odam anatomiyasi

PPTX 32 pages 427.1 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 427.1 KB

File type PPTX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

odam va uning salomatligi. odam va uning salomatligi. fan va texnologiyalar universiteti pedagogika kafedrasi v/b dotsenti: n.t.kamolova reja: odam tana qismlari tuzilishi va funksiyalari xujayra, to’qima, organ, organlar sistemasi sog’lom turmush tarzi. to’g’ri ovqatlanish odam anatomiyasi a'zolarning tuzilishini, shaklini uning taraqqiyotiga, vazifasiga bog`lab o`rganadigan tibbiyotning asosiy fani hisoblanadi. anatomiya kesish bo`lish organizm—azaldan mavjud bo`lib, ma'lum tuzilishga ega bo`lgan tashqi muhit bilan modda almashinish, ko`payish va o`sish imkoniyatiga ega bo`lgan doimo o`zgarishdagi yaxlit tirik mavjudot. organizmning bir butunligini quyidagi omillar hosil qiladi: hujayra, to`qima, a'zolarda suyuqliklar vositasida o`zaro qo`shilib yaxlit a'zo yoki tizimlarni hosil qiladi; odamning barcha a'zolari qon va limfa suyuqliklari vositasida gumoral (humor — suyuqlik) yo`l bilan qo`shilib turadi; xujayra – organizmning eng kichik va mustaqil tuzilish birligi odam tana qismlari va ularning funksiyalari: xujayra: tuzilishi: odam tanasidagi barcha tirik organizmlar xujayralardan tashkil topgan. har bir xujayra o'z ichida yadrosi, sitoplazmasi va hujayra qobig'iga ega. funksiyasi: xujayralar oziq-ovqatni olish, …

2 / 32

uyaklar va qonni tashuvchi to'qimalar. mushak to`qimasi organizmning harakatga kelishini ta'minlaydi. tuzilishi va bajaradigan vazifasiga ko`ra silliq, ko`ndalang-targ`il (skelet), yurak mushagi va ba'zi a'zolarda uchrovchi maxsus mushak to`qimasi farq qilinadi. nerv to`qimasi yuqori darajada rivojlangan to`qima bo`lib, u barcha a'zolarni o`zaro aloqada bo`lishini hamda organizmning tashqi muhit bilan bog`lanishini ta'minlaydi. organlar organlar bir nechta to'qimalardan tashkil topgan va ma'lum bir vazifani bajaradi. masalan, yurak qon aylanish tizimining markazidir. organlar sistemasi organlar birgalikda ma'lum bir funktsiyani bajaradigan tizimlarga birlashtiriladi. ba'zi tizimlar: nafas olish tizimi: o'z ichiga burun, halqum, havo yo'llari, o'pkalar va boshqalarni oladi. nafas olishni ta'minlaydi. ovqat hazm qilish tizimi: o'g'iz, qizilo'ngach, oshqozon, ichak va boshqa organlar orqali ovqatni hazm qiladi. nerv tizimi: miya, orqa miya va nervlardan tashkil topgan bo'lib, informatsiyani qabul qiladi va uzatadi. alohida tizimlar guruhi vazifasi, joylashishiga va taraqqiyotiga ko`ra bo`limlarga (apparatlarga) birlashishi mumkin. tayanch va harakat apparati tarkibiga — suyaklar, bo`g`imlar va mushak tizimlari birlashadi. …

3 / 32

'krak bo'shlig'i, yurak, o'pkalar va boshqalar joylashgan. ko'krak qafasi qovurg'alar bilan himoyalangan. qorin : ichaklar, jigar, oshqozon, buyraklar kabi ichki a'zolar joylashgan. orqa : umurtqa pog'onasidan iborat bo'lib, orqa mushaklari va nerv tizimi joylashgan. 2.qo'llar : yelka, barmoqlar bilan birga bo'lgan qo'l qismlari. qo'llar tananing yuqori qismidan boshlanadi. 3. oyoqlar : boshqa qismlarga qaraganda katta va kuchli. oyoqlarda son, tizza, to'piq va barmoqlar mavjud. shuningdek, har bir tana qismida suyaklar, mushaklar, qon tomirlari va nervlar tizimi ham mavjud. tana tuzilishining har bir qismi bir-biri bilan o'zaro bog'lanib ishlaydi. miya – tana uchun juda muhim va murakkab organ bo'lib, odamning aqliy va jismoniy faoliyatini ta'minlaydi. bosh miyasi quyidagi asosiy qismlardan iborat: bosh miyaning katta yarimsharlari (kallus) - o'ylash, his-tuyg'ular, xotira, til va boshqalar bilan bog'liq bo'lgan funksiyalarni boshqaradi. o'rta miya - ko'rish va eshitish kabi hislarni qayta ishlashga yordam beradi. pons va medulla oblongata - nafas olish, yurak urishi va boshqa …

