gen pasportizatsiyasi

PPTX 13 стр. 317,5 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 317,5 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

powerpoint presentation gen pasportizatsiyasi tayyorladi: temirova sevinch 1.bob. gen pasportizatsiyasining nazariy asoslari 1.1. gen pasporti tushunchasi va tarixiy shakllanishi 1.2. genetik identifikatsiya va genomik axborot turlari 1.3. gen pasportizatsiyasining tibbiyot va biologiyadagi o‘rni 2.bob. gen pasportizatsiyasining texnologik va metodik jihatlari 2.1. namuna olish va dnk tahlil usullari 2.2. genetik markerlar va ularning tahlil texnologiyalari 2.3. bioinformatik qayta ishlash va ma’lumotlar bazasini shakllantirish 3.bob. gen pasportizatsiyasining amaliy, ijtimoiy va huquqiy ahamiyati 3.1. shaxsiy tibbiyot va sog‘liqni saqlashda qo‘llanilishi 3.2. ijtimoiy va huquqiy masalalar: maxfiylik, rozilik va axloqiy me’yorlar 3.3. milliy genom loyihalari va gen pasport tizimini joriy etish istiqbollari xulosa. foydalanilgan adabiyotlar 1. identifikatsion bosqich (1980–1990-yillar) — dnk-fingerprinting texnologiyasi paydo bo‘ldi. dnk fragmentlari uzunligi farqlariga asoslangan rflp (restriction fragment length polymorphism) usuli yordamida shaxsni aniqlash imkoniyati paydo bo‘ldi. 2. analitik bosqich (1990–2003) — inson genomi loyihasi yakunlanib, butun genom ketma-ketligi o‘rganildi. bu davrda genetik markerlarning roli, snp-larning o‘ziga xosligi isbotlandi. 3. …

2 / 13

eotide polymorphism) tahlillari va butun genomni ketma-ketlash (whole genome sequencing, wgs) usullaridir. mikrosatellitlar qisqa dnk fragmentlarining takrorlanishiga asoslanadi va ular populyatsiyalar, oilaviy bog‘liqlik yoki nasl-nasabni aniqlashda juda ishonchli natija beradi. snp markerlari esa genetik farqlarning eng kichik, ammo eng keng tarqalgan shaklini ifodalaydi; genetik identifikatsiya tushunchasi xx asrning ikkinchi yarmida, molekulyar biologiya va genetika texnologiyalarining rivojlanishi bilan shakllangan. 1984-yilda ingliz olimi alek jeffreys tomonidan ishlab chiqilgan “dnk-fingerprinting” usuli bu yo‘nalishda haqiqiy inqilob yasadi. u inson dnksida takrorlanuvchi ketma-ketliklar (vntr – variable number tandem repeats) mavjudligini aniqlab, ularni shaxsni tanib olish uchun foydalanish mumkinligini isbotladi. genetik identifikatsiya va genomik axborot turlari rnk turlari ribosomal rnk (r-rna) ribosomalarning struktur komponenti informatsion rnk (i-rnk) yadrodagi dnkdan sitoplazmadagi ribosomalarga axborotni yetkazadi tranport rnk (trnk) translyatsiya vaqtida ribosomaga aminokislotalarni tashib, aminokislota zanjirini hosil qilishga yordam beradi. 1.3 gen pasportizatsiyasining tibbiyot va biologiyadagi o'rni ngs texnologiyalari bir necha platformalarga asoslanadi: illumina, ion torrent, pacbio va oxford …

3 / 13

nik guruhlarning genetik profillari asosida mahalliy sog‘liqni saqlash dasturlari ishlab chiqilmoqda. rossiyada esa “genom rossii” dasturi fuqarolarning genetik ma’lumotlarini yig‘ish, genetik kasalliklarni diagnostika qilish va individual terapiya tizimini yo‘lga qo‘yishni maqsad qilgan. bunday yirik loyihalar natijasida mamlakat miqyosida genetik tadqiqotlar, farmatsevtika, onkologiya va reproduktiv tibbiyot yo‘nalishlarida sezilarli yutuqlar kuzatilmoqda. milliy genom loyihalari zamonaviy biotexnologiya, informatika va tibbiyot fanlarining uzviy integratsiyasi asosida olib boriladi. eng mashhur loyihalardan biri — buyuk britaniyada amalga oshirilgan “uk biobank” loyihasi bo‘lib, bu tashabbus doirasida yarim milliondan ortiq fuqaroning genetik ma’lumotlari yig‘ilgan. bu ma’lumotlar asosida turli kasalliklarning genetik asoslari, atrof-muhit ta’siri va irsiy omillar o‘rtasidagi bog‘liqliklar aniqlanmoqda. shuningdek, aqshda “all of us” dasturi doirasida 1 million ishtirokchining genom ma’lumotlarini to‘plash rejalashtirilgan bo‘lib, bu loyiha shaxsiy tibbiyotga asos yaratish bilan bir qatorda, irsiy va ijtimoiy omillarni tahlil qilish imkonini ham beradi. gen pasportizatsiyasining amaliy, ijtimoiy va huquqiy ahamiyati xulosa gen pasportizatsiyasi zamonaviy biologiya, tibbiyot va axborot texnologiyalarining …

