ma'ruza №21

PPT 23 pages 246.5 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 246.5 KB

File type PPT

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

slayd 1 ma'ruza №21 dispers sistemalarning umumiy xossalari reja: 1. eritmalar. gomogen va geterogen dispers sistemalar. 2. toʻyinmagan, toʻyingan va oʻta toʻyingan eritmalar. 3. osmos va osmatik bosim. 4. raul qonunlari. 5. eritmalarning konsentrasiyasini ifodalash usullari. biror moddaning mayda zarrachalari boshqa bir modda ichida taqsimlansa, xosil boʻlgan sistema dispers sistema deb ataladi. lotincha “dispergerre” ya'ni “tarqalmoq” soʻzidan olingan. taqsimlangan modda dispers faza, ikkinchi modda esa dispersion muxit deb ataladi. dispers faza va dispersion muxitning agregat xolatlari, zarrachalarning katta- kichikligi muxim axamiyatga ega. dispers sistemalar zarrachalar-ining katta-kichikligiga qarab uch sinfga boʻlinadi: -dagʻal dispers sistemalar -kolloid dispers sistemalar -chin eritmalar yoki molekulyar dispers sistemalar dispers faza zarrachalarining diametrlari 100 millimikrondan katta boʻlgan dispers sistema dagʻal dispers sistemalar deb ataladi. bular qatoriga suspenziya (qattiq moddaning suyuqlikda tarqalgani), emulsiya (suyuqlikning suyuqlikda tarqalgani) va koʻpiklar (gazsimon moddaning suyuqlikda tarqalgani) kiradi. dispers sistema zarrachala-rining oʻlchami 1mk dan 100 mk gacha boʻlgan sistemalar kolloid dispers sictemalar deyiladi. …

2 / 23

anish boʻlgan latun, bilogik suyuqliklar boʻlgan qon, limfa va boshqalar ularga misol boʻla oladi. nisbiy miqdori keng koʻlamda oʻzgara oluvchi ikki va undan ortiq kompo-nentlardan tashkil topgan qattiq yoki suyuq gomogen faza eritma deyiladi. eritmalar keng tarqalgan boʻlib, atrofimizni oʻrab va bizga hayot bagʻish-lab turgan havo, hammaga tanish boʻlgan latun, biologik suyuqliklar boʻlgan qon, limfa va boshqalar ularga misol boʻla oladi. nisbiy miqdori keng koʻlamda oʻzgara oluvchi ikki va undan ortiq kompo-nentlardan tashkil topgan qattiq yoki suyuq gomogen faza eritma deyiladi. albatta, avval erish jarayoni tez boradi. keyin bu jarayon sekinlashib, teskari jarayon xam tezlasha boshlaydi. ma'lum vaqt utgandan keyin vaqt birligi ichida qattiq moddadan eritmaga oʻtayotgan zarrachalar soni eritmadan qattiq moddaga oʻtayotgan zarrachalar soniga baravarlashadi. moddaning erigan qismi bilan erimay qolgan qismi orasida muvozanat qaror topadi, ya'ni eritma toʻyinadi, erish tezligi choʻkish tezligiga tenglashadi. shunday qilib, erigan qismi bilan erimagan qismi oʻrtasida muvozanat qaror topgan eritma toʻyingan eritma deyiladi. …

3 / 23

, bunday muhitda moddalar molekula yoki ionlar sifatida bir tekis tarqaladi. eritmalar tarkibining doimiy emasligi ularni mexanik aralashmalarga yaqinlashtiradi, ammo oʻzining bir jinsliligi bilan ulardan farqlanadi. erigan modda bilan muvozanatda boʻlgan eritma toʻyingan hisoblanadi. bular kam tarqalganligi sababli u qadar amaliy ahamiyatga ega emas. amaliyotda toʻyinmagan eritmalar, ya'ni tarkibida erigan modda konsentrasiyasi kamroq boʻlgan eritmalar koʻp ishlatiladi. eritma yoki erituvchining ma'lum hajmida erigan moddaning miqdori eritmaning konsentrasiyasi deyiladi. eritmada erigan modda konsentrasiyasi yuqori boʻlganda konsentrlangan, kam boʻlganda suyultirilgan eritma deb yuritiladi. konsentrasiyani ifodalashning bir necha miqdoriy usullari ma'lum 1. prosent(foizli) konsentrasiya - bu eritmaning 100 g eritmada erigan moddaning grammlar soni bilan belgilanadi. misol: natriy xloridning 10 prosentli eritmasi deyilganda shunday eritma tushuniladiki, uning 100 gramida 10 g naci va 90 g n2o boʻladi. 2. molyar konsentrasiya (molyarlik) - 1l eritmada erigan moddaning mollari soni bilan belgilanadi. molyar konsentrasiyaning matematik ifodasi cm n / v mol/l bilan ifodalanadi. bu erda …

4 / 23

sil boʻlgan eritma tushiniladi. eritmaning bugʻ bosimi. raul qonuni mazkur temperaturada har bir suyuqlik ustidagi toʻyingan bugʻ bosimi doimiy birlikka ega boʻladi. biror moddaning suyuqlikda erishi uning toʻyingan bugʻ bosimining kamayishiga olib kelishi tajribalardan koʻrinadi. shunday qilib, eritma ustida erituvchining toʻyingan bugʻ bosimi shu temperaturadagi toza eritmaga qaraganda doimo yuqori boʻladi. 1887 yili raul toʻyingan bugʻ bosimiga doir qonunini e'lon qiladi. eritma ustidagi toʻyingan bugʻ bosimining nisbiy kamayishi erigan moddaning mol qismiga tengdir. raul qonunining matematik ifodasi quyidagi tenglama orqali ifodalanadi: po - p / r n2 bu erda, ro - toza erituvchining toʻyingan bugʻ bosimi; r - eritmaning bugʻ bosimi; n2 - erigan modda mol qismi. oʻz-oʻzini tekshirish uchun savollar: eritma deb nimaga aytiladi? gomogen va geterogen sistema deganda nimani tushunasiz? toʻyingan va toʻyinmagan eritmalar qanday boʻladi? konsentrasiya nima? eritmalarning konsentrasiyalarini qanday ifodalash usullari bor? foiz konsentrasiya deb nimaga aytiladi? normal konsentrasiya deb nimaga aytiladi? molyar konsentrasiya deb nimaga …

5 / 23

. t.: tkti, 2006 y. 10. poling l. obshaya ximiya. per.s ang. m., 1984 g. 11. remi g. kurs neorganicheskoy ximii. per.s nemis. m.,1982. 12. axmerov q.a., jalilov.a., ismoilov.a.x., umumiy va anorganik kimyo. t.: o`qituvchi, 1988 y. cyrommapunran spurma ‘tyitmamaray spatma ‘tyitusran spurma yra ryimuran sparma babs ty3, khcmota ba acocnaphhht cyb ya 3ybyahihth. bo] bo} po} by eb bo] pp] po | by] eb poi] po | hy] mm] p bo] bo} po} by eb bo] pp] po | by] eb ah} ™m | m bo} p }] pp} by) bp] pp] pp | py] eb 2 ra = bo} p }] pp} by) bp] pp] pp | py] eb po] pp | b | py p oll le] = > me [l= [2 fe po] pb] py] py pe hy pp | bo] p| b boy po] ™ | h | pp mi) fp] pp] py] pe bp] …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma'ruza №21"

slayd 1 ma'ruza №21 dispers sistemalarning umumiy xossalari reja: 1. eritmalar. gomogen va geterogen dispers sistemalar. 2. toʻyinmagan, toʻyingan va oʻta toʻyingan eritmalar. 3. osmos va osmatik bosim. 4. raul qonunlari. 5. eritmalarning konsentrasiyasini ifodalash usullari. biror moddaning mayda zarrachalari boshqa bir modda ichida taqsimlansa, xosil boʻlgan sistema dispers sistema deb ataladi. lotincha “dispergerre” ya'ni “tarqalmoq” soʻzidan olingan. taqsimlangan modda dispers faza, ikkinchi modda esa dispersion muxit deb ataladi. dispers faza va dispersion muxitning agregat xolatlari, zarrachalarning katta- kichikligi muxim axamiyatga ega. dispers sistemalar zarrachalar-ining katta-kichikligiga qarab uch sinfga boʻlinadi: -dagʻal dispers sistemalar -kolloid dispers sistemalar -chin er...

This file contains 23 pages in PPT format (246.5 KB). To download "ma'ruza №21", click the Telegram button on the left.

Tags: ma'ruza №21 PPT 23 pages Free download Telegram