terminologiya va terminlar

PPTX 12 sahifa 1,4 MB Bepul yuklash

12 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,4 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 12

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 12

prezentatsiya powerpoint 24-12 guruh talabasi safarova nasibaning akademik yozuv fanidan tayyorlagan slaydi reja: 1.termin va terminologiya haqida umumiy ma’lumot. 2. o‘zbek tili terminoloiyasi fanining maqsad va vazifalari. 3.til haqida tushuncha. mutaxassislikka oid so'z va terminlar termin grekcha terminus so ‘zidan olingan bo ‘lib, chek, chegara degan ma’noni bildiriadi. u fan-texnika, qishloq xo‘jaligi, san’at va madaniyat sohasiga xos so‘z hisoblanadi. terminologiya - terminlar haqidagi ta’limot va terminlar majmui degan ma’nolarni anglatadi. termin so ‘zi o ‘rnida ba’zan atama, istiloh so ‘zlarini ishlatish hollari uchrab turadi. ammo bu to ‘g ‘ri emas. atama termin so’ziga nisbatan tor tashunchani ifodalaydi. istiloh so’zi esa arabchadir. uni xalq tushunmaydi va meyorga aylangan emas. terminologiya masalalari hamisha tilshunoslikning dolzarb masalalaridan biri bo‘lib kelgan. chunki terminlarning sohalar lug‘aviy qatlamlaridagi o‘rni va vazifasini belgilash, tushunchaning mazmun-mohiyatini to‘g‘ri anglash imkonini beradi. terminologiyaga bag‘ishlangan ishlarning barchasida u yoki bu sohaning muayyan tushunchalarini anglatadigan, definitsiyaga ega bo‘lgan va, asosan, nominativ funktsiyani …

2 / 12

chaning qat`iy, ilmiy tavsifiga ega bo‘lmagan yarim rasmiy so‘zdir”,-deydi. r.doniyorov bu fikrga e`tirozan, “bunday qat`iy da’vo, aslini olganda, tilni sinfiy deb hisoblagan ayrim “olim”larning qarashlari davomidir desak, xatoga yo‘l qo‘ymasmiz” deya munosabat bildiradi. h.jamolxonov terminga munosabatda bo‘lar ekan quyidagicha yozadi: “terminlar fan-texnika, adabiyot, san`at va boshqa sohlarga oid ixtisoslashgan, qo‘llanishi muayyan soha bilan chegaralangan tushunchalarni ifodalaydigan nominativ birliklardir: gulkosa, shona (botanikada); to‘rtburchak, kvadrat (geometriyada); ega, kesim (tilshunoslikda); qofiya, turoq, vazn (adabiyotshunoslikda) kabi ”. terminalogiyaning rivojlanishi, boyish yoʻllari har xil: boshqa tillardan soʻz olish, yangi soʻz yasash, ayrim fammatik kategoriyalarning leksikalashuvi, soʻz birikmasining semantik bir butun holga kelib qolishi va boshqa bugungi kunda oʻzbek terminalogiyasining boyishi, asosan, boshqa tillardan soʻz olish va ichki soʻz yasash hisobiga roʻy bermoqda. u yoki bu soha terminologik tizimining barkarorligini belgilovchi asosiy omili uning tartibga solinganligi va muntazamligidir. terminalogiyaning oʻziga xos xususiyatlari mavjud. masalan, umumadabiy tilda sinonimiya, omonimiya va kup maʼnolilik tilning boyligi boʻlsa, terminalogiyada bular …

3 / 12

jud bo‘lgan so‘z va iboralarni, atamalar va leksik boyliklarni o‘rganish hamda insoniy meros sifatida ilmiy tahlilini olib borish bugungi kunda eng dolzarb masalalardan biridir. a.a.potebnya “keyingi ma’no” deb atagan va “u tilshunoslikning o‘rganish ob`ektiga kirmaydi, uni boshqa fanlar o‘rganadi”2 deb ko‘rsatilgan terminologik leksika uzoq davrlargacha alohida nominativ birlik, atama sifatida tilshunoslikda tadqiq qilinmadi. tilshunoslik fani rivojlanib, o‘z tadqiqot doirasini kengaytirgan sayin terminlarni o‘rganish uning eng muhim va tarkibiy qismlaridan biriga aylandi. hozirgi davrda terminlarni o‘rganish tilshunoslikning alohida sohasini – terminologiyani shakllantirdi. ammo shuni ham aytish o‘rinliki, bu jarayonda ruscha va rus tili orqali kirib kelgan terminlarni o‘rinsiz, sun`iy ravishda yangi yasalmalar yoki arab va fors-tojikcha so‘zlar bilan almashtirish hollari ham kuzatiladi. masalan, bankrot – sinish, buxgalter – hisobchi, gazeta – ro‘znoma, deputat – noib (xalq noibi), jurnal – majalla (jarida, oybitik, oynoma), institut – oliygoh, (ta’limgoh), klub - tomashagoh (tadbirgoh), kompensatsiya – tovon, medal – nishon, fakultet – kulliyot, kurs …

4 / 12

rayoniga tayanadi. ogʻzaki va imo-ishora tillari ramzlar ketma-ketligini soʻz yoki morfema qilib shakllantiruvchi fonologik tizim hamda soʻz va morfemalar ketma-ketligidan ibora va gaplarni hosil qiluvchi sintaktik tizimni oʻz ichiga oladi. xulosa tilning , dastlabki tilning paydo boʻlishi masalasi insoniyatni qadimgi zamonlardan beri qiziqtirib keladi. qadimgi davrlardan boshlab tilning kelib chiqishi haqida koʻplab nazariyalar, taʼlimotlar paydo boʻldi. lekin bu nazariya va taʼlimotlar tilning kelib chiqish masalasini hanuzgacha uzil-kesil hal qilib bera olgani yoʻq. foydalanilgan adabiyoylar. akobirov s. til va terminologiya. -t., 1968. begmatov e.hozirgi o‘zbek tilining lek sik qatlamlari. – t., 1985. image5.png image6.png image7.jpeg image8.jpeg image9.png image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image3.png image4.png /docprops/thumbnail.jpeg tilva treminologiya

5 / 12

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 12 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"terminologiya va terminlar" haqida

prezentatsiya powerpoint 24-12 guruh talabasi safarova nasibaning akademik yozuv fanidan tayyorlagan slaydi reja: 1.termin va terminologiya haqida umumiy ma’lumot. 2. o‘zbek tili terminoloiyasi fanining maqsad va vazifalari. 3.til haqida tushuncha. mutaxassislikka oid so'z va terminlar termin grekcha terminus so ‘zidan olingan bo ‘lib, chek, chegara degan ma’noni bildiriadi. u fan-texnika, qishloq xo‘jaligi, san’at va madaniyat sohasiga xos so‘z hisoblanadi. terminologiya - terminlar haqidagi ta’limot va terminlar majmui degan ma’nolarni anglatadi. termin so ‘zi o ‘rnida ba’zan atama, istiloh so ‘zlarini ishlatish hollari uchrab turadi. ammo bu to ‘g ‘ri emas. atama termin so’ziga nisbatan tor tashunchani ifodalaydi. istiloh so’zi esa arabchadir. uni xalq tushunmaydi va meyorga aylangan em...

Bu fayl PPTX formatida 12 sahifadan iborat (1,4 MB). "terminologiya va terminlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: terminologiya va terminlar PPTX 12 sahifa Bepul yuklash Telegram