4 / 13

fatida xizmat qiladi va bu orqali sog‘liqni saqlash tizimida yangi, shaxsga yo‘naltirilgan yondashuv shakllanadi. bugungi kunda dunyo miqyosida olib borilayotgan milliy genom loyihalari (masalan, “uk biobank”, “all of us”, “genom rossii” va boshqalar) shuni ko‘rsatmoqdaki, genetik axborotni yig‘ish va tahlil qilish har bir mamlakat uchun strategik ahamiyatga ega. o‘zbekiston ham bu jarayonlardan chetda qolmay, milliy genom loyihasini yo‘lga qo‘yish orqali o‘z aholisining genetik sog‘lomligini ta’minlash, irsiy kasalliklarni kamaytirish va sog‘lom nasl yetishtirishga erishish imkoniyatiga ega. bu esa nafaqat tibbiy, balki ijtimoiy va iqtisodiy rivojlanishning muhim omillaridan biridir. foydalanilgan adabiyotlar 1. lewin, b. genes xi. – jones and bartlett learning, 2017. – 1260 b. 2. alberts, b., johnson, a., lewis, j., morgan, d., raff, m., roberts, k., walter, p. molecular biology of the cell. – 7th edition. – garland science, 2022. – 1464 b. 3. watson, j.d., baker, t.a., bell, s.p., gann, a., levine, m., losick, r. molecular biology of the …

5 / 13

titute (nhgri). human genome project information archive. – https://www.genome.gov 2. european bioinformatics institute (embl-ebi). genomic data resources and tools. – https://www.ebi.ac.uk 3. nature genomics journal. advances in functional genomics and gene editing. – nature, 2023. – https://www.nature.com/genomics 4. o‘zbekiston respublikasi innovatsion rivojlanish vazirligi. genomika va biotexnologiya yo‘nalishidagi ilmiy loyihalar hisobotlari. – toshkent, 2022. – https://mininnovation.uz 5. o‘zbekiston respublikasi prezidentining 2021-yil 10-fevraldagi pq–4978-son qarori. “biotexnologiya va genomika sohasida ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”. – https://lex.uz e'tiboringiz uchun rahmat image1.png image2.png sitozin & nhp g. h sitozin a > nukleotidlar fe) h guanin & guanin & pm asos ym q juft n adenin j adenin [a] rn deoksiriboza rn ee, fosfatli “asos” ee, urat sil uj timin ii n° y ° rnk dnk — nukleotidlari nukleotidlari rnk dnk (ribonuklein kislota) (deoksiribonuklein kislota) g28) (a11) (pn) prdectiod nniaqiaeviaa >inam [vaaisdiaasweat] |

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "gen pasportizatsiyasi"

powerpoint presentation gen pasportizatsiyasi tayyorladi: temirova sevinch 1.bob. gen pasportizatsiyasining nazariy asoslari 1.1. gen pasporti tushunchasi va tarixiy shakllanishi 1.2. genetik identifikatsiya va genomik axborot turlari 1.3. gen pasportizatsiyasining tibbiyot va biologiyadagi o‘rni 2.bob. gen pasportizatsiyasining texnologik va metodik jihatlari 2.1. namuna olish va dnk tahlil usullari 2.2. genetik markerlar va ularning tahlil texnologiyalari 2.3. bioinformatik qayta ishlash va ma’lumotlar bazasini shakllantirish 3.bob. gen pasportizatsiyasining amaliy, ijtimoiy va huquqiy ahamiyati 3.1. shaxsiy tibbiyot va sog‘liqni saqlashda qo‘llanilishi 3.2. ijtimoiy va huquqiy masalalar: maxfiylik, rozilik va axloqiy me’yorlar 3.3. milliy genom loyihalari va gen pasport tizimini joriy e...

Этот файл содержит 13 стр. в формате PPTX (317,5 КБ). Чтобы скачать "gen pasportizatsiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: gen pasportizatsiyasi PPTX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram