dinamikaning ikki asosiy masalasi

PPT 58 pages 3.7 MB Free download

58 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.7 MB

File type PPT

Pages 58

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 58

kurs lektsiy po teoreticheskoy mexanike ma'ruza 2. dinamikaning ikki asosiy masalasi. dinamikaning to’g’ri masalasining yechilishi dars rejasi: dinamikaning ikki asosiy masalasi. moddiy nuqta dinamikasining ikki asosiy masalasi dinamikaning to’g’ri masalasini yechish dinamikaning to’g’ri masalasining yechilishiga doir misollar moddiy nuqta dinamikasining ikki asosiy masalasi: 1. to’g’ri masala: moddiy nuqta harakati berilgan (harakat tenglamalari, trayektoriyasi). ushbu harakatni vujudga keltiruvchi kuchlarni topish talab etiladi. 2. teskari masala: harakatni vujudga keltiruvchi kuchlar berilgan. nuqta harakatining asosiy parametrlari (harakat tenglamalari, trayektoriyasi) ni topish talab etiladi. har ikkala masala moddiy nuqta dinamikasining asosiy tenglamasi va uning koordinata o’qlaridagi proyeksiyalari yordamida yechiladi. agar erksiz moddiy nuqta harakati qaralayotgan bo’lsa, huddi statikadagidek, bog’lanishlardan qutulish prinsipi qo’llaniladi. natijada bog’lanish reaksiyalari moddiy nuqtaga ta’sir etuvchi aktiv kuchlar qatoriga qo’shiladi. birinchi masalaning yechilishi differensiallash amallari bilan bog’liq. ikkinchi (teskari) masalani yechish uchun harakat differensial tenglamalarini integrallash kerak. bu amallar differensiallashga nisbatan birmuncha murakkabdir. teskari masalani yechish to’g’ri masalani yechishga nisbatan murakkabroq. …

2 / 58

i yechish – bu masalani yehishni misollar tariqasida qarab o’tamiz: 1-masala. g og’irlikdagi lift kabinasi yuqoriga a tezlanish bilan ko’tarilayapti. trosning taranglik kuchini toping. ma'ruza 1 (davomi – 1.3) 3 2-masala. m massali moddiy nuqta gorizontal oxy tekislgikda x = acoskt, y = bcoskt tenglamalarga asosan harakatlanadi. moddiy nuqtaga ta’sir etuvchi kuch torilsin. 1. harakat obyektini tanlaymiz (moddiy nuqta). 2. bog’lanishdan (tekislikdan) qutulamiz va uning ta’sirini n bilan almashtiramiz. 3. sistemaga noma’lum f kuchni qo’shamiz. 4. dinamikaning asosiy tenglamasini tuzamiz: 5. dinamikaning asosiy tenglamasini x va y o’qlariga proyeksiyalaymiz: kuchlarning proyeksiyalarini topamiz: kuchning moduli: yo’naltiruvchi kosinuslari: shunday qilib, kuchning miqdori nuqtaning koordinatalar boshigacha masofasiga to’g’ri proporsional va markazga tomon yo’nalgan. nuqta harakatining trayektoriyasi markazi koordinatalar boshoda bo’lgan ellipsdan iborat: o r ma'ruza 1 (davomi – 1.3) y x x y ma'ruza 1 (davomi 1.4) 3-masala: og’irligi g bo’lgan yuk l uzunlikdagi ipga osilgan holda gorizontal tekislikda aylana bo’ylab biror tezlik …

3 / 58

ekislikdan) qutulamiz va uning ta’sirini n reaksiya kuchi va fish ishqalanish kuchi bilan almashtiramiz. 3. dinamikaning asosiy tenglamasini tuzamiz: 4. dinamikaning asosiy tenglamasini n o’qiga proyeksiyalaymiz : bundan normal reaksiya kuchini aniqlaymiz: avtomashinaning ko’prikka bosim kuchini aniqlaymiz: bundan ko’prikka bosim tushmaslik shartini aniqlash mumkin (q = 0): ma'ruza 1 (davomi 1.4) r ma'ruza 2 topilgan o’zgarmaslarning qiymatlarini qo’ygandan keyin: shunday qilib, bir xil kuchlar sistemasi ta’siri ostida moddiy nuqta boshlang’ich shartlar bilan aniqlanuvchi bir qancha harakatlarni amalga oshirishi mumkin. boshlang’ich koordinatalar moddiy nuqtaning dastlabki holatini belgilaydi. proyeksiyalari bilan aniqlanuvchi boshlang’ich tezlik moddiy nuqtaning berilgan holatga kelishi uchun trayektoriyaning qaralayotgan sohasi bo’yicha berilgan joyga yetib kelish uchun unga ta’sir etuvchi kuchlarning ta’sirini e’tiborga oladi, ya’ni moddiy nuqtaning kinematik holatini belgilaydi. dinamika teskari masalasining yechilishi – umumiy holda harakatdagi moddiy nuqtaga ta’sir etuvchi kuchlar o’zgaruvchi bo’lib, vaqtga, koordinataga va tezlikka bog’liq bo’lishi mumkin. moddiy nuqta harakati ikkinchi tartibli differensial uchta tenglamadan iborat …

