nutqmadaniyati

PPTX 23 sahifa 174,8 KB Bepul yuklash

23 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 174,8 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 23

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 23

nutqning kommunikativ sifatlari nutq madaniyati nutuqning adabiy til me`yorlariga mos kelish darajasini belgilovchi tushuncha reja nutq madaniyati nutq madaniyati nutuqning adabiy til me`yorlari nutq madaniyati nutuqning adabiy til me`yorlariga mos kelish darajasini belgilovchi tushuncha nutq madaniyati avvalo, to‘g‘ri, adabiy til me’yorlariga amal qilgan holda so‘zlashdir. shunga ko‘ra nutq haqidagi quyidagi fikrlarga e’tibor beraylik: agar nutqda adabiy til me’yorlariga amal qilingan bo‘lsa, bunday nutq to‘g‘ri nutqdir. agar nutqda adabiy tilga begona bo‘lgan, shu tilga o‘zlashmagan so‘zlar, gap qurilishlari … o‘rin olmasa, bunday nutq sof nutqdir. agar nutqda ko‘p va har xil adabiy til belgilaridan (ifoda vositalaridan) foydalanilgan bo‘lsa, bu nutq boy nutq hisoblanadi. agar nutqni tashkil etgan so‘zlar, so‘z birikmalarining ma’nolari ular ifodalagan tushunchalar hajmiga to‘g‘ri kelsa, mos bo‘lsa, bunday nutq aniq nutqdir. agar nutq tuzilishiga kirgan so‘z, so‘z birikmalariga xos ma’nolarning aloqasi mantiq qonunlariga, tafakkur qonunlariga zid bo‘lmasa, bunday nutq mantiqli nutqdir. agar nutq til vositalarining yaxshi tanlab joylashtirilishi orqali …

2 / 23

sosiy kommunikativ sifatlari borasida to‘xtalamiz. nutqning quyidagi kommunikativ sifatlari mavjud: nutqning to‘g‘riligi; nutqning aniqligi; nutqning tozaligi; nutqning ta’sirchanligi; nutqning boyligi va rang-barangligi; nutqning qisqaligi; nutqning ifodaliligi; nutqning maqsadga muvofiqligi; nutqning mantiqiyligi. nutqning to‘g‘riligi nutqning to‘g‘ri bo‘lishi, eng avvalo, uning adabiy til me’yorlariga muvofiq kelishidir. u asosan ikki normaga - urg‘u va grammatik normaga qat’iy amal qilishni talab qiladi. urg‘uning to‘g‘ri qo‘yilishi fikrning to‘g‘ri tushunilishi bilan bog‘liq. bu - so‘z urg‘usiga ham, mantiqiy urg‘uga ham aloqador fikr. (qiyos: onasiz / bola o‘ynamas. onasiz bola / o‘ynamas.) grammatik normalarga rioya qilish deganda gap tuzish qoidalaridan to‘g‘ri foydalanish, o‘zak va qo‘shimchalar o‘rtasidagi bog‘lanishning tabiiyligi, ega-kesim mosligi, ikkinchi darajali bo‘laklarning ularga bog‘lanish qonuniyatlari kabilarni e’tiborga olish kerak bo‘ladi. (-ni/-ning, -ga/-da, -li/-lik va b.) nutqning aniqligi «nutq – voqelik» va «nutq – tafakkur» munosabati asosida belgilanadi. (b.golovin «osnovi kulturi rechi») aniqlik – bu so‘zning o‘zi ifodalayotgan voqelikka mutlaqo mos kelishidir. bunda lug‘aviy birlik (so‘z, ibora)larni …

