilda alohida o‘rin tutadi. badiiy uslubda xalq tilidagi hamma vositalardan erkin foydalaniladi. badiiy uslubning asosiy belgilari: 1. turli tasviriy vositalar, chunonchi, sifatlash, qiyoslash, mubolag‘a, kinoya, o‘xshatish va hokazolar qo‘llanadi: bulutning orasidan quyosh kulib qaraydi, majnuntolning yuvilgan sochlarini taraydi (e. vohidov). shoir bu misralarda badiiy tasvirning jonlantirish usulidan foydalanib, insonga xos kulish (kulib qaraydi), tarash (sochlarini taraydi) harakatlarini quyoshga nisbatan ishlatadi. 2. til vositalaridan erkin foydalaniladi. badiiy asarlarda adabiy tilga xos til birliklari, shuningdek, adabiy tildan tashqarida bo‘lgan sheva, oddiy nutq, jargon kabilarga xos so‘zlar bo‘lishi ham mumkin. bu uslubda muallifning o‘z bayoni adabiy til me’yorlarida bo‘ladi. ammo asarda ishtirok etuvchilarning nutqida ularning …
4 / 6
i sanaladi. so`zlashuv uslubi adabiy va oddiy so`zlashuv uslublarini o`z ichiga oladi. adabiy til me’yorlariga qat’iy amal qilingan so`zlashuv uslubi adabiy so`zlalashuv uslubi, bunday xusuiyatga ega bo`lmagan so`zlashuv uslubi esa oddiy so`zlashuv uslubidir. so`zlalashuv uslubining o`ziga xos xususiyati uning erkinligidir. so`zlar tartibi erkin, asosiy maqsadni ifodalovchi gap bo`lagi ajratib ko`rsatiladi, fikr so`zga mantiqiy urg`u berish bilan ifodalanadi. jumlalar qisqa va ta’sirli bo`ladi. so`zlashuv uslubining har ikki turi ko`pincha dialog shaklida ro`yobga chiqadi. ikki shaxsning o`zaro so`zlashuvi dialogik nutq sanaladi. so`zlashuv uslubida so`zlar ko`pincha kinoya, piching, qochirmalarga boy bo`ladi. so`zlashuv nutqida ona tilidagi bor imkoniyatlardan foydalanilsa ham, har bir toifaning nutqida o`ziga xoslik seziladi: olimlarning suhbati bilan ishchi, xizmatchi, dehqonning so`zlashuvida farq bo`ladi. hatto erkag-u xotinlar so`zlashuvi o`rtasida ham ba’zi farqlar bo`ladi. og`zaki so`zlashuv uslubi grammatik qurilishi sodda, qisqa, mazmunan ta’sirchan bo`ladi. bunda xalq maqollari va masallar, rivoyat va ertaklar, latifa va qo`shiqlar, so`z o`yinlari-pichinglar, hazil – mutoyi balar, askiya va …
5 / 6
sh munosabatlari doirasida qo'llaniluvchi nutq uslubi rasmiy uslub hisoblanadi. sof qonunchilik uslubi (qonun, farmon, fuqarolik va jinoiy aktlar, nizomlar uslubi). holatlarda ro'y 2. idoraviy — devonxona uslubi (buyruq, ariza, talabnoma, bildirgi, tavsifnoma, tarjimayi hol, ishonchnoma, dalolatnoma); diplomatik uslub (nota, bayonotnoma, bitim, konvensiya va boshqalar). · rasmiy uslub deyarli yozma shaklda ro'yobga chiqadi. u har qanday tasviriy vositalardan, obrazlilikdan holi bo'ladi. bunday uslubda tilning ikki vazifasi — axborot uzatish va da'vat etish, buyurish vazifasi amalga oshadi. masalan, ma'lumotnomada axborot berilsa, buyruqda da'vat etish, axborot o'z aksini topgan bo'ladi. · rasmiy uslubga mansub har qaysi turning o'ziga xos leksik, grammatik xususiyatlari mavjud. masalan, qaror, farmonlarning o'ziga xos tomoni shundaki, bunday matnlardagi gaplarning kesimi iii shaxs majhul nisbatidagi fe'llar orqali ifodalanadi (ogohlantirilsin, topshirilsin kabi). ma'lumotnomada esa birinchi gapning kesimi gap boshida keladi. · rasmiy ish qog'ozlarining sintaktik tuzilishi qat'iy qoliplarga bo'ysunadi. masalan, «ushbu ma'lumotnomani ko'rsatuvchi g'. mo'minov haqiqatan ham o'zbekiston milliy universitetining matematika …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "badiiy nutq uslubi. o‘zbek she’riyati."

mavzu: badiiy nutq uslubi. o‘zbek she’riyati. reja: 1. uslubiyat. 2. adabiy til uslubi. 3. uslubiyat turlari. tarixan tarkib topgan, qat'iy me'yorlarga bo'ysunuvchi, so'zlashuvchilarning qaysi hududda yashashidan qat'iy nazar barchasi uchun umumiy bo'lgan til adabiy til sanaladi. adabiy til har qanday tilning oliy shakli sanaladi va lug' at tarkibining boyligi, grammatik qurilishining tartibga solinganligi, qat'iy me'yorlarga amal qilishi, uslubning rivojlanganligi bilan xarakterlanadi. adabiy tilning ijtimoiy hayotdagi ma’lum soha doirasiga, ma’lum nutqiy vaziyatga xoslangan ko`rinishi nutq uslubi hisoblanadi. so`zlar ma’lum nutq uslubiga xoslanish-xoslanmaslik belgisiga ko`ra uslubiy xoslangan va uslubiy betaraf so`zlarga bo`linadi. ayrim nutq uslubidagina qo`llaniladigan so`zlar uslubiy...

This file contains 6 pages in DOCX format (32,3 KB). To download "badiiy nutq uslubi. o‘zbek she’riyati.", click the Telegram button on the left.

Tags: badiiy nutq uslubi. o‘zbek she’… DOCX 6 pages Free download Telegram