bolalar nutqini o‘stirish vazifalari

PPTX 15 pages 87.3 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 87.3 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

maktabgacha kichik, o’rta va katta yoshdagi bolalar nutqini o’stirishning metodlari va vositalari maktabgacha katta yoshdagi bolalar nutqini o’stirishnig vazifalari, metodlari va vositalari. ushbu mavzu bo‘yicha taqdimot tayyorlash reja: 1.kichik yoshdagi bolalar nutqini o‘stirish vazifalari. 2.o‘rta yoshdagi bolalar nutgini o‘stirishning metodik masalalari. 3.katta yoshdagi bolalar nutqini o‘stirish vazifalari kichik yoshdagi bolalar nutqini o‘stirish vazifalari. uch-besh yoshli bolalarda kattalarning mehriga, ularning tushunishiga va u bilan muloqot qilishiga ehtiyoj saqlanib qoladi. kattalarga nisbatan ishonchga asoslangan muloqot va uning emotsional ahvolini (quvonch, zavq- shavq, qayg’u, xotirjamlik, jahldorlik va h.k.) his qilishga, kayfiyat o‘zgarganligi sabablarini tushunishga qodirlik rivojlanadi. kattalar bilan muloqotning yangi shakli – qiziqarli mavzularda muloqot qilish vujudga keladi va rivojlanadi. u dastlab kattalar bilan birgalikdagi bilish faoliyatiga (masalan, o‘yin, predmetlar va o‘yinchoqlar bilan tajriba o‘tkazish, qog’ozdan va tabiiy materialdan narsa yasash va boshq.) qo‘shilib ketgan, so‘ngra, bola hayotining beshinchi yili oxiriga kelib muayyan vaziyat bilan bog’liq bo‘lmagan bilish mavzularidagi «nazariy» muloqot ko‘rinishiga ega …

2 / 15

birgalikdagi amaliy faoliyat (rasm chizish, narsa yasash, tuzish va h.k.) ishtirokchisi, o‘yindagi sherik sifatida qolaveradi. bola tengdoshiga eng oddiy talablar, iltimoslar bilan murojaat qiladi va tengdoshining harakatiga baho beradi. besh yoshli bolalar tengdoshlarining hadeb u yoki bu narsani so‘rab, jonga tegishini salbiy baholaydi. besh yoshga kelib, tengdoshlari bilan muloqotga va ular bilan bolalar jamiyatini vujudga keltiradigan birgalikdagi o‘yinlarga bo‘lgan ehtiyoj keskin ortadi. bola hayotining beshinchi yiliga kelib, u o‘z tengdoshlari o‘rtasida o‘z o‘rnini anglay boshlaydi. kommunikativ qo‘nikma rivojlanadi: bola salomlashadi va xayrlashadi, do‘stini ismini aytib chaqiradi, to‘rt-besh yoshlarga kelib – sherigini u o‘ynayotgan rol nomi bilan chaqiradi («hoy, shofyor, arqon g’ildirakning tagiga tushib ketdi»). uch yashar bola nutqini rivojlantirishga oid vazifalar: bolaning imkon doirasi va undan tashqaridagi nutq vositalari bilan faol muloqotga kirishishi, kattalarning savol va takliflariga javob berishi, o‘z istak-xohishlari, hissiyotlari, fikrlarini ifoda qilgan holda tashabbus ko‘rsatib fikr bildirishga intilishini qo‘llab- quvvatlang; tengdoshlari ishlariga qiziqishi, o‘z taassurotlarini ular bilan …

3 / 15

n ishlar katta o‘rin egallaydi. bu ishlar faqat mashg’ulotlardagina amalga oshirilmasdan, balki bolalarning kundalik hayotida ham, mehnat faoliyatida va o‘yin faoliyatida amalga oshiriladi. bolaning o‘z qarindoshlari, qo‘shni tengdoshlari shaxsiga va faoliyatiga qiziqishini qo‘llab-quvvatlash, birgalikdagi o‘yinlarda ularning dialogik nutqini yo‘lga qo‘yishga ko‘maklashish; turli muloqot vositalari, ya’ni - so‘z, yuz ifodasi (imo-ishora)dan muayyan vaziyatni hisobga olgan holda tabaqalashtirilgan holda foydalanishni o‘rgatish; bolalarning ertak va kichik hikoyalarni so‘zlab berishga qiziqishini qo‘llab-quvvatlash; bolani “tovush», “so‘z», “gap» atamalari bilan tanishtirish kabilardan iborat bolalarning o‘z nutqlarida umumlashtiruvchi so‘zlarni, ya’ni kiyim-kechak, oyoq kiyim, mebel, idish- tovoqlar, sabzavotlar, mevalar, gullar, qushlar, hayvonlar va hokazolarni ishlatishga o‘rgatiladi; tanish buyumlarni guruhlashga va ularni tasniflashga (idish tovoqlar, choy idishlar, ovqat suzadigan idishlar, oshxonada ishlatiladigan idishlar, oyoq kiyimlar, qishki va yozgi kiyimlar) o‘rgatiladi. 4-5 yoshli bolalar jamiyat hayotining ayrim hodisalari bilan tanishtiriladi, kishilar mehnati, ularning kasblari, mehnat qurollari hamda ularning o‘ziga xos xususiyatlari bilan tanishtirilib boriladi va buning natijasida ularning lugatlariga mehnat …

