bozor iqtisodiyotining davriy rivojlanishi. ishsizlik

DOC 107.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1476130368_65341.doc bozor iqtisodiyotining davriy rivojlanishi. ishsizlik reja: 1. iqtisodiy davrlar va iqtisodiy tebranishlarning sabablari 2.ishsizlik, uning turlari va darajasi 3.aholining turmush darajasi va inflyatsiya 1. iqtisodiy davrlar va iqtisodiy tebranishlarning sabablari mamlakatlarning iqtisodiy rivojlanish tarixini o’rganish, ulardan hech biri uzoq muddatda bir tekis rivojlanmaganligi, aksincha, barcha malakatlar uchun davriy rivojlanish xos ekanligini ko’rsatadi. ishlab chiqarish, bandlilik va inflyatsiya darajasining davriy tebranishga iqtisodiy davr (tsikl)lar deyiladi. ayrim iqtisodiy davrlar boshqalaridan o’tish davrining davomiyligi va faolligi bilan farq qiladi. shunga qaramasdan ularning barchasi bir xil bosqichlardan tashkil topadi (3-chizma). iqtisodiy davrlar to’rtta bosqichni o’z ichiga oladi. birinchi bosqich iqtisodiy rivojlanishning eng yuqori darajasiga erishilgan bosqich bo’lib, u «cho’qqi» deb yuritiladi. bu iqtisodiyotda ish bilan to’liq bandlik, ishlab chiqarish to’la quvvatda ishlayotganligi, shuningdek, mahsulotlarning narx darajasining o’sish holati kuzatiladi. yaim cho’qqi retsessiya cho’qqi potentsial yaim trendi ko’tarilish iktisodiy davr pasayishning quyi nuqtasi vaqt t chizma. iqtisodiyotning davriy rivojlanishi keyingi bosqich pasayish (retsessiya) bosqichidir. …

davrlar deb emas, balki iqtisodiy tebranishlar deb atash to’g’ri bo’ladi deb hisoblashadi. iqtisodiy tebranishlarning asosiy sababi sifatida iqtisodichilar uch omilni ko’rsatadi. birinchi guruh olimlar iqtisodiy tebranishlarning asosiy sababi texnika va texnologiyalarda ro’y beradigan o’zgarishlar deb hisoblaydilar. ularning fikricha fan-texnika yutuqlarini qo’llash natijasida iqtisodiyotda o’sish ro’y beradi. masalan, avtomobilning yaratilishi yoqilg’i sanoati, neft qazib chiqarish, ximiya, yo’l qurilishi materiallari sanoatlarining jadal rivojlanishiga sabab bo’ldi. yangi texnologiyalar ishlab chiqarish unumdorligini bir necha baravar oshirish, ilgari foydalanilmagan resurslarni ishga tushirish imkonini beradi. texnik va texnologik yangiliklar doim ham yaratilavermasligi iqtisodiyotdagi tebranishlarga sabab bo’ladi. olimlarning yana bir guruhi iqtisodiy bosqichlarni siyosiy va tasodifiy vaziyatlarga bog’lashadi. bu jarayonni monetar siyosatga bog’laydigan olimlar ham mavjud. ya’ni, davlat qanchalik ko’p pul bosib chiqarsa, uning qadri shunchalik kamayib boradi, va aksincha, pul miqdori qanchalik kam bo’lsa, ishlab chiqarish ko’lamining pasayishi va ishsizlar sonining ortishi shunchalik tezlashadi. xullas, iqtisodiy bosqichlarni narxlashga turli xil yondashuvlar mavjud. ammo barcha iqtisodchilar, ishlab …

ularga ta’sir etuvchi omillarni o’rganish, iqtisodiy tebranishlar amplitudasini qisqartirish barcha hukumatlar makroiqtisodiy siyosatining muhim maqsadlaridan biridir. 2.ishsizlik, uning turlari va darajasi makroiqtisodiy nobarqarorlikni yuzaga kelish sabablaridan biri bu ishsizlik hisoblanadi. ishsizlik – bu mehnatga yaroqli aholini ish bilan band bo’lmaslik holatini aks ettiruvchi jarayon bo’lib, uning friktsion, strukturaviy, davriy ko’rinishlari mavjud. friktsion ishsizlik – bu ihtiyoriy ishsizlik bo’lib, bir ishdan boshqa ishga o’tish, yashash joyini o’zgartirish va boshqa shu kabi holatlar bilan bog’liq. ishsizlikning bu turi doimiydir. strukturaviy ishsizlik majburiy ishsizlik turi bo’lib, ishlab chiqarish jarayonida kasbiy mahoratning mos kelmasligiga va boshqa shu kabi sabablarga ko’ra ishchilarni qisqartirish hisobiga yuzaga keladi. bu ishsizlik turi ham doimiydir. friktsion va strukturaviy ishsizlik darajalari birgalikda ishsizlikning tabiiy darajasini ifodalaydi. ishsizlikning tabiiy darajasi – bu shunday holatki, unda ishsizlar soni bilan bo’sh ishchi o’rinlari bir-biriga mos keladi. ishsizlikning to’liq yoki tabiiy darajasi ishchi kuchi bozori muvozanatiga erishganda, ya’ni ish izlovchilar soni bo’sh ish o’rinlari …

