umumiy psixologiya fanining predmeti va ilmiy-tadqiqot metodlari

PPT 40 pages 3.5 MB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.5 MB

File type PPT

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

reja: reja : mavzu: umumiy psixologiya fanining predmeti va ilmiy-tadqiqot metodlari psixologiya tabiiy va ijtimoiy ilmiy fan sifatida. psixologiyaning predmeti haqidagi tasavvurlar rivojlanishining asosiy bosqichlari. psixologiyaning falsafa doirasida rivojlanishi. jonli va jonsiz tabiatda aks ettirish shakllari. psixik aks ettirish. umumiy psixologiya fanining predmeti. umumiy psixologiya fanining ilmiy-tadqiqot metodlari. * psixologiya – so’zining lug’aviy ma`nosi – yunoncha “psyuxe”-”jon, ruh”, “logos”–fan, ta`limot degan ma`noni anglatadi. psixologiya – fan sifatida psixik faktlar, ularning qonuniyatlari va psixikani harakatga keltiruvchi kuchlarni o’rganadi. * odam psixik sohasining tuzilishi: bilish faoliyati bilish jarayonlari xissiy-irodaviy soha individual-psixologik xususiyatlar diqqat, nutq, faoliyat sezgi, idrok, xotira, xayol, tafakkur hissiyot, iroda temperament, xarakter, qobiliyatlar * yo’nalganlik temperament xarakter qobiliyatlar qiziqish kayfiyat ishonuvchanlik shubha, gumon apatiya tushkunlik va boshqalar sezgilar idrok xotira xayol tafakkur nutq diqqat xissiy-irodaviy soha psixikaning asosiy shakllari va o’zaro bog’liqligi bilish jarayonlari psixik jarayonlar psixik xususiyatlar psixik xolatlar xissiyot iroda * psixologiya tarixi davomida idealizm va materializm oqimlari …

2 / 40

a bobil)da bo‘lib, ularning madaniyati, fani, falsafiy merosi bilan yaqindan tanishgan. falesning fikricha, oyning yorug‘i quyosh nurining undagi inʼikosidir. fales taʼlimotiga ko‘ra, tabiatdagi turli-tuman narsa va hodisalar dastlabki ibtido — suvdan paydo bo‘lgan va pirovardida suvga aylanadi. u birinchi bo‘lib, olamning moddiy birligi haqida, bu moddiy birlikning doimiy harakatda va o‘zgarishda ekanligini aytgan. anaksimen (anaximenes) miletlik taxminan eramizdan avvalgi 585 – 525 yillar. miletlik anaksimen(anaximenes) - qadimgi yunon faylasufi, milet maktabini vakili, anaksimandr shogirdi. bizga uning "tabiat to'g'risida" nomli katta asarining kichik bir qismi yetib kelgan. u astronom va meteorolog. anaksimen havoni hamma narsaning kelib chiqishi deb hisoblagan. havoning quyuqlashishi yoki kamayishi orqali hamma narsa paydo bo'ladi: "bizning ruhimiz shaklidagi havo bizni birga ushlab turganidek, nafas va havo butun yerni qamrab oladi". inson ruhining o'zi faqat havo va nafas olishdir, chunki hayot faqat nafas olish va nafas chiqarishdan iborat. efeslik geraklit efeslik geraklit (eramizdan avvalgi 530-470 yillar) “…qaysi yo’llar bilan …

3 / 40

badiy va o’zgarmasdir, uning fikriga ko’ra, tabiiy olamdan tashqarida “oliy ilohiy olam” mavjud bo’lib, ularni odam ko’z bilan ko’ra olmaydi. platon(aflotun) psixologiyada «dualizm» oqimining asoschisi hisoblanadi. dualizm so’zi ikki yoqlamalik degan ma’noni anglatadi. dualizm ta’limoti, moddiy va ruhiy olam, ya’ni tana va psixika bir-biriga bog’liq bo’lmagan holda mavjud deb tushuntiradi. ushbu qarashlar platonning shogirdi aristotel(arastu) tomonidan inkor etiladi, aristotelning «jon haqida» deb nomlangan asari o’sha davrda katta shuhrat qozonadi va ruhiyat ilmida materialistik yondashuvga asos soladi. aristotel birinchi bo’lib “jon va tana” ning ajralmasligini, ularning yaxlit bir butun ekanligini ko’rsatib beradi. unga ko’ra, jon qismlarga bo’linmaydi, lekin u faoliyatimiz davomida oziqlanishi, his etishi va harakatga kelishi, aql-idrok kabi turlarga oid qobiliyatlarda namoyon bo’lishi mumkin. antik davr falsafasi platon odamlar xarakterining birinchi tasnifi: faylasufllarda - aql ustunlik qiladi. jangchilarda - dovyuraklik, iroda ustunlik qiladi. xunarmandlarda – nafs, istak-xoxish ustunlik qiladi. * aristotel aristotel odamni “ijtimoiy jonzot” sifatida e`tirof etadi. ushbu g’oya …