4 / 58

’zgaruvchilarni ajratamiz: 5. tenglamaning har ikkala tomonini integrallaymiz: 6. tezlik proyeksiyasini koordi natadan vaqt bo’yicha hosilasi ko’rinishida tasvirlaymiz: 8. tenglamaning har ikkala tomonini integrallaymiz: 7. o’zgaruvchilarni ajratamiz: 9. c1 va c2 o’zgarmaslarni topish uchun boshlang’ich shartlardan foydalanamiz: t = 0, vx = v0 , x = x0 : natijada x o’qi bo’ylab tekis o’zgaruvchan harakatni hosil qilamiz: 5 ma'ruza 2 to’g’ri va teskari masalani yechish uchun umumiy ko’rsatmalar. masalani yechish tartibi: 1. harakat differensial tenglamalarini tuzish: 1.1. koordinatalar sistemasini tanlash – harakat trayektoriyasi noma’lum bo’lsa, to’g’ri burchakli (qo’zg’almas) koordinatalar sistemasini, trayektoriya ma’lum bo’lsa (masalan, aylana yoki to’g’ri chiziq), tabiiy koordinatalar sistemasini kiritamiz. agar trayektoriya to’g’ri chiziq bo’lsa, bitta to’g’ri chiziqni kiritish mumkin. sanoq boshini nuqtaning boshlang’ich holatida (t=0) yoki muvozanat holatida (masalan, tebranma harakatlarda) tanlab olamiz. 1.2. nuqtani tasvirlaymiz – nuqtaning koordinatalari musbat bolishi uchun uni istalgan vaqt momenti (t>0) uchun tasvirlaymiz (s > 0, x > 0). shu bilan …

5 / 58

sh: 2.1. agar tenglamalar kanonik (standart) ko’rinishga keltirilmasa, ularning tartibini pasaytirish kerak, masalan: yoki 2.2. o’zgaruvchilarni ajratish kerak: yoki 2.4. tenlamalarning o’ng va chap tomonlaridagi aniqmas integrallarni hisoblash kerak, masalan: 2.3. agar tenglamada uchta o’zgaruvchi bo’lsa, o’zgaruvchilarni alamshtirish kerak, masalan: va o’zgaruvchilarni ajratish kerak. eslatma. aniqmas integrallar o’rniga yuqori chegarasi o’zgaruvchi aniq integrallarni hisoblash ham mumkin. integralning quyi chegarasi o’zgaruvchilarning boshlang’ich qiymatlarini (boshlang’ich shartlarni) beradi. u holda integral o’zgarmaslarini topish shart emas, chunki ular avtomatik ravishda topiladi va yechimga kiradi, masalan: boshlang’ich shartlar, masalan t = 0, vx = vx0, dan foydalanib, integral o’zgarmaslarini topamiz: 2.5. tezlikni koordinatadan vaqt bo’yicha hosila ko’rinishida tasvirlaymiz va 2,2-2,4 dagi hisoblashlarni qaytaramiz. eslatma. agar differensial tenglama standart ko’rinishga keltirilsa, bu tayyor yechimdan foydalanish mumkin. in-tegral o’zgarmaslari oldingidek boshlangi’ch shartlardan foydalanib topiladi (tebranma harakatlarda qo’llaniladi). ma'ruza 2 (davomi 2.2) ma'ruza 2 (davomi 2.3) teskari masalani yechish bo’yicha 2-namuna: kuch vaqtga bogliq. og’irligi p bo’lgan yuk …

Want to read more?

Download all 58 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinamikaning ikki asosiy masalasi"

kurs lektsiy po teoreticheskoy mexanike ma'ruza 2. dinamikaning ikki asosiy masalasi. dinamikaning to’g’ri masalasining yechilishi dars rejasi: dinamikaning ikki asosiy masalasi. moddiy nuqta dinamikasining ikki asosiy masalasi dinamikaning to’g’ri masalasini yechish dinamikaning to’g’ri masalasining yechilishiga doir misollar moddiy nuqta dinamikasining ikki asosiy masalasi: 1. to’g’ri masala: moddiy nuqta harakati berilgan (harakat tenglamalari, trayektoriyasi). ushbu harakatni vujudga keltiruvchi kuchlarni topish talab etiladi. 2. teskari masala: harakatni vujudga keltiruvchi kuchlar berilgan. nuqta harakatining asosiy parametrlari (harakat tenglamalari, trayektoriyasi) ni topish talab etiladi. har ikkala masala moddiy nuqta dinamikasining asosiy tenglamasi va uning koordinata o’qlarida...

This file contains 58 pages in PPT format (3.7 MB). To download "dinamikaning ikki asosiy masalasi", click the Telegram button on the left.

Tags: dinamikaning ikki asosiy masala… PPT 58 pages Free download Telegram