"2-bob: o‘rta asr iqtisodiy tafakkuri. transformatsiyalashuv davri."

DOC 1 sahifa 133,5 KB Bepul yuklash

1 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 133,5 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 1

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 1

2-bob: o‘rta asr iqtisodiy tafakkuri. transformatsiyalashuv davri. reja: 1. boylik, etishmovchilik va mo‘l-ko‘lchilik. 2. uning echimlari va yo‘nalishlari. 3. xususiy va xo‘jalik mulki. 4. merkantilizm 1. boylik, etishmovchilik va mo‘l-ko‘lchilik. adam smit fransiyaga sayohat qilganida u fiziokratlar, deb atalgan bir guruh fransuz yozuvchilaridan ta'sirlangan. ular iqtisodiyot sohalarining bir-biriga bog‘liqligini yaxshi tushunishgan va nazorat qilinmagan bozorlar ishlash mexanizmini tahlil qilishgan. merkantilizm xviii asrda fransiyada keng tarqalgan bo‘lsa ham 1750-yillarga kelib yangi fiziokratlar harakati boshlandi, lekin u uzoqqa cho‘zilmadi. u iqtisodiyotni tushunishda ber necha tahliliy tushunchalar berganligi sababli uning keyingi g‘oyalarining shakllanishida ahamiyatli rol o‘ynadi. iqtisodiy ta’limotlar olimlari ko‘pincha har xil g‘oyalami ulaming birgina oxshash taraflarini hisobga olib bir maktab sifatida tavsiflaydilar. shunday bo'lsada, fiziokratlar ayrim muammolar bo‘yicha hayratlanarli tarzda izchil qarashlami namoyon etganlar. buning uch sababi mavjud. 1. fiziokratizm faqatgina fransiyada yuzaga kelgan. 2. fiziokrtlar g‘oyalari nisbatan qisqa, 1750-yildan 1780-yilgacha bo‘lgan davrda taqdim etilgan (fiziokratlar g‘oyalari 1750-yildan oldin va 1780-yildan keyin …

2 / 1

ati uchun yer rentasi sifatida berilgan edi. fiziokratlar faqat yer uning ishlab chiqarish xarajatidan ko‘ra ko‘proq mahsulot ishlab chiqarishi mumkin, deb qabul qilishadi; jadvalda bu unumdorlik 100 foiz, deb qabul qilingan. masalan, hunarmandlar ishlab chiqargan mahsulotlar qiymati unga ishlatilgan ishlab chiqarish omillariga to‘lanadigan qiymat bilan teng botadi. faqatgina yeming mahsuloti unga ketadigan xarajatdan ko‘proq botadi. jadvalda qishloq xo‘jaligiga qilingan 2000 livrlik investitsiya 2000 livrlik ortiqcha mahsulot yaratadi, bu esa yer egasiga renta sifatida totanadi. iqtisodiy jadval makroiqtisodiy sohalaming o‘zaro aloqalarining kuchli, ijodiy tushimchasini juda sodda ifodalab beradi. fiziokratlaming iqtisodiyotning o‘zaro bog‘liqligi haqidagi qarashlari makro iqtisodiyotga oiddir. ular adam smit singari mikroiqtisod darajada iqtisodning o‘zaro bog‘liqligi haqidagi nazariyani rivojlantirishga kam harakat qilganlar. fiziokratlar kenening “iqtisodiy jadvali”ni o‘zlarining asosiy nazariy yutuqlari, deb hisoblashadi. ular nafaqat iqtisodning turli sektorlari o‘rtasidagi aloqalami nazariy o‘rganishgan, balki ulaming hajmini o‘lchashga harakat qilishgan. bu darajada nobel mukofoti laureati vasiliy leontevning 1930-yilda xarajatla-natijalar jadvalini va ekonometriklar, deb tanilgan …

3 / 1

kat hali ham agrar holatda edi. aholining asosiy qismi qishloqlarda yashar, milliy boylikning 2/3 qismi shu sohada yuzaga keltirilar edi. qishloq xo‘jaligi ahvolini yaxshilash tadbirlari fiziokratlar tadqiqotlarining asosini tashkil etadi. ular qishloq xo‘jaligini iqtisodiyotning yagona unumli sohasi, deb hisobladilar. ulaming fikricha boylik faqat qishloq xo‘jaligida yaratiladi, sanoat va savdoda esa u qayta ishlanadi va qayta taqsimlanadi, xolos. shunga ko‘ra fiziokratlar tadqiqotni muomala sohasidan ishlab chiqarish sohasiga olib o‘tdilar va bu bilan kapitalistik tizimning keyingi tahlili uchun asos yaratdilar. 2. uning echimlari va yo‘nalishlari. f.akvinskiyning iqtisodiy g ‘oyalari. g‘arbiy yevropadagi ancha ko‘zga ko‘ringan iqtisodiy fikrlar muallifi, deb odatda, italiya monaxi foma akvinskly (akvinat) (1225-1274) tan olinadi. uiv asming oxiri - v asming boshida iqtisodiy muammolarga diniy-etnik yondashuvning nomuqobil dogmatik prinsiplarini kiritgan, dastlabki kanonizm maktabi asoschilaridan biri hisoblangan avgustin blajenniyga (avliyo avgustin) (353-430) muxoliflik qildi va uning g‘oyalarini ijodiy davom ettirdi. v-xi asrlar davomida bu prinsiplarga amal qilib kelindi. akvinatning iqtisodiy qarashlari …

