mantiq

PPTX 25 pages 504.2 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 504.2 KB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

pora v shkolu 4-mavzu: mantiq f.f.n. a.raxmonov http://presentation-creation.ru/ ma'ruza rejasi: mantiqning ob'ekti va predmeti. to'g'ri tafakkur qonunlari. tafakkurning mantiqiy shakllari (tushuncha, hukm (mulohaza), xulosa chiqarish). argumentlash va bilimlar taraqqiyotining mantiqiy shakllari (muammo, faraz, nazariya). http://presentation-creation.ru/ «mantiq» arabcha so'z bo'lib, uning xalqaro muqobili logikadir. logika grekcha logos so'zidan olingan bo'lib, fikr, so'z, aql, tushuncha, fan, qonun ma'nolarini ifodalaydi. mantiq so'zi uch ma'noda ishlatiladi. birinchidan-ob'ektiv olam qonuniyatlarini (masalan, «ob'ektiv mantiq», «narsalar mantig'i» kabi iboralarda), ikkinchidan - tafakkurning mavjud bo'lish shakllari va taraqqiyotini, shu jumladan, fikrlar o'rtasidagi aloqadorlikni xarakterlaydigan qonun-qoidalar yig'indisi(masalan, «sub'ektiv mantiq» iborasida) uchinchidan - tafakkur shakllari va qonunlarini o'rganuvchi fanni ifoda etishda ishlatiladi http://presentation-creation.ru/ mantiq fanining yo'nalishlari 1.formal mantiq - fikrning shaklini uning konkret mazmunidan chetlashgan xamda nisbatan mustaqil xolda olib tadqiq etadi. 2.matematik mantiq - fikrlash jarayonini turli simvollar yordamida, matematik usul asosida o'rganadi. 3.dialektik mantiq - tafakkur shakllarini ularning rivojlanishida, shakl va mazmun birligida olib qaraydi. http://presentation-creation.ru/ mantiq fanining …

2 / 25

zbek tilidagi “fikrlash”, “aqliy bilish” so'zlarining sinonimi sifatida qo'llaniladi. hissiy bilish cheklangan bilishdir chunki u buyum va hodisalarning faqat tashqi, shakliy xossa-xususiyatlarini aks ettirish bilan cheklanib, ularning mohiyati, ichki sabab va qonuniyatlarini ochib berishga qodir emas. http://presentation-creation.ru/ tafakkur- bilishning yukori boskichi. tafakkurda voqelik mavhumlashgan va umumlashgan holda in'ikos qilinadi. hissiy bilishdan farqli o'laroq, tafakkur bizga predmetning nomuhim, ikkinchi darajali (bu odatda bilish oldida turgan vazifa bilan belgilanadi) belgilaridan fikran chetlashgan, mavhumlashgan holda, e'tiborimizni uning umumiy, muhim, takrorlanib turuvchi xususiyatlariga va munosabatlariga qaratishimizga imkon beradi. http://presentation-creation.ru/ tafakkurning mantiqiy tarkibi: 1) mazmuni va 2) mantiqiy shakli tashkil etadi: tafakkurning mazmuni deb unda aks etgan buyum va hodisalar to'g'risidagi bilimlarga aytiladi. tafakkurning mantiqiy shakli deb fikrlarimizning ichki muntazamligi, muayyan bog'lanishi va izchilligiga aytiladi. fikrning tuzilishi deb uning ichki ko'rinishi, uni tashkil etadigan qismlarning o'zaro aloqasi usuliga aytiladi http://presentation-creation.ru/ to'g'ri tafakkur: tafakkur to'g'ri bo'lishi uchun uning mazmuni haqqoniy, chin bo'lishidan tashqari, mantiqiy shakli ham …

3 / 25

ushuncha - tafakkurning mantiqiy shakli tushuncha - predmet va hodisalarning umumiy, muhim belgilarini aks ettiruvchi tafakkur shaklidir. belgilar deb, predmetlarni bir-biridan farq qiluvchi hamda ularning bir-biriga o'hshashligini ifoda qiluvchi tomonlarga, xususiyatlarga aytiladi. belgilar muhim yoki nomuhim bo'ladi. http://presentation-creation.ru/ tushuncha shakllanishining asosiy mantiqiy usullari: taqqoslash- buyum va hodisalar o'rtasidagi o'hshashlik va tafovutni aniqlash. analiz- tadqiq etilayotgan buyumni tarkibiy qismlarga, bo'laklarga bo'lish. sintez- ajratilgan kismlar, tomonlarni fikran birlashtirib, predmetni bir butun xolga keltirish. abstraktsiyalash- buyum va hodisalarning ikkinchi darajali, nomuxim belgilarini tashlab, engmuhim, asosiy, umumiy belgilarini aniqlash. umumlashtirish- buyum va hodisalarning o'hshash, muxim belgilarini fikran muayyan tushunchada birlashtirib aks ettirish. http://presentation-creation.ru/ tushuncha va so'z tushunchalar so'z va so'z birikmalari yordamida ifoda qilinadi. bitta tushuncha har xil tillarda, ba'zan bir tilda ham turli xil so'zlar bilan ifoda qilinadi. termin kat'iy bitta tushunchani ifoda qiluvchi so'z bo'lib, muayyan ilmiy bilish sohasida bir xil ma'noda ishlatiladi. http://presentation-creation.ru/ tushuncha o'zining mazmuni va hajmiga ega. tushunchaning mazmunini …

