amir temur va temuriylar davri tarixining tadqiq etilishi

PPTX 11 pages 2.9 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.9 MB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

prezentatsiya powerpoint mustaqillik yillarida amir temur va temuriylar davri tarixining tadqiq etilishi. reja: amir temurning siyosiy hokimiyatga kelishigacha bo‘lgan davrdagi faoliyatining o‘rganilishi. mustaqillik davri tadqiqotlarida amir temur hayoti va faoliyati tahlili. 3. davlat boshqaruvi tizimining tarix fanida yoritilishi amir temurning siyosiy faoliyati haqida so‘z borar ekan, eng avvalo, uning hokimiyatga kelgunga qadar bo‘lgan davriga katta e’tibor qaratilganligini aytish lozim. chunki tadqiqotlarning aksariyatida sohibqironning siyosiy hokimiyatga kelishi muammolari xiv asrning 60−70-yillarida movarounnahrdagi siyosiy ahvol, amir temurning amir husayn bilan ittifoqi, sarbadorlar harakatiga amir temurning munosabati, sohibqironning siyosiy hokimiyatga kelishi kabi masalalar bilan bog‘liq holda o‘rganishni taqozo etadi. temuriylar davri tarixiga oid yozma manbalarning ko‘pchiligida amir temurning hayotiga daxldor tarixiy voqealar, ayniqsa uning siyosiy maydonga kelishi sabablarini bayon qilib, ularda muarrihlarning shaxsiy munosabatlari bildirilgan. shuni qayd etish kerakki, ularda bildirilgan umumiy fikrlar amir temurning yoshlik -yillariga va uning 1344-1347-yillarda movarounnahrda chig‘atoy ulusining oxirgi mo‘g‘ul xoni qozon sultonxon (1332 − 1347) bilan amir …

2 / 11

amir abdullohga qarshi chiqib, samarqandga yurish qilgani va movarounnahrni o‘z tasarrufiga olib, chingiziy yasun temurxonning o‘g‘li temurshoh o‘g‘lonni (1358−1359) xon qilib ko‘targani ham ta’kidlangan. demak, davlatda amirlar boshqaruvi chog‘ida nomiga xon tayinlash an’anasi amir temurgacha ham bo‘lgan. 3 nizomiddin shomiy bu haqda shunday yozadi: “amir bayon sulduz va amir hoji barlos mamlakatni va viloyatlarni o‘z tasarrufiga oldi. amir bayon mamlakatni boshqarish ishida g‘ofillikda sharobxo‘rlik va aysh−ishrat bilan mashg‘ul bo‘ldi… siyosat maqomiga kelganda sustlik va beparvolik qilardi. donishmandlar demishlarki: “mulk (podshohlik) siyosatsiz barqaror turmas va qilichsiz mustahkam bo‘lmas”. sharafiddin ali yazdiy “zafarnoma” sida ham shu mazmundagi so‘zlarni o‘qiymiz. natijada ular davrida o‘lkada tartibsizliklar boshlandi. barlos amirlari shaxrisabzni, jaloyirlardan amir boyazid xo‘jandni, amir qazog‘on xonadonidan bo‘lgan amir husayn balxni, naymonlardan bo‘lgan amir hamidxoja shibirg‘onni, amir shohmuhammad badaxshoniy ko‘histonni, amirlar kayxisrav va o‘ljoytu aperdi ittifoq bo‘lib xatlonni o‘ziga bo‘ysundirdilar. shunday bo‘linish oqibatida fitnafasodlar ko‘payib, mamlakatda tartibsizliklar boshlandi. bunday tartibsizliklardan foydalanib, movarounnahrga mo‘g‘ul xoni …

3 / 11

illarda chig‘atoyxon naslidan bo‘lgan darveshlikda yurgan qobulshohni xonlik taxtiga ko‘targanlari va shu voqea (1364) amirlar ittifoqining buzilishiga olib kelganligini qayd etib, deb uning sababini esa shunday ko‘rsatadi: “amir husayn amir temurni uning nomzodini taxtga loyiq ko‘rib, qo‘llab-quvvatlamaganida ayblaydi. u xon bilan amir temurning orasiga rahna solish uchun, tarmashirinxonning qizi to‘g‘risida temur nomidan mish-mishlar tarqatdi tadqiqotlarda movarounnahrning 1340−1360-yillardagi siyosiy ahvoli yozma manbalardagi ma’lumotlarni qayd etish bilan kifoyalanilganini ko‘ramiz. bu esa o‘z navbatida voqeliklarni o‘sha davr manbalari bilan qiyosiy o‘rganib, so‘ngra yoritishni taqozo etadi. shuningdek, mahalliy hokimiyatning amalda amirlar qo‘liga o‘tib, nomiga chingiz avlodi vakillari xon qilib ko‘tarilishi an’anasi dastlab amir qazog‘on tomonidan boshlangani, keyinchalik amir temur saltanatida ham davom etganini ko‘rsatish lozim, deb o‘ylaymiz. shu bilan birga, amir temurning tug‘luq temurxon xizmatiga kirishi tadqiqotlarda turlicha izohlangan. b. ahmedov sarbadorlar harakatini manbalarga tayanib ob’ektiv yondashgan holda ijobiy baholaydi. olimning fikricha, mamlakat mo‘g‘ullarning oyog‘i ostida qolishi xavfi tug‘ilganda “menman degan beklar” uni himoya …

