классик иктисодий мактабда альтернатив гояларнинг пайдо булиши

DOC 89.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1413565812_59651.doc классик иқтисодий мактабда альтернатив ғояларнинг пайдо бўлиши р е ж а: 1. вульгар иқтисодий ғоялари пайдо бўлишининг тарихий шарт шароитлари ва характеристикаси. 2. ж.б.сэй. унинг методологияси. қийматнинг таҳлили. 3. т.р мальтус. унинг "нуфус назарияси". 4. ж.милль, д мак-куллоҳ ва бошқаларнинг асарлари. 5. ф.бастиа, г.кэриларнинг сохта концепциялари. 6. хаёлий социалистларнинг иқтисодий таълимотлари. 1. вульгар иқтисодий ғоялари пайдо бўлишининг тарихий шарт шароитлари ва характеристикаси. хviii асрнинг охирида (1789-94 йиллар) ғарбий европадаги энг йирик буржуа инқилоби францияда рўй берди. бу инқилоб мамлакатдаги феодал муносабатларга йўл очиб берди, аммо бу ўзгаришлар текис ва равон амалга ошмайди. саноат тўнтарилиши машина индустриясини бошлади. капиталистик муносабатларнинг бир қанча позитив томонлари билан бирга анчагина негатив оқибатлари ҳам кўрина бошлади. бу янги таълимотларга хос хусусият шу эдики, уларда барча иқтисодиёт категориялари тўлалигича эмас, балки қисман, яъни уларнинг айримлари олиниб, тадқиқ қилинди. францияда сэй, бастиа, англияда мальтус, милль, мак-куллох, сениор, ақш да кери, германияда лист ва бошқалар классик иқтисодий …

ат буржуазияси тарафдори, меркантилизм душмани ва иқтисодий либерализмни қўллаб - қувватловчи олим сифатида маълумдир. сэй смит таълимотини систематик изоҳлаш баҳонасида унинг илмий жиҳатдан анча бўш ғояларини ривожлантирди ва тартибга солди. сэй сиёсий иқтисодни уч қисмга бўлади: ишлаб чиқариш, тақсимот ва истеъмол. бу классификация такрор ишлаб чиқариш жараёни унсурлари ўртасидаги юзаки боғланишни акс эттиради. тақсимот ва истеъмолнинг иқтисодиёт фанининг мустақил бўлаклари сифатида ажратилиши ва уларнинг мустақил соҳа сифатида ишлаб чиқариш билан ёнма-ён қўйилиши ижтимоий ишлаб чиқариш жараёни унсурлари ўртасидаги ҳақиқий алоқалар бузиб кўрсатилади, чунки маълум типдаги ишлаб чиқариш муносабатлари доим тақсимот ва истеъмолнинг маълум таркибини вужудга келтиради. сэйда капиталнинг эксплуатация моҳияти бутунлай йўқ ва бу жараён ишлаб чиқариш омиллари назарияси билан алмаштирилади. аммо у иқтисодий либерализм (laissez faire) принципини, "кичкина ва арзон давлат" ва унинг иқтисодиётга аралашувини кескин қисқартириш тарафдори сифатида смит билан ҳамоҳанг. у ҳаёти давомида сиёсий иқтисод масалаларини имкони борича содда ва аниқ изоҳлашга интилди. биринчилардан бўлиб ишлаб чиқариш …

ист томонидан (капитал яратади), иккинчиси корхона бошлиғи сифатида капиталист томонидан ўзлаштирилади. сэйнинг фикрича, тадбиркорлик фойдасини ёлланма бошқарувчи ҳам олиши мумкин бўлган иш ҳақи туригина эмас, балки махсус ва муҳим жамоат функциясини бажарганлик, яъни моҳият - эътиборига кўра ишлаб чиқариш факторларини рационал бирлаштирганлиги учун бериладиган мукофотдир. шундай қилиб, тадбиркор ва ишчи ўртасидаги фарқ иш ҳақи даражасида деб кўрсатилади. тадбиркор, ишбилармон маошининг юқори бўлиши эса уларнинг юқори вазифалари, қобилияти, фаолияти, тартиб ва бошқариш руҳи туфайлидир. сэй ишчиларнинг эксплуатациясини инкор этибгина қолмасдан, балки уларнинг келажаги порлоқ деган ғояни илгари суради. у капитал ўсиши билан "қуйи синфлар" нинг аҳволи яхшиланади ва улар "юқори синфлар" сафини тўлдириб боради, деб ўйлаган. сэйнинг фикрича, капитализм даврида саноат тўнтарилишидан ҳаммадан кўпроқ ишчилар синфи манфаатдордир. оқибатда меҳнат манфаатлари капитал билан "гармония"да - уйғунликда бўлиши "исботланади" (уйғунлик назарияси). сэйнинг энг муҳим кашфиётларидан бири "сэй қонуни", "бозорлар қонуни" ёки "сотиш назарияси" ҳисобланади. физиократлар меркантилизмни танқид қилганда шу ғоядан фойдаланганлар. унда шундай …

т туғилади. 3. т.р мальтус. унинг "нуфус назарияси". инглиз иқтисодчиси томас роберт мальтус демография муаммолари тўғрисида биринчилардан бўлиб фикр юритган бўлмаса-да, "нуфуз назарияси"ни илк бор у яратди. бу муаммо бўйича барча мунозараларда унинг номи биринчилардан тилга олинади. масалан, аристотелнинг "сиёсат" асарида аҳолиси кам сонли мамлакатни идеал давлат деб ҳисоблаган, чунки шунда социал гармония бўладики, аҳоли меъёрдан кўп бўлса социал зиддият келиб чиқади. у никоҳ тўғрисида қонун таклиф этган, унда эркакларга 37, аёлларга 18 ёшгача фарзанд кўриш тақиқланган, унингча аҳоли кўплиги ер етишмаслигига олиб келади ва у қашшоқликка маҳкум этилади. т.р мальтус (1766-1834) дворян оиласида туғилди, 1788 йил кембридж университетини битиргач, қишлоқ руҳонийси сифатида ишлай бошлади, илоҳиёт фанидан илмий даражага эга бўлди. 1807 йилдан бошлаб "ост-инд" компанияси коллежида сиёсий иқтисод профессори лавозимида лекциялар ўқиди. унинг асосий асарлари қуйидагилар: "аҳоли нуфуси қонуни тўғрисидаги тажриба" (1815), "сиёсий иқтисоднинг бошланиши" (1820 йилда ёзилган ва аввалги китобни қайта ишлаб, икки жилдли асарга айлантирилган). бу асарларда …

рига нисбатан доимо тезроқ кўпайишига интилиши "аҳолининг нуфус қонуни" дир, бу қонун жамият пайдо бўлгандан буён мавжуд бўлиб, доим ва қудратли ҳаракатдадир. аҳолининг ортиқча қисми зарурат туфайли очлик, яланғочлик ва қирилишга маҳкум этилган. мальтуснинг фикрича, қашшоқликнинг асосий ва доимий сабаби, бошқариш тарзи ёки мулкнинг нотекис тақсимланишига ҳеч ҳам боғлиқ эмас; бу жараён "табиий қонунлар ва инсоний ҳирс" табиатнинг ночорлиги ва инсониятнинг фавқулодда тез кўпайиши билан боғлиқдир. мальтуснинг фикрича, табиий биологик инстинктга кўра инсоният кўпайиш имкониятига эга ва доимо шунга интилади, аммо жонивор ва ўсимликлар қарама-қарши равишда бу жараённи чеклаш имконига ҳам эга бўлиб, ҳайвонот дунёсидан ажралиб туради. шундай қилиб, мальтус таълимоти бўйича, капитализм иллатлари инсониятнинг беихтиёр қисматидир. назарий жиҳатдан бу фикрларда ҳеч қандай илмийлик ва янгилик йўқ. мальтус ўз фикрини "исботлаш" учун "тупроқ унумдорлигининг пасайиб бориши" назариясидан фойдаланади. бу назарияга кўра, ерга сарфланган қўшимча капитал гўёки маҳсулотни пропорционал тарзда кўпайтиришга имкон бермас эмиш, бинобарин одамлар ўзларининг озиқ-овқат ва бошқа товарларга …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "классик иктисодий мактабда альтернатив гояларнинг пайдо булиши"

1413565812_59651.doc классик иқтисодий мактабда альтернатив ғояларнинг пайдо бўлиши р е ж а: 1. вульгар иқтисодий ғоялари пайдо бўлишининг тарихий шарт шароитлари ва характеристикаси. 2. ж.б.сэй. унинг методологияси. қийматнинг таҳлили. 3. т.р мальтус. унинг "нуфус назарияси". 4. ж.милль, д мак-куллоҳ ва бошқаларнинг асарлари. 5. ф.бастиа, г.кэриларнинг сохта концепциялари. 6. хаёлий социалистларнинг иқтисодий таълимотлари. 1. вульгар иқтисодий ғоялари пайдо бўлишининг тарихий шарт шароитлари ва характеристикаси. хviii асрнинг охирида (1789-94 йиллар) ғарбий европадаги энг йирик буржуа инқилоби францияда рўй берди. бу инқилоб мамлакатдаги феодал муносабатларга йўл очиб берди, аммо бу ўзгаришлар текис ва равон амалга ошмайди. саноат тўнтарилиши машина индустриясини бошлади. капиталистик мун...

DOC format, 89.5 KB. To download "классик иктисодий мактабда альтернатив гояларнинг пайдо булиши", click the Telegram button on the left.

Tags: классик иктисодий мактабда альт… DOC Free download Telegram