4 / 1

ilar. yirik savdo, ssuda operatsiyalari gunohli ish sifatida, umuman man etilgan. ammo jamiyatning tabaqalashuvi kuchaygan, shaharlaming soni va iqtisodiy qudrati oshgan, unda dehqonchilik bilan birga hunarmandchilik, savdo va sudxo‘rlik rivojlana boshlagan, ya’ni tovar- pul munosabatlari jamiyat va davlat taqdiri uchun muhim ahamiyatga aylangan 0‘rta asming oxirgi davriga kelib, keyingi kanonistlar iqtisodiy muammo va ijtimoiy tengsizlik sabablarini tushuntimvchi «dalillar» doirasini ancha kengaytirdilar. bu yerda shu narsa nazarda tutiladiki, dastlabki kanonistlar asoslangan metodologik baza eng awalo, avtoritarli isbotlash (diniy kitob va cherkov nazariyachilari asarlaridan dalil (izoh) keltirish vositasi orqali) va iqtisodiy kategoriyalaming axloqiy-etnik tavsifi (shu jumladan «odil narx» to‘g‘risidagi qoida ham) bo‘lgan. bu prinsiplarga keyingi kanonistlar izohlash, aniqlash, qo‘shimcha qilish yo‘li bilan o‘rganilayotgan konkret xo‘jalik hodisalaming va iqtisodiy kategoriyalaming awalgi tadqiqot ma'nosini o‘zgartirish va hatto qarama-qarshi ma’no keltirib chiqarish imkonini bemvchi yana ikkiyoqlama baholash prinsipini qo‘shdi. akvinat undan foydalangan holda boylik, qiymat (qimmat), pul, savdo foydasi, sudxo‘rlik foizi singari boshqa iqtisodiy kategoriyalami …

5 / 1

l mehnat mahsuli, yer, suv, yer osti boyliklari, korxonalar, xoʻjaliklar, aksiya va obligatsiyalar, pul mablagʻlari, transport vositalari, turar joy, isteʼmol tovarlari, mehnat qobiliyati, ishbilarmonlik mahorati, ilmiy kashfiyotlar, texnikaviy ixtirolar, sanʼat va adabiyot asarlari va boshqalar boʻlishi mumkin. xususiy mulk subʼyekti unga egalik qiluvchi kishilar, ayrim shaxslar va xonadon axli xisoblanadi. xususiy mulk mulkchilikning eng koʻhna shakli, bundan bir necha ming yillar oldin qabila, urugʻaymoklarning jamoa mulkidan oʻsib chiqqan jamoa mulki ayrim kishilar qoʻliga oʻtib xususiy mulkga aylangan. xususiy mulk anʼanaviy va bozor tizimida asosiy mulk hisoblangan. rejali iqgisodiy tizim xususiy mulkni yoʻqotib davlat mulkini oʻrnatgan, isteʼmolga xizmat qiluvchi mulkni, jumladan uyroʻzgor buyumlari va tomorqa xoʻjaligini shaxsiy mulk, deb eʼlon qilgan. rejali tizimdan bozor iqgisodiyotiga qaytilgach, xususiy mulk yangidan tiklanadi. bunga quyidagi yoʻl bilan erishiladi: 1) davlat mulki xususiy mulkga aylantiriladi; 2) uz mablaga xisobidan xususiy mulkni yaratishga ruxsat beriladi; 3) jamoa (kolxoz) mulkidan xususiy mulk ajralib chiqadi; 4) shaxsiy mulk …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 1 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

""2-bob: o‘rta asr iqtisodiy tafakkuri. transformatsiyalashuv davri."" haqida

2-bob: o‘rta asr iqtisodiy tafakkuri. transformatsiyalashuv davri. reja: 1. boylik, etishmovchilik va mo‘l-ko‘lchilik. 2. uning echimlari va yo‘nalishlari. 3. xususiy va xo‘jalik mulki. 4. merkantilizm 1. boylik, etishmovchilik va mo‘l-ko‘lchilik. adam smit fransiyaga sayohat qilganida u fiziokratlar, deb atalgan bir guruh fransuz yozuvchilaridan ta'sirlangan. ular iqtisodiyot sohalarining bir-biriga bog‘liqligini yaxshi tushunishgan va nazorat qilinmagan bozorlar ishlash mexanizmini tahlil qilishgan. merkantilizm xviii asrda fransiyada keng tarqalgan bo‘lsa ham 1750-yillarga kelib yangi fiziokratlar harakati boshlandi, lekin u uzoqqa cho‘zilmadi. u iqtisodiyotni tushunishda ber necha tahliliy tushunchalar berganligi sababli uning keyingi g‘oyalarining shakllanishida ahamiyatli rol o‘ynadi...

Bu fayl DOC formatida 1 sahifadan iborat (133,5 KB). ""2-bob: o‘rta asr iqtisodiy tafakkuri. transformatsiyalashuv davri.""ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: "2-bob: o‘rta asr iqtisodiy taf… DOC 1 sahifa Bepul yuklash Telegram