band bo’lish natijasida). ikkinchidan, ishsizlikning tabiiy darajasi o’z - o’zicha doimiy miqdor hisoblanishi shart emas, u tartibdagi o’zgarishlar (qonunlar va jamiyat urf - odatlaridagi o’zgarishlar) oqibatida o’zgarib turishi mumkin. masalan, 60 - yillarda friktsion va tarkibiy ishsizlarning muqarrar darajasi ishchi kuchining 4% ni tashkil qildi deb hisoblangan. boshqacha aytganda, ishchi kuchining 96% band bo’lganda to’liq bandlilikga erishilishi tan olingan. hozirgi davrda iqtisodchilar ishsizlikning tabiiy darajasi taxminan 5 - 6% ga teng deb hisoblaydilar. davriy ishsizlik bu iqtisodiyotda pasayish bo’layotgan davrda mavjud bo’lib, bunda ishchi kuchiga talab bo’lsada, ishlab chiqaruvchilar ularni ishga qabul qila olmaydilar va buning natijasida yaratilishi mumkin bo’lgan ma’lum bir mahsulotdan voz kechiladi. barcha ishsizlik ko’rinishlarining darajalari birgalikda ishsizlikning haqiqiy darajasini ifodalaydi. ishsizlik darajasi ishsizlarning ishchi kuchi tarkibidagi foizi sifatida hisoblanadi. ishsizlar soni ishsizlik darajasi = * 100% ishchi kuchi ishchi kuchiga ishlay oladigan va ishlashni hohlagan barcha kishilar kiradi. ishchi kuchi - ishlovchilar va faol ish izlovchilardan …

hsizlik darajasi va yaim uzilishi o’rtasidagi miqdoriy nisbatni ingliz iqtisodchisi artur ouken matematik holda isbotlab bergan. shuning uchun bu qonun, ouken qonuni deyiladi. qonunning mohiyati shundan iboratki, agar haqiqiy ishsizlik darajasi ishsizlikning tabiiy darajasidan bir foizga oshib ketsa, milliy iqtisodiyot yaimni ikki yarim foizga kam yaratadi. ushbu nisbat ishsizlikning turli darajalaridagi mahsulot yo’qotishlari hajmini aniqlash imkonini beradi. hozirgi kunda β koeffitsisnti deb atalgan bu koeffitsient miqdori 2,5 foizdan 3,5 foiz oralig’ida deb hisoblanadi. ouken qonunini formulada quyidagicha tasvirlash mumkin: u – u* = - 2.5 – 3 (u – u*) u* bu erda u – real yaim , u*- potentsial yaim, u – ishsizlikning haqiqiy darajasi, u* - ishsizlikning potentsial darajasi, -2,5 -3 koeffitsient bozor munosabatlariga o’tish davrida davlatning ijtimoiy siyosati faqat odamlarning manfaatlarini ishonchli ravishda himoya qilishdangina iborat bo’lmasdan, balki mehnatga yaroqli aholining ish bilan bandligini ta’minlashni ham o’z ichiga oladi. ayniqsa, aholining o’sishi yuqori sur’atlar bilan borayotgan va …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "bozor iqtisodiyotining davriy rivojlanishi. ishsizlik"

1476130368_65341.doc bozor iqtisodiyotining davriy rivojlanishi. ishsizlik reja: 1. iqtisodiy davrlar va iqtisodiy tebranishlarning sabablari 2.ishsizlik, uning turlari va darajasi 3.aholining turmush darajasi va inflyatsiya 1. iqtisodiy davrlar va iqtisodiy tebranishlarning sabablari mamlakatlarning iqtisodiy rivojlanish tarixini o’rganish, ulardan hech biri uzoq muddatda bir tekis rivojlanmaganligi, aksincha, barcha malakatlar uchun davriy rivojlanish xos ekanligini ko’rsatadi. ishlab chiqarish, bandlilik va inflyatsiya darajasining davriy tebranishga iqtisodiy davr (tsikl)lar deyiladi. ayrim iqtisodiy davrlar boshqalaridan o’tish davrining davomiyligi va faolligi bilan farq qiladi. shunga qaramasdan ularning barchasi bir xil bosqichlardan tashkil topadi (3-chizma). iqtisodiy davrlar to’...

DOC format, 107.0 KB. To download "bozor iqtisodiyotining davriy rivojlanishi. ishsizlik", click the Telegram button on the left.

Tags: bozor iqtisodiyotining davriy r… DOC Free download Telegram