siyodik a'zolarining anatomo-fiziologik xususiyatlari

PPT 37 pages 1.2 MB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPT

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

neišnešiotų ir sergančių naujagimių maitinimo principai bolalarda siydik a'zolarining anatomo-fiziologik xususiyatlari va jaroxatlanish sindromlari. pediatriya kafedrasi buyrak funktsiyasi asosiy 2 ta funktsiyasi: xujayradan tashqi suyuqlikni tarkibi va organizmning kislotali- ishqoriy ichki muxitining doimiyligini saqlash. organizmdan zaxarli va metabolizm natijasida hosil bo'lgan moddalarni tashqariga chiqarish. buyraklar embrionda juda erta – 9-xaftadan ish faoliyatini boshlaydi. ona qornida xomilada buyraklarning siydik ajratish funktsiyasini yuldosh orqali boshqariladi siydik a'zolarining embriogenezi buyrak ona kornida rivojlanishida 3 davrni boshidan kechiradi. 1. boshlangich buyrak embrionda dastlab paydo bo'ladi. bu boshlangich buyrak kator joylashgan bir nechta mayda va kalta kanalchalardan iborat bulib, mezoderma o'rta varag'ining tashki plastinkasidan, 3-xaftaning oxirida paydo bo'ladi. siydik a'zolarining embriogenezi 2. birlamchi buyrak ( yoki volf tanasi) ning naychalari xam 4-xaftadan mezodermaning urta varag'idan hosil bo'ladi. birlamchi buyrakning kanalchalari xam kator yukoridan pastga tomon anchagina pastroqda joylashgan,, tez vakt ichida bosh buyrak (pronefrozning) umumiy yo'liga qo'shiladi. keyin birlamchi buyrak yuliga (yoki volf kanaliga) aylanadi. …

2 / 37

ruvchi tukimali devorchalar paydo bo'ladi. buyrak shakllanayotgan paytda aortadan chikuvchi buyrak arteriyasi xam buyrak ichidan o'z joyini olib, shoxlana boshlaydi. embriogenez buzilishidagi nuqsonlar odatda doimiy buyraklar anchagina pastda - chanoq sohasida paydo bo'lib, so'ng o'zining doimiy joylariga o'tadi. ba'zan shakllanib bo'lgan buyrak o'z joyiga ko'tarilmay, pastda qoladi - distopiya. rivojlanishda pastki uchlari bir-biri bilan qo'shilib qolishi mumkin - «takasimon» buyrak deb ataladi, undan mustaqil 2 ta siydik yo'li va 2 ta buyrak jomi chiqadi. bir taraflama buyrak rivojlanmay, ikkinchi tarafda to'liq o'sgan bulsa, 1 ta buyrakli bola tug'ilishi kuzatiladi va ageneziya deyiladi. ikki taraflama ageneziya bo'lsa bola yashamaydi. embriogenez buzilishidagi nuqsonlar buyrak kichik xajmda bo'lsa gipoplaziya deyiladi. buyrak mayda suyuqli pufakchalar bilan qoplanishi buyrak kistozi deyiladi. qovuqning rivojlanishi: siydik va tanosil a'zolarini vujudga keltiruvchi boshlangich naychalar volf va myuller kanalchalari, birlamchi ichak nayining (trubkasining) pastki qismidagi kengaygan joyi – kloakaga ochiladi. keyinchalik ko'ndalang devor bilan kloaka oldinma-keyin joylashgan ikki qismga …

3 / 37

kiladi (kattalarda 8 mm), mag'iz qismi 8 mm (kattalarda 16 mm). chaqaloq bolalarda buyrakning tashqi naychalari yaxshi rivojlanmagan, genle qovuzloqlari esa kaltadir. naychalarning ko'tariluvchi qismi kalta va ingichka. buyrak naychalarining diametri kattalardan ikki marotaba kichik. bolalarda buyrakning afx koptokchalar zich joylashgan. 3 oylikkacha to'liq tsilindrik epiteliy, asta yassi epiteliyga o'tadi, 4 yoshda to'liq almashadi. buyrak oldi biriktiruvchi to'qimalar chaqaloq bolalarda yaxshi rivojlanmagan, shuning uchun kapsula engil ajraladi. chaqaloqlarda buyrakning yog'li to'qimasi umuman yo'q, 3-5 yoshdan boshlab hosil bo'ladi. chaqaloqlarda buyrak va ichak limfa tomirlari yaqin bog'liqlikda. buyrak jomi va siydik yo'lining afx buyrak jomlari va siydik yo'li (mochetochnik) chaqaloq va ko'krak yoshdagi bolalarda kattaroq. siydik yo'llarining ko'rinishi burmali, pastga tomon kichrayib boradi, diametri 0,3-0,4 sm. taraqqiyot jarayonida buyrak jomlari kichrayadi, siydik yo'li esa to'g'rilanib boradi. buyrak jomi va siydik yo'lining afx 8 yoshli bolalarda buyrak, jomlari va siydik yullari nisbati kattalarnikidek bo'ladi. siydik yo'lining mushak qavati yaxshi rivojlanmagan. siydik yo'lining …

