fizikaviy kattaliklarning birliklar tizimi

PPTX 17 pages 1.2 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

prezentatsiya powerpoint 1 9 image7.png image8.jpeg image9.png image10.jpeg image11.png image12.png image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.png image18.png image19.jpeg image20.png image21.png image22.png image23.png image24.png image3.png image4.png 5. mavzu: fizikaviy kattaliklarning birliklar tizimi. reja: 1. kattaliklar va ulaming turlari 2. kattalik birliklari 3. kattaliklar o‘ichamligi 4. birliklar va o*ichamlamni belgilash hamda yozish qoidalari 5, xalgaro birliklar tizimi. tayanch iboralar: kattalik, kattalik birligi, asosiy birlik, hosilaviy birlik, kattalikning o'ichamligi, kattalikning qiymati, xalgaro birliklar tizimi. 1. kattaliklar va ularning turlari kattalik — sifat tomonidan ko‘pgina fizikaviy ob’yektlarga (fizikaviy tizimlarga, ularning holatlariga va ularda o'tayotgan jarayonlarga) nishatan umumiy bo'lib, migdor tomonidan har bir ob’yekt uchun xususiy bo igan xossadir ta’rifda keltirilgan xususiylik biror ob'yektning xossasi ikkinchisinikiga nisbatan ma’lum darajada kattarog yoki kichikroq bo'lishini ifodalaydi. metrologia fani aynan mana shu kattaliklar, ularning birliklari, o*lchash texnikasining rivojlanishi bilan chambarchas bog liqdir. har bir fizikaviy ob’yekt bir qancha ob’yektiv xossalar bilan tavsiflanishi ‘mumkin. im — fan taragqiyoti va rivojlanishi …

2 / 17

eb, shu kattalikning tizimdagi asosiy kattaliklar bilan bog'ligligini ko‘rsatadigan va proporsionallik koeffitsiyenti 1 ta teng bo'lgan ifodaga aytiladi. kattaliklaming o'lchamligi dimension — o'icham, o‘lehamlik ma’nosini bildiradigan (ingl.) sozga asoslangan holda dim simvoli bilan belgilanadi odatda, asosiy kattaliklaring o*ichamligi mos holdagi bosh harflar bilan belgilanadi, masalan: wzunlik— dim! =l; massa — dim m= m; vagt dim t hosilaviy kattaliklaming o‘lchamligini aniqlashda quyidagi qoidalarga ‘amal qilish lozim: 1. tenglamaning o‘ng va chap tomonlarining o‘lchamligi mos kelmasligi mumkin emas, chunki, fagat bir xil xossalargina o°zaro solishtirilishi mumkin, bundan xulosa qilib aytadigan bo'lsak, fagat bir xil o'lchamlikka ega bo'lgan kattaliklamnigina algebraik qo'shishimiz mumkin. 2. o'lchamliklaming algebrasiko'payuvchandir, ya’ni faqatgina ko‘paytirish amalidan iboratdir. 1. bir nechta kattalikning ko‘paytmasining o‘ichamligi _ularning o'lchamliklarining ko'paytmasiga teng, ya’ni:a,v,s,q__kattaliklarining giymatlari orasidagi bog'lanish q=avs korinishida berilgan bo‘lsa, u holda: dim q = (dim a) (dim v)(aimc) 2. bir kattalikni boshqasiga bo'lishdagi bo‘linmaning o‘ichamligi ularning oichamliklarining nisbatiga teng, ya'ni q= a/v bo'lsa, u …