4 / 25

albiy tushunchalar, kategoriyalar hajmiga ko'ra tushunchalar jins va tur tushunchalarga bo'linadi. 3. hajm tafovutiga ko'ra tushunchalar yakka, umumiy va to'planma tushunchalarga bo'linadi. http://presentation-creation.ru/ tushunchalar o'rtasidagi munosabatlar 1.sig'ishadigan (taqqoslanadigan) munosabatlar ular urtasida uch xil munosabat mavjud: 1.moslik, 2.kisman moslik va 3. buysunish a-v v a http://presentation-creation.ru/ talaba sportchi tushunchalar ustida turli mantiqiy amallar. tushunchani ta'riflash (definitsiya) – tushunchaning mazmunini ochib berish yoki uning eng muhim belgilarini ko'rsatib berish demakdir. ta'rifning asosiy turlari aniq va noaniq ta'riflardir. 2) ta'rifga olmosh bo'ladigan, uni vaqtincha almashtiradigan mantiqiy usullar ham mavjuddir. ular quyidagilardir: ko'rsatish, tasvirlash, tavsiflash, o'xshatish, tafovutlash, xarakteristika http://presentation-creation.ru/ 20 mulohaza ( hukm) hukm (mulohaza) – predmetga ma'lum bir belgining (xossa, xususiyat yoki munosabatlarning ) xosligi yoki xos emasligini ifodalovchi tafakkur shaklidir. uning asosiy vazifasi predmet bilan uning xususiyati, predmetlar o'rtasidagi munosabatni ko'rsatishdir. hukm belgisi sifatida uni tasdiq yoki inkor shaklda keltirilishi nazarga olinadi. 21 mulohaza( hukm) formal mantiqda uning formulasi «s-p». bu erda …

5 / 25

'ni sub'ekt va predikat hukm terminlari deb ataladi. 23 oddiy hukm turlari sifatiga ko'ra inkor (belgining predmetga xos emasligi) predikatning mazmuniga ko'ra atributiv (sifat va xususiyat) predmetning ma'lum sinfga kirish yoki kirmasligi munosabat (iiki va undan ortiq predmetlar o'rtasidagi munosabat) miqdoriga ko'ra tasdiq (belgining predmetga xosligi) yakka (bir belgining bir predmetga xos yoki xos emasligi juz'iy (birorta belgining predmetlar to'plamining bir qismiga xos yoki xos emasligi umumiy (birorta belgining predmetlar to'plamining barchasiga xos yoki xos emasligi mavjudlik (biror belgining predmetda bor yoki yo'q ekanligi) 24 ekvivalent hukmlar – “agar .. va faqat agar... unda...” mantiqiy bog'lovchisi orqali bog'langan mulohazalarga aytiladi. u mtaniqan implikativ hukmning davomi bo'lib, shartlarning ayni ikkalasi ham bo'lishini ta'minlaydi. ayiruvchi (diz'yunktiv) hukmlar – oddiy hukmlarni ayiruvchi bog'lovchilar (yo, yoki, yoxud) orqali bog'lashga aytiladi. mantiqiy ahamiyati shundaki bunday hukm oddiy hukmlarni bir-biridan, yoki predikatlarni, sub'ektlarni bir-biridan ayirib turadi. birlashtiruvchi – ikki va undan ortiq hukmlarni teng bog'lovchilar orqali …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mantiq"

pora v shkolu 4-mavzu: mantiq f.f.n. a.raxmonov http://presentation-creation.ru/ ma'ruza rejasi: mantiqning ob'ekti va predmeti. to'g'ri tafakkur qonunlari. tafakkurning mantiqiy shakllari (tushuncha, hukm (mulohaza), xulosa chiqarish). argumentlash va bilimlar taraqqiyotining mantiqiy shakllari (muammo, faraz, nazariya). http://presentation-creation.ru/ «mantiq» arabcha so'z bo'lib, uning xalqaro muqobili logikadir. logika grekcha logos so'zidan olingan bo'lib, fikr, so'z, aql, tushuncha, fan, qonun ma'nolarini ifodalaydi. mantiq so'zi uch ma'noda ishlatiladi. birinchidan-ob'ektiv olam qonuniyatlarini (masalan, «ob'ektiv mantiq», «narsalar mantig'i» kabi iboralarda), ikkinchidan - tafakkurning mavjud bo'lish shakllari va taraqqiyotini, shu jumladan, fikrlar o'rtasidagi aloqadorlikni xarak...

This file contains 25 pages in PPTX format (504.2 KB). To download "mantiq", click the Telegram button on the left.

Tags: mantiq PPTX 25 pages Free download Telegram