4 / 37

tik va biriktiruvchi to'qima past rivojlangan, shilliq qavati yaxshi rivojlangan. bolalarda siydik xajmi va tezligi yoshi sutkalik siydik xajmi, ml kuniga siydik ajratish soni 1 marotabali siydik xajmi, ml 1-6 oylik 300—500 15 - 20 20—25 6 oy — 1 yosh 300—500 12 - 15 24—45 1—3 yosh 750—850 10—12 60—90 3—6 yosh 1000—1200 7—9 100—150 7—9 yosh 1250—1500 7—8 145—190 10—13 yosh 1600—1900 6—7 250—270 siydik hosil bulishi jarayonida filtratsiya, reabsorbtsiya, sekretsiya protsesslari, buyrakni funktsional birligi - nefronda vujudga keladi. filtratsiya jarayoni yarim o'tkazuvchi buyrak koptokchalarida sodir bo'ladi. filtratsiya natijasida birlamchi siydik hosil bo'ladi. birlamchi siydik kimyoviy tarkibi bilan kon zardobiga yakin bo'ladi, faqat oksilni juda kam o'zida tutadi, kristalloidlar (glyukoza, mochevina, kreatinin kabilar) va elektrolitlar (natriy, kaliy, fosfor kabilar) bo'ladi. siydik hosil bo'lish mexanizmi birlamchi siydik, bosim farki xisobiga vujudga keladi. keluvchi arteriyalar ketuvchi arteriyalardan ikki marotaba yo'g'onroq bo'lganligi sababli, koptokchalardagi gidrostatik bosim yuqori bo'ladi. birlamchi siydikning sutkalik …

5 / 37

ga to'g'ri keladi, sutkasiga 1,5-2 litr hajmda bo'ladi. sekretsiya: sekretsiya – oxirgi jarayon – oxirgi ikkilamchi siydikda organik kislotalarning va ishqorlarning (xolin), hamda renin (qon tomir devoriga ta'sir qiluvchi) intensiv ishlab chiqarilishi kuzatiladi. distal naychaning egri qismida va yig'uvchi naychada kaliy sekretsiyasi ro'y berib, siydik bilan chiqariladi. siydik hosil bo'lishning bolalardagi xususiyatlari ko'krak yoshidagi bolalarda, ayniqsa yangi tug'ilgan chaqaloqlarda buyrakda filtratsiya jarayoni sustroq bo'ladi. bola o'sgan sari ortib boradi va 3-5 yoshda minutiga 90-130 ml etadi. asosiy sabab koptokchalarning o'tkazuvchanligi pastligi va filratsiyaning umumiy yuzasi kichikligida. siydik hosil bo'lishning bolalardagi xususiyatlari reabsorbtsiya va sekretsiya ham bolalarda nisbatan pastroq. bolalarda natriy ko'proq ushlanib qolinadi va shishlarga tezroq olib keladi. azot moddalarini (mochevina) siydik orqali chiqarish va yuqori kontsentratsiyali siydik hosil qilish qobiliyati bolalarda sustroq. siydikni tekshirish usullari klinik va bioximik tekshiruv funktsional tekshiruv instrumental tekshiruv 1. siydik umumiy tahlili (fizik, ximik va cho'kmasi xususiyatlarini aniqlash, mikroskopiya) 2. addis-kakovskiy usuli 3. nechiporenko …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "siyodik a'zolarining anatomo-fiziologik xususiyatlari"

neišnešiotų ir sergančių naujagimių maitinimo principai bolalarda siydik a'zolarining anatomo-fiziologik xususiyatlari va jaroxatlanish sindromlari. pediatriya kafedrasi buyrak funktsiyasi asosiy 2 ta funktsiyasi: xujayradan tashqi suyuqlikni tarkibi va organizmning kislotali- ishqoriy ichki muxitining doimiyligini saqlash. organizmdan zaxarli va metabolizm natijasida hosil bo'lgan moddalarni tashqariga chiqarish. buyraklar embrionda juda erta – 9-xaftadan ish faoliyatini boshlaydi. ona qornida xomilada buyraklarning siydik ajratish funktsiyasini yuldosh orqali boshqariladi siydik a'zolarining embriogenezi buyrak ona kornida rivojlanishida 3 davrni boshidan kechiradi. 1. boshlangich buyrak embrionda dastlab paydo bo'ladi. bu boshlangich buyrak kator joylashgan bir nechta mayda va kalta kan...

This file contains 37 pages in PPT format (1.2 MB). To download "siyodik a'zolarining anatomo-fiziologik xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: siyodik a'zolarining anatomo-fi… PPT 37 pages Free download Telegram