3 / 17

talik bir nomdagi kattaliklaming nisbati bilan aniglanadigan nisbiy (masalan, dielektrik o‘tkazuvehanlik), logarifmik (masalan, elektr_ quwvati_ va kuchlanishining logarifmik nisbati) bo'lishi mumkin. o'lchamliklarning nazariyasi odatda hosil qilingan ifoda (formula)larni tekshirish uchun juda go'l keladi. bazan esa bu tekshiruv noma‘lum bo'lgan kattaliklami topish imkonini beradi. 3. kattaliklarning birliklari muayyan ob'yektni tavsiflovchi kattalik shu ob’yekt uchun xos bo'lgan migdor tavsifiga ega ekan, bu kabi ob’yektlar o*zaro birgalikda ko‘rilayotganda fagat mana shu miqdor tavsiflariga ko'ra tafovutlanadi. buning uchun esa solishtirilayotganda ob’yektlararo bitor bir asos bo'lishi lozim. bu asosga solishtirish birligi deyiladi. aynan mana shunday tavsiflash asoslariga kattalikning birligi deb nom berilgan. ko'rilayotgan fizikaviy ob’yektning ixtiyoriy bir xossasining miqdor tavsifi bo'lib uning o‘ichami xizmat qiladi. o'icham bilan giymat tushunchalarini bir — biriga adashtirish kerak emas. masalan, 100 g, 10° mg, 10~* t — bir o‘lchamni 3 xil ko'rinishda ifodalanishi bo'lib, odatda “massa o'ichamining qiymati” demasdan, “massasi (..) kg” deb gapiramiz. demak kattalikning, qiymati deganda uning …

4 / 17

kattalikning o'ziga o'xshash asosiy va hosilaviy birliklarga bo'linadi ( 2 va 3 — rasmlar), katialkning birligi deb — aif bo'yicha sonly qlymad iga ‘eng qilih olingan kattalik tashunil kattlibnineg esosy binigi db, binlielar txiaidag ityoriy ravishda tanlangan asesiy kareaiening birligiga aytiladi hosilaiy biti deb, berlgan binliclartisimining binielari- hosllaviy eos birtk: 2- rasm. kattalik birliklarining turlari. kattaliklarning. birliklari asosiy hosilaviy birliklar birliklar. 1. metr uzun, 1. nyuton (kuch: 2. kilogram (massa 2.mis (teak) 3.selunda (vagt): s.m'# terlanishs 4. kelvin (termodinarikharorat) 4.paskal (bosimy: mol (modda miqdor s.vatt (qunvas 6_ amper(elektr toki kuch); 6. volt (kuehanish) 7. kandla (york kuehi) va boshgalar 3—rasm. kattaliklarning birliklari. 4. birliklar va o‘lchamlarni belgilash hamda yozish qoidalari_ kattaliklarning birliklarini belgilash va yozishda_standartlar_asosida_ ‘me’yorlangan tartib va qoidalar mayjud. bu qoidalar va tartiblar o*2dst 8.012:2004 “o'lehovlar birligini ta’minlash davlat tizimi, kattaliklar birliklari" nomli standartda atroflicha yoritilgan, |. birliklarni ifodalash uchun maxsus harflar yoki belgilardan foydalanish mumkin ~ a, vi, …

5 / 17

igida go‘yish mumkin to noto'g'ri nam nm pas pas ugta 9. kasrli ifodada birdan ortiq kasr chizig‘ini ishlatib bo‘lmaydi. 10, bislikni ifodalagas to's noto'g'ri vu ims) vums 80 km/soat 80 km/s —t 2 soatiga 80 kilometer maqsadida nugtadan foydalanishga ro‘xsatetilmaydl 3. birlik belgisini kattalikning son qiymatidan keyin, u bilan bir qatorda, keyingisini o‘tkazmay ifodalanadi. son qiymatining oxirgi raqami bilan belgini bit probel oralig'ida yoziladi soatiga 80 km /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fizikaviy kattaliklarning birliklar tizimi"

prezentatsiya powerpoint 1 9 image7.png image8.jpeg image9.png image10.jpeg image11.png image12.png image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.png image18.png image19.jpeg image20.png image21.png image22.png image23.png image24.png image3.png image4.png 5. mavzu: fizikaviy kattaliklarning birliklar tizimi. reja: 1. kattaliklar va ulaming turlari 2. kattalik birliklari 3. kattaliklar o‘ichamligi 4. birliklar va o*ichamlamni belgilash hamda yozish qoidalari 5, xalgaro birliklar tizimi. tayanch iboralar: kattalik, kattalik birligi, asosiy birlik, hosilaviy birlik, kattalikning o'ichamligi, kattalikning qiymati, xalgaro birliklar tizimi. 1. kattaliklar va ularning turlari kattalik — sifat tomonidan ko‘pgina fizikaviy ob’yektlarga (fizikaviy tizimlarga, ularning holatlariga va ...

This file contains 17 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "fizikaviy kattaliklarning birliklar tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: fizikaviy kattaliklarning birli… PPTX 17 pages Free download Telegram