to’plamlar va ular ustida amallar

DOC 98.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1662926677.doc ® f ì ì ì ç ç æ i u b \ a b a = ¢ to’plamlar va ular ustida amallar to’plamlar va ular ustida amallar reja 1. to’plam va uning elementi. chekli va cheksiz to’plamlar. 2. to’plamlar kesishmasi. 3. to’plamlarning birlashmasi. 4. to’plamlar kesishmasi va birlashmasi qonunlari. 5. qism to’plamning to’ldiruvchisi. 6. to’plamlarni sinflarga ajratish tushinchasi. 7. to’plamlarning dekart ko’paytmasi. 1. to’plam va uning elementi. chekli va cheksiz to’plamlar. matematikada ko’pincha biror ob’ektlar gruppalarini yagona butun deb qarashga to’g’ri keladi: 1 dan 10 gacha bo’lgan sonlar bir xonali sonlar, uchburchaklar, kvadratlar va shu kabilar. bunday turli majmualar to’plamlar deb ataladi. to’plam tushunchasi matematikaning asosiy tushunchalaridan biridir va shuning uchun u boshqa tushunchalar orqali ta’riflanmaydi.uni misollar yordamida tushuntirish mumkin.jumladan biror sinfdagi o’quvchilar to’plami haqida, natural sonlar to’plami haqida gapirish mumkin. ba’zi hollarda to’plamlar lotin alfavitining a, b, c…, z harflari bilan belgilanadi.birorta ham ob’ektni o’z ichiga olmagan to’plam …
2
di, z – butun sonlar to’plami, q – rasional sonlar to’plami, r – haqiqiy sonlar to’plami. [0; 1] sigmеnt kantinеum quvvatli to’plamldir. unga ekvivalеnt to’plamlar chеksiz to’plam hisоblanadi. iхtiyoriy kichik kеsma ustidagi nuqtalar to’plami kantinеum quvvatli to’plamga ekkvivalеnt to’plamdir. dоiraning markazidan to’gri chiziqlar o’tkazsak dоiraning bir nеchta nuqtalari to’gri chiziqning bitta nuqtasiga akslanadi. bu akslantirishda dоira nuqtalar to’plami to’gri chiziq nuqtalari to’plamiga akslantirish bo’lib bu to’plamlar katinеum quvvatli to’plamdir. ya`ni chеksiz to’plamdir. ikkita a va b to’plam bеrilgan bo’lsin birоr f qоida bo’yicha a to’plamning har bir х elеmеntiga b to’plamning y elеmеntini mоs kеltiraylik. u hоlda shu qоidani a to’plamni b to’plamga akslantirish dеyiladi. quyidagicha bеlgilanadi. f: a (b yoki a b to’plam o’z elementlari bilan aniqlanadi, ya’ni agar ixtiyoriy ob’ekt haqida u biror to’plamga tegishli yoki tegishli emas deyish mumkin bo’lsa, bu to’plam berilgan deb hisoblanadi. to’plamni uning barcha elementlarini sanab ko’rsatish bilan berish mumkin. masalan, agar biz …
3
g ham elementi bo’lsa, b to’plam a to’plamning qism to’plami deyiladi. agar b a to’plamning qism to’plami bo’lsa, b a kabi yoziladi va bunday o’qiladi: “b a ning qism to’plami”. “b to’plam a ga kiradi”. ta’rif: agar a b va b a bo’lsa, a va b to’plamlar teng deyiladi. agar a va b to’plamlar teng bo’lsa, u holda a = b kabi yoziladi. kesishmaydigan to’plamlar umumiy nuqtaga ega bo’lmagan ikkita doira yordamida tasvirlanadi. 2. to’plamlar kesish masi ta’rif: a va b to’plamlarning kesishmasi deb shunday to’plamga aytiladiki, u faqat a va b to’plamga tegishli elementlarnigina o’z ichiga oladi. a va b to’plamlarning kesishmasi a b kabi belgilanadi. agar a va b to’plamlarni eyler doiralari yordamida tasvirlasak, u holda berilgan to’plamlarning kesishmasi shtrixlangan soha bilan tasvirlanadi (1-rasm). agar a va b to’plamning elementlari sanab ko’rsatilgan bo’lsa u holda a b ni topish uchun a va b ga tegishli bo’lgan elementlarni, ya’ni …
