o'rta asr iqtisodiy tafakkuri

PPTX 22 pages 635.0 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 635.0 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

powerpoint presentation o'rta asr iqtisodiy tafakkuri umarova muslima toxirjon qizi 1. o'rta asr iqtisodiy fikrining merosi 2. o'rta asr iqtisodiy fikrining asosiy tamoyillari 3. asosiy mutafakkirlar va ularning g'oyalari reja: foma akvinskiy va adolatli narx tushunchasi akvinskiyning fikricha, 13-asr savdogarlari xaridorning zaifligidan foydalanib, haddan tashqari yuqori narx belgilashlari gunohdir. u bozor kon'yunkturasi va mintaqaviy sharoitlarni hisobga olgan holda, adolatli narx har doim ham bir xil bo'lmasligini ta'kidladi. foma akvinskiy adolatli narxni ishlab chiqarish xarajatlari, ish haqi va xavfni qoplaydigan narx sifatida belgiladi, ortiqcha foydani rad etdi. iqtisodiy tafakkurning uyg'onish davriga ta'siri uyg'onish davri mutafakkirlari, xususan, tomas more va nikcolo makiavelli siyosatda xususiy mulk va foyda olish motivatsiyasining ahamiyatini ta'kidlab, o'rta asr axloqiy cheklovlariga qarshi chiqdilar. uyg'onish davri iqtisodiy tafakkuri 14-16-asrlarda yuzaga kelib, feodalizmning tanazzulga uchrashi va merkantilizmning rivojlanishi kabi muhim o'zgarishlarni aks ettirdi. 15-asrda savdo-sotiqning kengayishi, banklarning rivojlanishi va yangi geografik kashfiyotlar iqtisodiy tafakkurga ta'sir ko'rsatib, boylikning ahamiyatini oshirdi va …

2 / 22

kontseptsiyasini ilgari surdi, bozorda almashtiriladigan tovarlarning qiymati adolatli bo'lishi kerakligini ta'kidladi, bu esa 400 yillik axloqiy teologiya uchun asos bo'ldi. avgustin davlatning roli fuqarolarning ma'naviy farovonligini ta'minlashdan iborat ekanligini ta'kidladi, iqtisodiy faoliyat esa 397 yilda uning asosiy vazifasi emasligi haqida xulosalar bergan. avgustin shaxsiy mulkni tanqid qilgan bo'lsada, uning mavjudligini tan oldi va u jamiyatda tartibni saqlash uchun zarur deb hisobladi, bunda 354 yillik falsafiy tushunchalar muhim rol o'ynaydi. o'rta asrlar inqirozlari va iqtisodiy oqibatlari yuz yillik urush (1337-1453) kabi harbiy mojarolar soliq yukini oshirdi, savdoni buzdi va xalqaro iqtisodiy aloqalarning rivojlanishiga to'sqinlik qildi. 14-asrning buyuk ochligi (1315-1317) hosilning yo'qligi tufayli oziq-ovqat narxlarining keskin oshishiga sabab bo'ldi, bu ijtimoiy tartibsizliklarni keltirib chiqardi. qora o'latning demografik halokati 1346-1353 yillarda ishchi kuchini 30-60 foizga kamaytirdi, natijada ish haqi oshdi va qishloq xo'jaligi ishlab chiqarishi pasaydi. savdo-sotiq va gildiyalar roli gildiyalar sifat nazorati, narxlarni belgilash va a'zolar manfaatlarini himoya qilish orqali shaharlarda savdo …

