milliy taraqqiyotning ma’naviy-axloqiy negizlari

PPTX 31 стр. 1,5 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 31
14-mavzu. milliy taraqqiyotning ma’naviy-axloqiy negizlari milliy taraqqiyotning ma’naviy-axloqiy negizlari mavzu rejalari: 1. axloqiy munosabatlarning globallashuvi insoniyat evolyutsiyasining qonuniyati sifatida. 2. shaxs axloqiy sifatlarining shakllanishi intellektning erkinligi bilan bog‘liqligi. 3. madaniyatning globallashuvi yagona umuminsoniy madaniyat shakllanishi jarayoni sifatida. 4. milliy taraqqiyotning ma’naviy-axloqiy negizlarining prezident asarlarida yoritilishi. 5. umuminsoniy qadriyatlarga sodiqlik, vatanparvarlik, milliy o‘zlikni anglash, o‘z imkoniyatlarini erkin namoyon etish masalalari. axloqiy globallashuv nima? axloqiy munosabatlarning globallashuvi - bu turli millatlar, davlatlar va madaniyatlar o‘rtasidagi axloqiy qadriyatlarning bir-biriga ta’sir o‘tkazishi va umumiy axloqiy tushunchalarning shakllanishi jarayoni. ushbu jarayonning negizida insoniyatning birgalikda taraqqiy etishi, tinchlik va hamkorlikka intilishi yotadi. globallashuv axloqiy qadriyatlarni qamrab olish va umumlashgan tushunchalarni shakllantirishga yordam beradi. masalan, inson huquqlari, ijtimoiy tenglik va ekologik muhofaza masalalari xalqaro hamjamiyatda keng tarqalgan universal qadriyatlar sifatida tan olingan. bu jarayon axloqiy qadriyatlarning mamlakatlar va madaniyatlar chegarasidan o‘tib, insoniyat darajasida umumlashishiga olib keladi. axloqiy qadriyatlarning globallashuvi - bu insoniyatning yanada uyg‘unlik va barqarorlikka intilishi …
2 / 31
ing yo‘qolishi: globallashuv ba’zan mahalliy an’analar va madaniy qadriyatlarning yo‘qolishiga olib keladi. g‘arbiylashuv xavfi: global axloqiy qadriyatlar asosan g‘arb davlatlari tomonidan shakllangan bo‘lib, bu turli madaniyatlar o‘rtasida nomutanosiblikka olib kelishi mumkin. axloqiy munosabatlarning globallashuvida zamonaviy texnologiyalar, ayniqsa, internet va ommaviy axborot vositalari muhim o‘rin tutadi. bu vositalar tufayli ma'lumotlar dunyo bo‘ylab tez va keng tarqaladi, turli madaniyatlar va xalqlar o‘rtasida fikr almashinuvi kuchayadi. misol uchun, inson huquqlari, ijtimoiy adolat, jinsiy tenglik, va ekologiya mavzularidagi global axloqiy tushunchalar ko‘pincha ijtimoiy tarmoqlar orqali dunyo bo‘ylab tarqatiladi. bu, o‘z navbatida, dunyodagi turli xalqlarning bir xil axloqiy tushunchalar asosida birlashishiga sabab bo‘ladi. globallashuv salbiy jihatlari globallashuv jarayonida ayrim axloqiy qadriyatlarning yo‘qolishi yoki ularning boshqa qadriyatlar bilan o‘rnini almashtirish holatlari ham mavjud. masalan, ayrim jamiyatlarda diniy va madaniy qadriyatlar yangi global axloqiy me'yorlar bilan to‘qnash kelsa, bu aholi orasida ijtimoiy inqirozlar yoki o‘ziga xos konfliktlarga olib kelishi mumkin. shu bilan birga, globallashuv natijasida yangi axloqiy …
3 / 31
i haqida bosh qotirmasdan, bunday savollar bilan o‘zini qiynamasdan, faqat nafs qayg‘usi va o‘tkinchi hoyu havasga, huzur-halovatga berilib, engil-elpi umr kechiradigan, o‘zining ota-ona va farzand, el-yurt oldidagi burchiga umuman befarq bo‘lib yashaydigan odamlarning fikr-qarashlari. immanuel kant nazariyasi yangi davr yevropa axloq ilmida insonning iroda erkinligi masalasi deyarli doimo faylasuflar diqqat markazida bo‘ldi. ayniqsa, nemis mumtoz falsafasining asoschisi immanuil kantning g‘ayb olami (“ding an sich”), “nazariy aql” va “amaliy aql”, insoniy bilim chegaralari haqidagi qarashlari, shu asosda iroda erkinligi va mas’uliyat (burch) nisbatiga alohida e’tibori diqqatga sazovordir. kantning fikriga ko‘ra, inson shaxs sifatida erkin iroda egasi bo‘lib, o‘z hayotiy maqsadlarini o‘zi erkin belgilaydi. shu bilan birga bani basharning har bir a’zosi o‘zgalar erkini cheklovchi harqanday xatti-harakatdan o‘zini tiyishi kerak. bunday oliy mas’uliyatni faylasuf “qat’iy qoida” (“kategoricheskiy imperativ”) deb nomlaydi. nafs tarbiyasi haqida nafs tarbiyasi – ma’naviy kamolot yo‘li bo‘lib, axloqi hamidaning shakllanish yo‘li hamdir. ammo ma’naviyat faqat nafs tarbiyasidan iborat emas. …
4 / 31
rib borib, yevropadagi yangicha tamoyillarni diqqat bilan kuzatish yo‘lidan bormadilar, qaytaga xv asrdan keyin musulmon olami tafakkurida turg‘unlik, kibrlanish va yalqovlanish kuchaydi, ix-x asrlarning o‘ziga xos sharoitida shakllangan ahli sunna va jamoa aqidalarini tanqidiy qayta ko‘zdan kechirish hech kimning xayoliga kelmadi. eng asosiysi, bu erda ham alloh kalomi va bandalarning talqinlari orasidagi sifatiy farqqa e’tibor kamaydi. natijada, yangi davr yevropa tadqiqotchilari tabiiy va aniq fanlar taraqqiyotiga mahliyo bo‘lib, ma’naviyat sohasida borgan sari imondan uzoqlashib, chalkash nazariyalar girdobiga tortilib ketayotganliklarini sezmay qoldilar. axloq tushunchasi axloq bu – ezgulik va yomonlikni ajrata oluvchi mezon hisoblanadi. inson qalbining asosiy vazifalaridan biri hayot va umumbashariy axloqiy qarashlarni shakllantiruvchi bvrometrdir. chunki alohida inson axloqi umuminsoniy ong va uning aksiomalari asosida shakllanadi. shuning uchun inson axloqi axloqiy tartib va butun dunyodagi axloq o‘rtasidagi ko‘prik hisoblanadi. barcha axloqiy harakatlarning yagona maqsadi – insonga ezgulik yo‘lini ko‘rsatishdir. agar axloqiy tubanlashsa, inson erkinlikdan yiroqlashadi. bizning nazarimizda, axloqqa rostlik, sotilmaslik, …
5 / 31
ning barobarida forobiy baxt-saodat fazilatga tashqaridan yopishtirilgan yoki yuklangan amal bo‘lmasdan, balki uning o‘z jinsidan va zotning umumiyligidan chiqqan sifatiy holati ekanligini isbotlashga harakat qiladi. zero, baxt – insonning o‘z ichki borligidan qoniqish hissi, hayotdan zavqlanishi va insoniyligidan mamnun bo‘lishdir. xulosa qilib aytganda shaxsning axloqiy sifatlari ko‘p jihatdan uning intellektual erkinligiga bog‘liq. intellektual erkinlik orqali inson o‘zining axloqiy tamoyillarini shakllantiradi, mustaqil qaror qabul qilishni o‘rganadi va mas'uliyatni anglaydi. axloqiy sifatlarning shakllanishi shaxsning intellektual o‘sishi va tanqidiy yondashuvi bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, jamiyat taraqqiyotiga ham ta’sir ko‘rsatadi. shu sababli, intellektual erkinlikni rivojlantirish va uni qo‘llab-quvvatlash shaxsning axloqiy kamolotiga xizmat qiladi. ma’lumki, hozirgi zamonaviy dunyoda ma’naviyat ham, axloq ham, tinchlik va madaniyat ham o‘ta uzviy va nisbiy tushunchalar bo‘lib bormoqda. negaki, g‘arb ijtimoiy-siyosiy fikri mahsuli bo‘lgan “g‘arb va sharq” bo‘linishi, yoki siyosiy leksikondagi “(boy) shimol va (qoloq) janub” kabi bo‘linishlar orqali ham umuminsoniy yakdil axloq va yalpi tinchlik ko‘zga ko‘rinmayotir. yer sayyorasi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 31 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "milliy taraqqiyotning ma’naviy-axloqiy negizlari"