4 / 11

bo‘lib qaytdilar. ko‘pi egarlarini orqalariga solib, tirkashlarini qo‘ltiqlarig‘a tutub ketdilar”, deb yoritilgan. b. ahmedov fikricha, sarbadorlar g‘alabasidan amir husayn foydalanib, hiyla ishlatib, harakatning boshliqlarini qo‘lga tushiradi va abubakr kalaviy bilan xurdak buxoriyni osib o‘ldiradi. mavlonzodani esa temurbek dor ostidan qutqarib qoldi59. a.yu. yakubovskiy, i. mo‘minov tadqiqotlarida sarbadorlar harakati rahnamolari bilan amir temur o‘rtasida oldindan munosabatlar bo‘lganligiga ishora qilingan, biroq aloqalar qanday vujudga kelgani aniqlanmagan edi. 7 amir temur hayoti va faoliyati har bir davrda dunyo olimlarining diqqat markazida bo‘lib keldi. g‘arb tarixshunosligida amir temur shaxsiga e’tibor xviii asrdanoq boshlangan va kelgusi davrlarda uning hayoti, faoliyatiga qiziqish doimo ortib borgan edi. jahon tarixshunosligida amir temur to‘g‘risida ko‘plab monografiya va maqolalar yozilib nashr etildi. ularda sohibqironning davlat, ijtimoiy-siyosiy qurilishi, ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar, ma’muriy tizim, harbiy yurishlar, diplomatiya, din, fan, madaniyat, san’at sohalaridagi ko‘p qirrali faoliyati yoritilgan. xx asr jahon sharqshunosligida mustaqil ilmiy yo‘nalish–“temurshunoslik” shakllandi va ular orasida r. grosse, l. keren, ye.rose, x.xukxem, …

5 / 11

davri tarixnavisligini tadqiq etgan. olim temuriylar davri tarixi bo‘yicha bibliografik ko‘rsatkich ham tuzgan. 1968-yilda akademik i. mo‘minovning “amir temurning o‘rta osiyo tarixida tutgan o‘rni va roli” haqidagi risolasining nashr etilishi keng jamoatchilikning bu mavzuga qiziqishini avj oldirib yubordi. amir temur hayoti va faoliyatiga qiziqish hamda xolis yoritishga intilish o‘zbekistonda 1980-yil oxirlaridan boshlandi. bu ilm-fandagi oshkoralik to‘lqini tarix fanida nisbatan erkin fikrlash, xolis ilmiy xulosalarni o‘rtaga tashlash imkoniyatini tug‘dirdi va mavzuga taalluqli sanoqli maqolalar e’lon qilindi. 1990 -yillar boshlarida b.v. lunin, a. ahmedov, b. ahmedov kabi olimlar amir temur tarixini qayta, xolis o‘rganish masalasini ko‘tarib chiqib, uning shaxsiga yuqori baho berdilar. foydalanilgan manba va adabiyotlar ro‘yxati i. rahbariy adabiyotlar: 1.1. mirziyoyev.sh.m. buyuk kelajagimizni mard va oliyjanob xalqimiz bilan birga quramiz. – toshkent: o‘zbekiston, 2017 1.2. karimov i.a.toshkentda amir temur xaykalini ochilishiga bag'ishlangan tantanada so'zlangan nutq // karimov i.a. ehtirom. 1993 yil 31 avgust // o'zbekiston: milliy istiqlol, iqtisod, siѐsat, mafkura.–t.: o'zbekiston, …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "amir temur va temuriylar davri tarixining tadqiq etilishi"

prezentatsiya powerpoint mustaqillik yillarida amir temur va temuriylar davri tarixining tadqiq etilishi. reja: amir temurning siyosiy hokimiyatga kelishigacha bo‘lgan davrdagi faoliyatining o‘rganilishi. mustaqillik davri tadqiqotlarida amir temur hayoti va faoliyati tahlili. 3. davlat boshqaruvi tizimining tarix fanida yoritilishi amir temurning siyosiy faoliyati haqida so‘z borar ekan, eng avvalo, uning hokimiyatga kelgunga qadar bo‘lgan davriga katta e’tibor qaratilganligini aytish lozim. chunki tadqiqotlarning aksariyatida sohibqironning siyosiy hokimiyatga kelishi muammolari xiv asrning 60−70-yillarida movarounnahrdagi siyosiy ahvol, amir temurning amir husayn bilan ittifoqi, sarbadorlar harakatiga amir temurning munosabati, sohibqironning siyosiy hokimiyatga kelishi kabi masalalar b...

This file contains 11 pages in PPTX format (2.9 MB). To download "amir temur va temuriylar davri tarixining tadqiq etilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: amir temur va temuriylar davri … PPTX 11 pages Free download Telegram