tabiatbilan tanishtirish metodikasi

PPTX 15 pages 857.7 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 857.7 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

pedagogika tarixi osiyo texnologiyalari universiteti 3- kurs sirtqi taʼlim yoʻnalishi 22-16-guruh talabasi raxmonova gulnoraning tabiat bilan tanishtirish metodikasi fanidan yozgan taqdimoti. qadimgi yozma yodgorliklarda tabiatni asrashga doir ta`limotlar reja: qadimgi boyliklarimizni o’rganish usullari. “avesto”ni yaratilish tarixi va ahloqiy ahamiyati. o’rhun enasoy obidalarining ta’limiy-ahloqiy mohiyati. 1. eng qadimgi ma’rifiy yodgorliklarda ta’lim-tarbiya masalalari. turkiy xalqlar tili, yozuvi va adabiyotini o’rganish uchun eng nodir manba - o’rxun-enasoy yozuvi yodgorliklari qadimgi ajdodlarimizning ta’lim va tarbiya haqidagi fikrlari tarixini o’rganishda ham muhim ahamiyatga ega. ular orasida “to’nyuquq bitigi” (712-716 yillarda yozilgan) hamda “kul tigin bitigi” (732 yilda yozilgan) ayniqsa qimmatlidir. har ikki bitik – taxta toshlarga o’yib yozilgan va o’sha tarixiy shoxlarning qabrlari ustiga yodgorlik sifatida o’rnatilgan. qadimgi yozuvlar obrazets teksta vtoroy uroven tretiy uroven chetvertiy uroven pyatiy uroven xorazm kushon uyg’ur run (o’rhun- enasoy) so’g’d avesto mazkur yodgorliklarda, bir tomondan, bizga turk hoqonligining paydo bo’lishi, mustahkamlanishi, atrofdagi elatlardan himoya qilinishi, hududini kengaytirish uchun olib …

2 / 15

r uchun, nasibam bor uchun, o’layotgan xalqni tiriltirib, tarbiyat qildim, yalang’och xalqni kiyimlik qildim, kambag’al xalqni boy qildim” kabi jumlalar hamon o’zining tarbiyaviy ahamiyatini saqlab kelmoqda. umuman: o’rxun-enasoy yozuvlarida turkiy xalqlarning o’ziga xos jasurligi, matonati, yer yuzida yaxshilik urug’ini ko’paytirish, yurtining daxlsizligi yo’lidagi jonbozligi sezilib turadi. olim n.rahmonov “bitiklar olamida” asarida - o’zbekistonda ham mazkur bitiglar yuzasidan birmuncha ishlar amalga oshirildi. 1941 yilda o.sharofiddinov tuzgan “o’zbek adabiyoti tarixi” xrestomatiyasida, “o’zbek adabiyoti” kitobining birinchi jildida (1959) ayrim bitiglarning hozirgi o’zbek tilidagi tavsifi berilgan. 1964 yilda t.salimov kultegin bitigtoshining o’zbek tiliga tarjimasini berdi. 1972 yilda filologiya fanlari doktori a.p.qayumov “qadimiyat obidalari” kitobida boshqa bitiglar tarjimasi bilan bir qatorda kultegin bitigining tarjimasini ham berdi. kultegin bitigtoshi marmarga o’yilgan bo’lib, qalinligi qirq bir santimetr, balandligi uch metru o’n besh santimetr, tub qismining qalinligi bir metr yigirma to’rt santimetr bo’lib yuqoriga torayib borgan. marmar taxtaning o’rtasiga besh burchakli qalqon shaklida balandligi oltmish to’rt santimetr, kengligi …