3 / 22

l iqtisodiyotda dehqonlar mahsulotining katta qismi feodal zodagonlarga soliq sifatida berilar edi, bu 30-50 foizni tashkil etishi mumkin edi. kirish: o'rta asrlar iqtisodiy tafakkuriga umumiy nuqtai nazar o'rta asrlar iqtisodiyoti asosan dehqonchilikka asoslangan bo'lib, feodal tizimda yer egalari iqtisodiy va siyosiy hokimiyatga ega edi, bu esa rentani shakllantirdi. xristian axloqi iqtisodiy faoliyatga ta'sir ko'rsatdi, sudxo'rlik qoralandi va adolatli narx tushunchasi savdoda halollikni ta'minlashga qaratilgan edi. gildiyalar o'rta asrlarda shaharlarda hunarmandchilik va savdoni tartibga solish uchun tashkil etilgan bo'lib, sifatni nazorat qilish va raqobatni cheklashga yordam bergan. demografiya va iqtisodiy o'sish o'sha davrda demografik o'zgarishlar qishloq xo'jaligi texnologiyalari (uch maydonli almashlab ekish) bilan chambarchas bog'liq edi; mahsulot o'sishi aholi o'sishini qo'llab-quvvatlab, oziq-ovqat ta'minotini yaxshilardi. o'rta asrlarda aholi o'sishi iqtisodiy o'sishga bevosita ta'sir ko'rsatgan, ammo 1348-yilgi qora o'lat 30-60% aholini yo'q qilib, mehnat unumdorligini va ish haqini oshirgan. xiv asrda aholi kamayishi natijasida erga talab kamaydi, natijada dehqonlar ijarasi pasaydi va iqtisodiy …

4 / 22

pulning o'zi unumsiz ekanligini ta'kidladilar; shuning uchun, agar qarz beruvchi qarz evaziga kompensatsiya olmasa, 'ikki marta to'lov' bo'ladi, bu adolatsizlikdir. sxolastiklar foiz masalasini axloqiy nuqtai nazardan ko'rib chiqdilar, uni o'z mehnatiga hech qanday xavf yoki xarajat qilmasdan puldan pul ishlash (ya'ni, 'usura', sudxo'rlik) sifatida qoraladilar. sxolastikalar 'damnum emergens' (kelib chiqadigan zarar) va 'lucrum cessans' (boy berilgan foyda) kabi istisnolarni ko'rib chiqdilar, bunda qarz beruvchi zararni qoplashi yoki boy berilgan sarmoyaviy imkoniyatni qoplashi mumkin edi. mulk va kambag'allikning axloqiy jihatlari *kambag'allik* imtihon deb baholanadi, sabr va allohga tavakkal qilish orqali o'tib ketishi mumkin. zakat va sadaqa kambag'allikni kamaytirish usullaridan biridir. foiz (riba) kabi noqonuniy daromad turlari *mulk*ni adolatsiz taqsimlanishiga olib keladi, bu esa *kambag'allik* muammosini yanada chuqurlashtiradi. islom iqtisodida *mulk* allohning bergan ne’mati sifatida qaraladi, shu bois undan adolatli foydalanish majburiy, jamiyatga naf keltirish muhim sanaladi. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot image1.png image2.png

5 / 22

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'rta asr iqtisodiy tafakkuri"

powerpoint presentation o'rta asr iqtisodiy tafakkuri umarova muslima toxirjon qizi 1. o'rta asr iqtisodiy fikrining merosi 2. o'rta asr iqtisodiy fikrining asosiy tamoyillari 3. asosiy mutafakkirlar va ularning g'oyalari reja: foma akvinskiy va adolatli narx tushunchasi akvinskiyning fikricha, 13-asr savdogarlari xaridorning zaifligidan foydalanib, haddan tashqari yuqori narx belgilashlari gunohdir. u bozor kon'yunkturasi va mintaqaviy sharoitlarni hisobga olgan holda, adolatli narx har doim ham bir xil bo'lmasligini ta'kidladi. foma akvinskiy adolatli narxni ishlab chiqarish xarajatlari, ish haqi va xavfni qoplaydigan narx sifatida belgiladi, ortiqcha foydani rad etdi. iqtisodiy tafakkurning uyg'onish davriga ta'siri uyg'onish davri mutafakkirlari, xususan, tomas more va nikcolo makiavel...

This file contains 22 pages in PPTX format (635.0 KB). To download "o'rta asr iqtisodiy tafakkuri", click the Telegram button on the left.

Tags: o'rta asr iqtisodiy tafakkuri PPTX 22 pages Free download Telegram