4 / 15

, mashg’ulotlarda olingan bilim mustahkamlanadi va faollashadi. o‘yinlarda pedagogning ishtirok etishi lug’atning boyishiga, nutqiy muloqot madaniyatini tarbiyalashga yordam beradi. qurilishga oid o‘yinlarni tashkil etish jarayonida tarbiyachi bolalar uchun qiyin bo‘lgan so‘zlarning (sifatni, miqdorni, hajmni va narsalarning fazoda joylashuvini belgilash va boshq.) katta guruhini aniqlashtiradi, faollashtiradi. maktabgacha o‘rta yoshdagi bolalar nutgini o‘stirishning metodik masalalari. ilk turdagi nutqiy rivojlanishda 4-5 yoshdan maxsus tayyorgarliksiz hikoya qilib berish boshlanadi. bolalar sehrli ertaklar va bo‘lgan voqealarni bir-biriga so‘zlab beradilar, o‘yinchoqlardan foydalangan holda o‘ziga xos hikoyalar to‘qiydilar. agarda bola yetti yoshida tanish an’anaviy ertakni (“zumrad va qimmat», “egri va to‘g’ri» kabi) mustaqil hikoya qilib bera olsa, o‘yinchoqlar, sur’atlar asosida kichik og’zaki insho to‘qiy olsa bular uning nutqi yetarli darajada rivojlanayotganini bildiradi. bola nutqini ma’nodosh, shakldosh va ko‘p ma’noli so‘zlar, umumlashtiruvchi nomlar bilan boyitishga harakat qiling. unga yangi so‘zlarni o‘zlashtirishiga yordam bering. bolada to‘g’ri gapirishga intilishni qo‘llab-quvvatlang. bolaning so‘zlarni to‘g’ri talaffuz qilishiga ahamiyat bering. - tez aytish …

5 / 15

lgan bilimlarni mustahkamlovchi mashg’ulotlar, nazorat mashg’ulotlari va majmuaviy mashg’ulotlar. maktabgacha katta yoshdagi bolalar nutqini o‘stirish mazmunu. bola tilining grammatik tizimini o‘z vaqtida shakllantirish – uni to‘laqonli nutqiy va umumiy psixologik rivojlantirishning muhim sharti hisoblanadi. tilning grammatik tizimini bola predmetli harakatlarni o‘zlashtirish bilan uzviy bog’liqlikda bilishni rivojlantirish asosida egallaydi. maktabgacha yoshdagi bola nutqining grammatik tizimini shakllantirish morfologiya (so‘zlarni rodlar, sonlar, kelishiklarga qarab o‘zgartirish), so‘z hosil qilish (maxsus vositalar yordamida bir so‘z negizida boshqa so‘zni hosil qilish), sintaksis (oddiy va qo‘shma gaplarni tuzish) ustidagi ishlarni o‘z ichiga oladi. bolalarning grammatik rivojlanishi boshqarishni pedagog eng avvalo ham bolaning o‘zi bilan (dialog shaklida), ham boshqa bolalar bilan birgalikdagi muloqot faoliyati vositasida amalga oshirishi lozim. mavzu: baxmal kapalak bilan tanishtirish maqsad: bolalarni kapalakning noyob turi – baxmal kapalak bilan tanishtirish, uning tabiatdagi ahamiyati, tuzilishi, ko‘payishi haqida yangi bilim berish. mashg’ulotga kerakli jixozlar: kapalak rasmi, bankaga solingan kapalak, daraxt shoxlari, gulli o‘simliklari. mashg’ulotning borishi: tarbiyachi: bolalar! …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalar nutqini o‘stirish vazifalari"

maktabgacha kichik, o’rta va katta yoshdagi bolalar nutqini o’stirishning metodlari va vositalari maktabgacha katta yoshdagi bolalar nutqini o’stirishnig vazifalari, metodlari va vositalari. ushbu mavzu bo‘yicha taqdimot tayyorlash reja: 1.kichik yoshdagi bolalar nutqini o‘stirish vazifalari. 2.o‘rta yoshdagi bolalar nutgini o‘stirishning metodik masalalari. 3.katta yoshdagi bolalar nutqini o‘stirish vazifalari kichik yoshdagi bolalar nutqini o‘stirish vazifalari. uch-besh yoshli bolalarda kattalarning mehriga, ularning tushunishiga va u bilan muloqot qilishiga ehtiyoj saqlanib qoladi. kattalarga nisbatan ishonchga asoslangan muloqot va uning emotsional ahvolini (quvonch, zavq- shavq, qayg’u, xotirjamlik, jahldorlik va h.k.) his qilishga, kayfiyat o‘zgarganligi sabablarini tushunishga qodi...

This file contains 15 pages in PPTX format (87.3 KB). To download "bolalar nutqini o‘stirish vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalar nutqini o‘stirish vazif… PPTX 15 pages Free download Telegram