4 / 32

holatga qarab o'zgarishi mumkin. o'pkalar inson tanasining eng muhim organlaridan biri bo'lib, ularning asosiy vazifasi nafas olishdir. ular kislorodni havodan qabul qiladi va undan karbon dioksidni chiqaradi. o'pkalar ikki bo'limga ajraladi: chap va o'ng o'pkalar. o'ng o'pkada uchta segment, chap o'pkada esa ikki segment mavjud. o'pkalarning vazifalari: nafas olish – havodagi kislorod o'pkalarga kiradi, u qon orqali butun tana hujayralariga tarqatiladi, va shu bilan birga, tanadagi karbon dioksid o'pkalarga o'tadi va chiqariladi. gaz almashinuvi – kislorod va karbon dioksid o'pkalarda joylashgan alveolalarda (havo xaltachalari) almashinadi. o'zgarishlar – o'pkalar nafas olish jarayonida tana ichidagi gaz miqdorini tartibga solib, qonning ph darajasini saqlashga yordam beradi. immun tizimi – o'pkalar yengil infektsiyalarni, tozalashni va boshqa zararli moddalarni ajratib chiqarishda yordam beradigan turli hujayralar va moddalarga ega. hajmi: o'pkalarning hajmi odatda har bir odamda individual bo'lib, o'rtacha hajmi taxminan 4-6 litrni tashkil qiladi. oshqozon – bu ovqat hazm qilish tizimining muhim organlaridan biridir, u …

5 / 32

zm qilish jarayonida ovqatni ingichka ichakka to'g'ri vaqtda o'tkazish uchun "pilorik" valvani (kapalak shaklida eshik) ochadi. oshqozonning tuzilishi: oshqozon bir nechta qismlarga bo'linadi: kardiya – oshqozonning yuqori qismi, bu yerda oziq-ovqat qizil eshik orqali oshqozonga kiradi. fundus – oshqozonning yuqori qismi, bu yerda havoni saqlaydi. corpus – oshqozonning asosiy qismi, bu yerda oziq-ovqat qayta ishlanadi. pilorik qismlar – oshqozonning pastki qismi, bu yerda oziq-ovqatni ingichka ichakka o'tkazishga yordam beradi. hajmi: oshqozonning hajmi odatda 1,5-2 litrni tashkil qiladi, ammo u ovqat bilan to'ldirilganda hajmi kengayishi mumkin. oshqozonning kengayishi va qisqarishi uning elastikligi bilan bog'liq. buyraklar — bu organizmda chiqindi moddalarni filtrlovchi va muhim biologik jarayonlarni amalga oshiruvchi ichki organlar hisoblanadi. ular organizmni ortiqcha suyuqliklar, toksinlar va boshqa zararli moddalar bilan tozalashda muhim rol o'ynaydi. buyraklarning tuzilishi: buyraklar tanada ikki bo'lakdan iborat, ular o'ng va chap buyraklardir. har bir buyrakning tuzilishi quyidagicha: kortex – buyrakning tashqi qismi, bu yerda qonning filtrlanishi boshlanadi. …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "odam anatomiyasi"

odam va uning salomatligi. odam va uning salomatligi. fan va texnologiyalar universiteti pedagogika kafedrasi v/b dotsenti: n.t.kamolova reja: odam tana qismlari tuzilishi va funksiyalari xujayra, to’qima, organ, organlar sistemasi sog’lom turmush tarzi. to’g’ri ovqatlanish odam anatomiyasi a'zolarning tuzilishini, shaklini uning taraqqiyotiga, vazifasiga bog`lab o`rganadigan tibbiyotning asosiy fani hisoblanadi. anatomiya kesish bo`lish organizm—azaldan mavjud bo`lib, ma'lum tuzilishga ega bo`lgan tashqi muhit bilan modda almashinish, ko`payish va o`sish imkoniyatiga ega bo`lgan doimo o`zgarishdagi yaxlit tirik mavjudot. organizmning bir butunligini quyidagi omillar hosil qiladi: hujayra, to`qima, a'zolarda suyuqliklar vositasida o`zaro qo`shilib yaxlit a'zo yoki tizimlarni hosil qiladi; ...

This file contains 32 pages in PPTX format (427.1 KB). To download "odam anatomiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: odam anatomiyasi PPTX 32 pages Free download Telegram