sotsial-iqtisodiy kartografiya

PPTX 10 pages 5.2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 10
prezentatsiya powerpoint “sotsial-iqtisodiy kartografiyaning shakillanishi va rivojlanishi” mustaqil ishi sotsial-iqtisodiy kartografiyaning shakillanishi geografik kartalarni yaratish tarixi ko‘p jixatdan hududni tadqiq etish tarixini aks ettiradi. geografik kartalar-tarixiy hujjatlar bo‘lib, ular tabiatdagi o‘zgarishlarni va jamiyat taraqqiyotini o‘zlarida aks ettiradi. o‘rta osiyo hududi birinchi bor aloxida o‘lka sifatida k.ptolemey (90-160yy) tomonidan uning “geografiya” kitobida aks ettirilgan. o‘rta asrlarda jaxon kartografiyasining rivojlanishiga o‘rta osiyolik olimlar muhammad al xorazmiy, abu rayhon al beruniy va boshqalar katta hissa qo‘shdilar. muhammad al xorazmiy (viii asrning ikkinchi yarmi va ix asrning o‘rtasi) 0 meridian yoyini o‘lchash ishlariga rahbarlik qildi, shuningdek u “dunyo kartasi” ni tayyorlashda ham ishtirok etdi. respublikada 80-yillarda sotsial-iqtisodiy kartografiyalash soxasi sezilarli ravishda rivojlana boshladi. bu holat majmuali ilmiy- ma’lumotnomali “o‘zbekistonni 2 tomli atlasi” da ayniqsa yaqqol namoyon bo‘ldi. atlasning birinchi qismi 1982 yilda, ikkinchi qismi esa 1985 yilda chop etildi. unda sanoat, qishloq xo‘jaligi, transport va xizmat ko‘rsatish sohasiga doir sotsial-iqtisodiy kartalar o‘z aksini topgan. …
2 / 10
kartalari ilmiy, shu jumladan geografik tadqiqotlarni tipologik va sintetik ko‘rsatkichlari xo‘jalik tarmoqlarini, aholi va unga xizmat ko‘rsatish sohalari o‘rtasidagi o‘zaro aloqalarni va ularni faoliyatlarini tahlil etishni, sotsial-iqtisodiy va demografik jarayonlarni rivojlanish sabablarini o‘rganishga hamda ular xaqida bashorat qilishni ta’minladi. umumiqtisodiy karta xo‘jaliklarning asosiy tarmoqlarining yaxlit tavsifini tayyorlashga, tarmoqlar o‘rtasidagi o‘zaro aloqadorlikni ifodalashga, hududlarni iqtisodiy taraqqiyotidagi katta farqlarni aniqlashga imkon yaratadi. sanoatni kartografiyalash sanoatni kartografiyalash tarmoq kartografiyalashning nihoyatda muhim sohasi bo‘lib hisoblanadi. o‘zbekistonda mazkur yo‘nalish ilmiy-ma’lumotnomali “o‘zbekiston atlasi” ning ii-qismida o‘z ifodasini topgan. unda sanoatning 10 turkumdan iborat kartalari, shu jumladan, elektroenergetika, gidroenergetika resurslari, yoqilg‘i sanoati, qora va rangli metallurgiya, kimyo va mikrobiologiya sanoati, mashinasozlik va metallsozlik, to‘qimachilik sanoati, engil, mebel, oyna va chinni-sopol, yog‘-moy, konserva, vinochilik, baliqni qayta ishlash, paxta tozalash, oziq-ovqat va un sanoatlari tasvirlangan. atlasdagi sanoat kartalarida mamlakat va uning regionlari doirasida sanoatni o‘sha vaqtdagi iqtisodiy xolatini to‘liq aks ettirilgan emas. hozirgi vaqtda o‘zbekiston sanoati kartalarida sanoatning yangi …
3 / 10
k ko‘rsatkichlarini (quvvat, korxona tipi, xom-ashyo turi, qayta ishlash usuli va b.) ifodalovchi; sanoat ob’yektlarining iqtisodiy ko‘rsatkichlari bo‘yicha (mahsulotning asosiy turlarini natural, yoki pul hisobida ishlab chiqarish xajmini, asosiy fondlar qiymatini, ishchilarning o‘rtacha yillik sonini, kapital mablag‘lar xajmini va b.); sanoat korxonalari samaradorligini ko‘rsatkichlarini tasvirlaydigan (kapital mablag‘lar xajmi, xom ashyoni, materiallarni, mahsulot tannarxi, fondlarning samaradorligi, rentabelligi, mehnat unumdorligi, jami ishlab chiqarish xarajatlari va b.); sanoat ob’yektlarining artof-muhitga bo‘lgan ta’siri bilan bog‘liq ko‘rsatkichlarni o‘zida namoyon etadigan (suv manbaalarining ifloslanishi, sanoat tashlama suvlarining miqdori, radiatsiya darajasi, ifloslantiruvchi ob’yektlarning turlari, tozalagich qurilmalar tizimi va b.) qishloq xo‘jaligini kartografiyalash qishloq xo‘jaligini kartografiyalash o‘ziga xos xususiyatlarga ega. chunki qishloq xo‘jalik ishlab chiqarishi murakkab hududiy ishlab chiqarish tizimini shakillantiradi. uni tavsiflash uchun ko‘p ko‘rsatkichlar majmui qo‘llaniladi. kartada tarmoqlar rivojlanishining sotsial-iqtisodiy shart-sharoitlarini, qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishi strukturasini, uning morfologik, tipologik va funksional xususiyatlarini tasvirlash zarurdir. qishloq xo‘jaligi kartalarining mavzui kartografiyalashtirilayotgan tuman, tabiiy va sotsial-iqtisodiy xususiyatlarini xisobga olgan …
4 / 10
qishloq xo‘jaliginning etakchi tarmog‘ini kartografiyalash sohasi oldiga iqtisodiy isloxatlarning keyingi bosqichiga o‘tish sharoitida hal qilinishi zarur hisoblangan yangi muammolarni qo‘ymoqda. xo‘jalik yuritishning yangi sharoitida paxtachilik uchun ilmiy tadqiqot natijalari va mutaxassislar tajribasi umumlashtirilgan yirik kartografik asarlar zarur bo‘lmoqda transportni kartografiyalash transport va iqtisodiy aloqalar iqtisodiyotning taraqqiyotida muhim rol o‘ynaydi. hududning o‘zlashtirilganligi, uning transport bilan ta’minlanganligi, iqtisodiy rivojlanganlik darajasini va aholining turmush sharoitlarini ifodalaydi. trasport kartalarini uch turga bo‘lish mumkin: umumiy transport, majmuali va tor tarmoqli. undan tashqari, yuk va passajir transporti kartalari alohida ajratiladi. kartalarda yuk oqimlari, iqtisodiy aloqalar xajmi, yo‘nalishlari va strukturasi hamda aloqa yo‘llari rivojlanganlik darajasining tasvirlanishi yangi sanoat qurilishini joylashtirishda va butun iqtisodiyotni strukturaviy qayta qurishda muhim asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin. aholini kartografiyalash demografik kartalar dastlab “o‘zbekistonning ilmiy ma’lumotnomali” atlasida keltirilgan. ularni mazmuni bo‘yicha quyidagi guruhlarga bo‘lish mumkin: aholi joylashishi kartalari (aholi soni, zichligi, shaharlar tarmog‘ining shakillanishi, shaharlar va shaharchalarni funksional tiplari, shahar va qishloq aholisi, …
5 / 10
balki rejalashtirish va bashorat qilishning muhim ilmiy amaliy qo‘llanmasi vazifasini ham bajaradi. image2.png image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image1.png ‘the heavens and elements \ wes terne bie u “ bi ’ aan kenieshomopoxkhbie kopuaopbi ycnobhbie obo3hayehma =—@=— 1 kopuqop - mopret npnganmiicanx rocynapcrs (tparsutom 4epes kaaaxcrat m pocciio) —=@©=— 2 ropunop - crpan! esponeiicxoro coiosa, vepes benapycb w yepauty (tpatantom 4epes kasaxcrax u poccito) ==@== 3 kopuop - b noprei vnsyuesck (ykpauha) v hopopoceniick (poccita) (tpahautom yepes kazaxctah) == 4 kopiop - tpakicxaskascxii kophaop ——@=— 5 xopwgop - yagexuctan-typkmennctat-vpay-omak =@=—_ 6 kophop - mopr «haxogkas (poccna) (tpahsutom 4epes kasaxctat, =—==@=—= 7 kopwaop - bocrouble noptbl kiran (tpak3htom yepes kazaxctal) 4yepes norpaknepexonts flocrbik m antbihkon ——@=— 8 kopwop - kuraitkbiprotacran-kurai epes 8 hanpabehmn khtamckmx noptor we@ee=_ 9 kopon - yagexnctah-acbrahictah — — — mopckoi nyt swemceems agtomogmnbhbie aopotm cntcox crpatt, he nonasuinx ha aty kapty (chacenehem mehee 250 tbic. 4enobek) …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sotsial-iqtisodiy kartografiya"