3 / 15

imgi turkiy adabiyotning o’ziga xos alohida bir bosqichi bo’lib, uning yuksak badiiyati, chuqur falsafiy g’oya bilan sug’orilganligi qadimgi turk davrida katta adabiy muhit bo’lganidan dalolat beradi. shu boisdan yozma adabiyot ma’lum bir yo’nalishga tushib olgan edi deb taxmin qilishimiz mumkin. qadimgi turkiy yozma yodgorliklar o’rxun alifbosidan tashqari, uyg’ur yozuvida, qisman manaviy, braxmon, sug’d va suryoniy yozuvlarida ham bitilgan. qadimgi turkiyning o’rxun yozuvida bitilgan yirik namunalari quyidagilardir. kul tigin bitigtoshi, bilga hoqon bitigtoshi, to’nyuquq bitigtoshi, kuli chur bitigtoshi. kuli chur bitigtoshi arxeolog v.l.kotvich tomonidan 1912 yilda mo’g’ulistonda ulan-bator yaqinidagi ixe-xushotu manzilidan topilgan. bitigtoshning balandligi bir metr, qalinligi to’qson santimetr bo’lgan marmar toshga yigirma to’qqiz satr yozilgan. bitigtoshning chetlari nurab ketgan. matnni birinchi bo’lib sharqshunos olim a.n.samoylovich tarjima qilgan. bitigtosh bilga hoqon va to’nyuquqning zamondoshi hamda tardush xalqining yo’lboshchisi kuli churga bag’ishlangan. bitigtoshda kuli churning tabg’achlar, arablar, to’quz o’g’uzlar, qarluqlar bilan qilgan janglari va turli yurishlari tasvirlangan. kuli churning vafot etgan yili …

4 / 15

urkiy qo’shinlarning qutlug’ hoqon, bilga hoqon va kultegin boshchiligidagi kurashlari hikoya qilinadi. o’rxun bitiglari ichida kultegin, bilga hoqon, to’nyuquq bitiglari badiiy asarning o’ziga xos nodir namunalari hisoblanadi. kultegin bitigtoshi bilga hoqon bitigtoshidan bir kilometr shimoli-sharqdan topilgan hamda shikastlanmay, yaxshi saqlangani uchun ko’p tadqiqotchilar tomonidan o’qilgan va ko’p tillarga tarjima qilingan. v.tomson o’rxun harflarini ana shu kultegin bitigtoshiga asoslanib deshifrovka qilgach, v.v.radlov mazkur bitiglarni nemis tiliga tarjima qildi. 1896 yilda esa v.tomson ham o’z transkriptsiyasi asosida mazkur bitigni frantsuz tiliga, 1897 yilda p.m.melioranskiy esa rus tiliga (melioranskiy mazkur bitig yuzasidan magistrlik dissertatsiyasi himoya qilgan), 1922 yilda esa v.tomson qaytadan tili dan tiliga tarjima qilganlar. image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.png image9.jpeg image10.jpeg image11.png image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg pods sss oss os os oss /docprops/thumbnail.jpeg eng gadimgi ma'rifly yodgorikiarda ta'lim- tarbiya masalalari

5 / 15

tabiatbilan tanishtirish metodikasi - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tabiatbilan tanishtirish metodikasi"

pedagogika tarixi osiyo texnologiyalari universiteti 3- kurs sirtqi taʼlim yoʻnalishi 22-16-guruh talabasi raxmonova gulnoraning tabiat bilan tanishtirish metodikasi fanidan yozgan taqdimoti. qadimgi yozma yodgorliklarda tabiatni asrashga doir ta`limotlar reja: qadimgi boyliklarimizni o’rganish usullari. “avesto”ni yaratilish tarixi va ahloqiy ahamiyati. o’rhun enasoy obidalarining ta’limiy-ahloqiy mohiyati. 1. eng qadimgi ma’rifiy yodgorliklarda ta’lim-tarbiya masalalari. turkiy xalqlar tili, yozuvi va adabiyotini o’rganish uchun eng nodir manba - o’rxun-enasoy yozuvi yodgorliklari qadimgi ajdodlarimizning ta’lim va tarbiya haqidagi fikrlari tarixini o’rganishda ham muhim ahamiyatga ega. ular orasida “to’nyuquq bitigi” (712-716 yillarda yozilgan) hamda “kul tigin bitigi” (732 yilda yozilg...

This file contains 15 pages in PPTX format (857.7 KB). To download "tabiatbilan tanishtirish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiatbilan tanishtirish metodi… PPTX 15 pages Free download Telegram