4 / 40

’zining qimmatini yo’qotmagan. ta`lim-tarbiyaning asosiy vazifasi jamiyat talablariga javob bera oladigan va shu jamiyat uchun hizmat qiladigan yetuk insonni tarbiyalashdan iboratdir. abu ali ibn sinoning ruhiyat sohasiga doir ilmiy qarashlari abu ali ibn sino, agar har qanday narsa va hodisa, ichki yoki tashqi sabablar bilan harakatga keladigan bo`lsa, insonning yashashi va harakatida ham birorta sabab bo`lishi kerak, bunday sabablardan biri «ruhiy quvvatdir», deb ko`rsatadi. aristotel kabi, abu ali ibn sino ham odam tanasi va «ruhiy quvvatlar» materiya bilan shaklan bir-biridan ajralmagan holda mavjud ekanligini ta`kidlaydi. yangi davrda ruhiyat ilmiga doir g’oyalar: r.dekart. 17-asrdan boshlab, psixologik bilimlarning rivojlanishida yangi davrga qadam qo’yildi. tabiiy fanlarining rivojlanishi bilan bog'liq holda inson ongining qonuniyatlari eksperimental usullar yordamida o'rganila boshlandi. o’ylash(fikrlash) va his qilish qobiliyatini ong deb atashdi. psixologiya ong haqidagi fan sifatida rivojlana boshladi. dekart xulq-atvorning deterministik (sababiy) konseptsiyasiga asos soldi. "jon" tushunchasi "aql" tushunchasiga, keyinroq "ong" tushunchasiga aylana boshladi. dekartnning mashhur iborasi: "men …

5 / 40

si, uning taraqqiyot bosqichlari, qonuniyatlari va uni harakatga keltiruvchi kuchlar tashkil etadi * professor m.g.davletshin fikricha: psixika deganda – oliy darajadagi materiya (miya)ning xususiyati tushunilib, u obyektiv borliqni aks ettirilishida namoyon bo’ladi, subyekt faoliyatini ma’lum maqsad asosida yo’naltiradi hamda xulq-atvor negizida shakllanadi; professor v.m.karimova talqiniga ko’ra psixika – inson ruhiyatining shunday holatiki, u tashqi olamni (ichki ruhiy olamni) ongli tarzda aks ettirishimizni, ya’ni bilishimiz va anglashimizni ta’minlaydi. * aks ettirish jarayonini quyidagicha ifodalash mumkin odam psixikasining asosiy funksiyalari aks ettirish shaxs xulqi va faoliyatini nazorat qilish hamda idora etish * * umumiy psixologiya umumiy psixologiya fani – psixikaning mohiyati, uning paydo bo`lish va taraqqiy etish qonuniyatlarini o`rganadi, psixologiyaning barcha sohalari erishgan yutuqlar asosida rivojlanadi, umumiy nazariya asosida birlashtiradi. psixika yuksak darajada tashkil topgan materiyaning alohida xossasi bo’lib, u ob’yektiv olamni alohida tarzda aks ettiradi. yuksak darajada tashkil topgan materiya deganda biz miyani tushunamiz, inson va hayvonlar psixikasining moddiy asosini markaziy …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umumiy psixologiya fanining predmeti va ilmiy-tadqiqot metodlari"

reja: reja : mavzu: umumiy psixologiya fanining predmeti va ilmiy-tadqiqot metodlari psixologiya tabiiy va ijtimoiy ilmiy fan sifatida. psixologiyaning predmeti haqidagi tasavvurlar rivojlanishining asosiy bosqichlari. psixologiyaning falsafa doirasida rivojlanishi. jonli va jonsiz tabiatda aks ettirish shakllari. psixik aks ettirish. umumiy psixologiya fanining predmeti. umumiy psixologiya fanining ilmiy-tadqiqot metodlari. * psixologiya – so’zining lug’aviy ma`nosi – yunoncha “psyuxe”-”jon, ruh”, “logos”–fan, ta`limot degan ma`noni anglatadi. psixologiya – fan sifatida psixik faktlar, ularning qonuniyatlari va psixikani harakatga keltiruvchi kuchlarni o’rganadi. * odam psixik sohasining tuzilishi: bilish faoliyati bilish jarayonlari xissiy-irodaviy soha individual-psixologik xususiyatlar...

This file contains 40 pages in PPT format (3.5 MB). To download "umumiy psixologiya fanining predmeti va ilmiy-tadqiqot metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: umumiy psixologiya fanining pre… PPT 40 pages Free download Telegram