prezentatsiya powerpoint “sotsial-iqtisodiy kartografiyaning shakillanishi va rivojlanishi” mustaqil ishi sotsial-iqtisodiy kartografiyaning shakillanishi geografik kartalarni yaratish tarixi ko‘p jixatdan hududni tadqiq etish tarixini aks ettiradi. geografik kartalar-tarixiy hujjatlar bo‘lib, ular tabiatdagi o‘zgarishlarni va jamiyat taraqqiyotini o‘zlarida aks ettiradi. o‘rta osiyo hududi birinchi bor aloxida o‘lka sifatida k.ptolemey (90-160yy) tomonidan uning “geografiya” kitobida aks ettirilgan. o‘rta asrlarda jaxon kartografiyasining rivojlanishiga o‘rta osiyolik olimlar muhammad al xorazmiy, abu rayhon al beruniy va boshqalar katta hissa qo‘shdilar. muhammad al xorazmiy (viii asrning ikkinchi yarmi va ix asrning o‘rtasi) 0 meridian yoyini o‘lchash ishlariga rahbarlik qildi, shuningd...

This file contains 10 pages in PPTX format (5.2 MB). To download "sotsial-iqtisodiy kartografiya", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsial-iqtisodiy kartografiya PPTX 10 pages Free download Telegram