4
ementlar a to’plamning elementlari bo’ladi. demak mazkur holda a(b = a. 4. to’plamlar kesishmasi va birlashmasi qonunlari 1. ixtiyoriy a va b to’plamlar uchun to’plamlar kesishmasi va birlashmasining o’rin almashtirish qonunini ifodalovchi a(b = b(a , a(b = b(a tenglikning o’rinli bo’lishi kelib chiqadi. 2. to’plamlar birlashmasi va kesishmasi uchun gruppalash qonuni ham o’rinli, ixtiyoriy a, b va c to’plamlar uchun (a(b) (c = a((b(c), (a(b) (c = a ( (b (c) tengliklar bajariladi. gruppalash qonunlarini eyler doiralari yordamida ko’rgazmali tasavvur qilish mumkin. masalan, to’plamlar kesishmasining gruppalash qonunini ko’rib chqaylik. a, b va c to’plamlarni juft-jufti bilan kesishadigan uchta doira ko’rinishida tasvirlaymiz 3. taqsimot xossasi: (a(b) ( c = (a (c) ( (b ( c), (a (b) ( c = (a (c) ( (b ( c) 5. qism to’plamning to’ldiruvchisi eyler doiralari yordamida mazkur vaziyat 3-rasmdagi kabi tasvirlanadi, bunda a to’plamdan b qism to’plam chiqarib tashlangandan keyin qolgan qism – …
5
ikasiya keng qo’llaniladi. masalan, natural sonlar juft va toq sonlarga bo’linadi; burchaklar o’tkir, to’g’ri va o’tmas bo’ladi. agar: 1) x1, x2,…, xn qism to’plamlar juft-jufti bilan o’zaro kesishmasa; 2) x1, x2,…, xn qism to’plamlarning birlashmasi x to’plam bilan mos tushsa, x to’plam x1, x2,…, xn sinflarga ajratilgan deb hisoblanadi. agar shu shartlardan aqalli bittasi bajarilmasa, klassifikasiya noto’g’ri hisoblanadi. 7. to’plamlarning dekart ko’paytmasi to’plam elementlarining kelish tartibi muhim bo’lgan hollarda, matematikada elementlarning tartiblangan naborlari haqida gap boradi. mazkur masalada biz tartiblangan juftliklar bilan ish ko’ramiz. a va b elementlardan tashkil topgan tartiblangan juftlikni (a, b) bilan belgilash qabul qilingan, bunda a element juftliklarning birinchi koordinatasi (komponentasi), b element esa bu juftlikning ikkinchi koordinatasi (komponentasi) deyiladi. (a, b) va (c, d) juftliklarda a = c va b = d bo’lgan holdagina bu juftliklar teng bo’ladi. ikkita turli to’plamlar elementlaridan ham tartiblangan jutliklar hosil qilish mumkin. masalan, a = {1, 2, 3} va …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "to’plamlar va ular ustida amallar"

1662926677.doc ® f ì ì ì ç ç æ i u b \ a b a = ¢ to’plamlar va ular ustida amallar to’plamlar va ular ustida amallar reja 1. to’plam va uning elementi. chekli va cheksiz to’plamlar. 2. to’plamlar kesishmasi. 3. to’plamlarning birlashmasi. 4. to’plamlar kesishmasi va birlashmasi qonunlari. 5. qism to’plamning to’ldiruvchisi. 6. to’plamlarni sinflarga ajratish tushinchasi. 7. to’plamlarning dekart ko’paytmasi. 1. to’plam va uning elementi. chekli va cheksiz to’plamlar. matematikada ko’pincha biror ob’ektlar gruppalarini yagona butun deb qarashga to’g’ri keladi: 1 dan 10 gacha bo’lgan sonlar bir xonali sonlar, uchburchaklar, kvadratlar va shu kabilar. bunday turli majmualar to’plamlar deb ataladi. to’plam tushunchasi matematikaning asosiy tushunchalaridan biridir va shuning uchun u boshqa tus...

DOC format, 98.0 KB. To download "to’plamlar va ular ustida amallar", click the Telegram button on the left.

Tags: to’plamlar va ular ustida amall… DOC Free download Telegram