14-mavzu. milliy taraqqiyotning ma’naviy-axloqiy negizlari milliy taraqqiyotning ma’naviy-axloqiy negizlari mavzu rejalari: 1. axloqiy munosabatlarning globallashuvi insoniyat evolyutsiyasining qonuniyati sifatida. 2. shaxs axloqiy sifatlarining shakllanishi intellektning erkinligi bilan bog‘liqligi. 3. madaniyatning globallashuvi yagona umuminsoniy madaniyat shakllanishi jarayoni sifatida. 4. milliy taraqqiyotning ma’naviy-axloqiy negizlarining prezident asarlarida yoritilishi. 5. umuminsoniy qadriyatlarga sodiqlik, vatanparvarlik, milliy o‘zlikni anglash, o‘z imkoniyatlarini erkin namoyon etish masalalari. axloqiy globallashuv nima? axloqiy munosabatlarning globallashuvi - bu turli millatlar, davlatlar va madaniyatlar o‘rtasidagi axloqiy qadriyatlarning bir-biriga ta’sir o‘tkazishi va um...

Этот файл содержит 31 стр. в формате PPTX (1,5 МБ). Чтобы скачать "milliy taraqqiyotning ma’naviy-axloqiy negizlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: milliy taraqqiyotning ma’naviy-… PPTX 31 стр. Бесплатная загрузка Telegram