3 / 23

lish nutqning ta’sirchan bo‘lishida alohida ahamiyatga ega. nutqning boyligi va rang-barangligi nutqning boyligi va rang-barangligini ta’minlashda lug‘aviy birliklar (so‘zlar), frazeologik birliklar (iboralar) va sintaktik vositalar (sintaktik sinonimlar, sintaktik variantlar, inversiya)dan unumli foydalanishga alohida e’tibor talab qilinadi. shuningdek, so‘z yasash imkoniyatlaridan maqsadli foydalanishga, intonatsiyaga ham e’tibor berish muhim. bunda nutq uslublarining o‘ziga xos jihatlari nazarda tutiladi. nutqning qisqaligi aytilayotgan fikrning qisqa shaklda bayon etilishi ham muhim. haddan ziyod uzun shaklda tuzilgan gaplar ba’zan mantiqan chalkashliklarga olib keladi. shuningdek, o‘quvchi yoki tinglovchini toliqtirish bois zerikarli bo‘ladi. nutq qisqa bo‘lsa, tegishli fikr aniq sodda shaklda ifodalansa, ko‘pincha maqsadga muvofiq bo‘ladi. aforizmlardan foydalanish ham nutqiy qisqalik namunasi hisoblanadi. nutqning ifodaliligi nutqning bu xususiyati uning ta’sirchanligi va samaradorligini oshiruvchi vositadir. bunda nutqqa ifodalilik va obrazlilik baxsh etuvchi turli tasviriy vositalar (o‘xshatish, epitet, metonimiya, metafora, sinekdoxa, allegoriya va b.) bilan birgalikda kontekstual nutqiy vositalar (nutqning tovush tomonidan muvofiqligi, ifodali intonatsiya, nutqni dialoglashtirish va intimlashtirish; intonasion va …

4 / 23

y izchillikning buzilishi esa tinglovchi va o‘quvchiga aytilayotgan fikrning to‘g‘ri yetib bormasligi, ba’zan umuman tushunilmasligiga olib keladi. bunda so‘zlovchi yoki yozuvchidan tilni yaxshi bilishdan tashqari keng dunyoqarashga, mulohaza yuritayotgan mavzu doirasida chuqur bilimga ega bo‘lishi talab etiladi. nutq mantiqiyligining asosiy sharti – bu leksik-semantik va sintaktik normaga amal qilishdir. so‘z tartibiga amal qilish ham muhim. xullas, yaxlit bir tizimda, fikriy izchillikda tuzilgan nutqni mantiqiy nutq deb atash mumkin. yuqorida ta’rifi keltirilgan sifatlar orqali har qanday o’qituvchining nutqi ta’sirchan va darsi unumli o’tadi. e’tiboringiz uchun rahmat! image1.png /docprops/thumbnail.jpeg nistg madaniyati. nutgning kommunifatio sifatlari e ibe

5 / 23

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 23 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"nutqmadaniyati" haqida

nutqning kommunikativ sifatlari nutq madaniyati nutuqning adabiy til me`yorlariga mos kelish darajasini belgilovchi tushuncha reja nutq madaniyati nutq madaniyati nutuqning adabiy til me`yorlari nutq madaniyati nutuqning adabiy til me`yorlariga mos kelish darajasini belgilovchi tushuncha nutq madaniyati avvalo, to‘g‘ri, adabiy til me’yorlariga amal qilgan holda so‘zlashdir. shunga ko‘ra nutq haqidagi quyidagi fikrlarga e’tibor beraylik: agar nutqda adabiy til me’yorlariga amal qilingan bo‘lsa, bunday nutq to‘g‘ri nutqdir. agar nutqda adabiy tilga begona bo‘lgan, shu tilga o‘zlashmagan so‘zlar, gap qurilishlari … o‘rin olmasa, bunday nutq sof nutqdir. agar nutqda ko‘p va har xil adabiy til belgilaridan (ifoda vositalaridan) foydalanilgan bo‘lsa, bu nutq boy nutq hisoblanadi. agar nutqni tas...

Bu fayl PPTX formatida 23 sahifadan iborat (174,8 KB). "nutqmadaniyati"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: nutqmadaniyati PPTX 23 sahifa Bepul yuklash Telegram