amir temur buyuk davlat arbobi

PPTX 14 pages 700.7 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 700.7 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

amir temur mavzu: amir temur buyuk davlat arbobi amir temur hayoti to‘liq ismi amir temur ko‘ragoniy ibn amir tarag‘ay ibn amir burqul bo‘lgan bu buyuk tarixiy shaxs o‘rta asrning yirik davlat arbobi, buyuk sarkarda, kuchli va markazlashgan davlat asoschisi, ilm-fan va madaniyat homiysidir. yozma manbalarda u temurlang, yevropa adabiyotida tamerlan nomlari bilan ta`riflanadi. amir temurning onasi takinaxotun buxorolik mashhur faqih toj ash-sharia (shariat toji) taxallusi bilan mashhur bo‘lgan ubaydulla ibn mas`udning avlodi (1350-yil vafot etgan) edi. uning otasi amir tarag‘ay barlos urug‘ining oqsoqolilaridan bo‘lib, chig‘atoy ulusining e`tiborli beklaridan hisoblangan. uning ajdodlari esa chig‘atoy saroyi mulozimlari qatoridan o‘rin tutgan. ular kesh va nasaf viloyatida o‘z mulklariga ega bo‘lgan va bu yurtda hokimlik qilgan. shu boisdan amir temurning otasi amir tarag‘aybek ham yilda bir marotaba ili daryosi bo‘yida xon tomonidan chaqiriladigan el-yurt bek va biylarining umum qurultoyiga taklif etilar va bunday yig‘inlarda qatnashardi. amir temur hayoti yoshlik yillari amir temurning yoshligi ona …

2 / 14

gan inson bo‘lgan. shu tufayli o‘spirinlik chog‘laridayoq tengqurlaridan sadoqatli do‘stlarni atrofga jalb qila olgan. o‘zining ilk harbiy faoliyatini amir temur qo‘l ostidagi navkarlari bilan ayrim viloyat amirlariga xizmat qilishdan boshlagan. ularning o‘zaro kurashlarida mahorat va oliyhimmatlik amir temurning shuhratini oshirib, uning dong‘i butun qashqadaryo vodiysi, xususan kesh viloyatiga yoyilgan. amir temur aql-zakovati, shijoati va jasorati to‘g‘risidagi shuhrat uni movarounnahrning nufuzli amirlaridan avval joku barlos, so‘ngra amir qazog‘on (1346-1358) bilan yaqinlashtirgan. otasi amir temurni avval (1352) amir joku barlosning qizi turmish og‘oga uylantiradi. 1362-yilda amir temur qazog‘onning nabirasi, amir husaynning singlisi uljoy turkon og‘oni o‘z nikohiga oladi. keyingi nikoh tufayli balx amiri bilan bog‘langan qarindoshlik aloqalari shubhasiz amir temur bilan amir husayn o‘rtasidagi ittifoqni yuzaga keltirdi va mo‘g‘ullarga qarshi jiddiy kurash boshlandi. www.arxiv.uz biroq movarounnahr aholisi mog‘ullarga qarshi kurashga jur`at eta olmaydilar. kesh viloyatining hukmdori hoji barlos xurosonga qochadi. mana shunday og‘ir pallada amir temur maydonga kiradi. kuchlar teng emasligini hisobga …

3 / 14

‘rtasidagi munosabat keskinlashib ochiqdan-ochiq nizoga aylanadi. ular o‘rtasida 1366-70-yillarda bir necha bor to‘qnashuvlar bo‘lib o‘tadi. amir husaynga qarshi balxga yo‘l olayotgan amir temur termiz yaqiniga kelganda makkalik shariflardan sayyid baraka amir temur faoliyatini qo‘llab quvvatlab, unga oliy hokimiyat ramzi katta nog‘ora – tabl bilan yalov - bayroq tortiq qiladi. www.arxiv.uz 1370-yili 10-aprelda balx shahri amir temurga taslim bo‘ladi. amir husayn qatl etiladi. bu g‘alabadan so‘ng amir temur chingiziylardan bo‘lgan qozonxonning qizi saroymulkxonimni o‘z nikohiga oladi va “ko‘ragon” unvonini olishga muyassar bo‘ladi. garchi saltanat taxtiga, an`anaga ko‘ra dastlab nomigagina suyurg‘atmish (1370-1388), so‘ngra uning vafotidan keyin sulton mahmud (1388-1402) o‘tqazilgan bolsa-da, amalda markaziy hokimiyatni amir temurning o‘zi boshqarar, viloyatlardagi hokimiyatni o‘g‘illari, nabiralari va yaqin amirlari orqali idora qilardi. 1372-yilda amir temur xorazmga yurish qilib, uni egallaydi. biroq tarixiy voqealarning taqozosi bilan amir temur xorazmga besh marta harbiy yurish qildi. xorazm 1388-yilda uzil-kesil temur davlatiga qo‘shildi. amir temur movarounnahr va xorazmda tarqoqligiga va …

4 / 14

. saraxs, jom va qavsiya shaharlari jangsiz taslim bo‘ladi. 1381-1384-yillar davomida eronning katta qismi bo‘ysundiriladi. avval (1381) kalot, turshiz va sabzavor, keyin (1383) seistonning zireh, zova, farah va bust qal`alari, 1384-yilda esa astrobod viloyati va ozarbayjonning omul, sori, sultoniya va tabriz shaharlari bo‘ysundiriladi. amir temur eron, ozarbayjon, iroq va shom (suriya) ustiga uch marta lashkar tortdi. amir temur 35 yil davomida mamlakatni boshqardi. ko‘pdan-ko‘p harbiy yurishlar va jang‘u jadallarni amalga oshirdi. ko‘p mamlakatlar zabt etildi. oqibatda hindiston hamda xitoydan qora dengizga qadar va orol dengizidan fors qo‘ltig‘iga qadar bo‘lgan g‘oyat katta hududni qamrab olgan ulkan saltanatni vujudga keltirdi. bundan tashqari, kichik osiyo, suriya, misr va quyi volga, don bo‘ylari, balxash ko‘li va ila daryosi, shimoliy hindistongacha bo‘lgan mamlakatlarni o‘ziga bo‘ysundirdi. bu mamlakatlardan amir temur katta o‘ljalar bilan bir qatorda ko‘zga ko‘ringan olimlar, hunarmandlar va mohir ustalarni samarqand, shahrisabz va buxoroga ko‘chirib olib keldi. bu shahar va qishloqlar obod qilindi. u …

5 / 14

kki, uning faoliyati qo‘yilgan maqsad va rejalari jihatidan ikki bosqichga bo‘linadi. birinchi bosqich (1360-1386)da amir temur movarounnahrda markazlashgan davlat tuzish yo‘lida kurashdi. amir temurning bu davrdagi faoliyati o‘rta osiyo xalqlarining ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy hayoti taraqqiyoti yo‘lida shubhasiz ulkan ijobiy ahamiyat kasb etdi. amir temur faoliyatining ikkinchi bosqichi (1386-1405)da olib borilgan “uch yillik”, “besh yillik” va “yetti yillik” harbiy yurishlarni amalga oshirib, oltin o‘rda, eron, iroq, kavkaz, kichik osiyo, misr va hindistonni zabt etdi. uning nomi o‘zbekistonda abadiylashtirildi. ko‘plab shahar va qishloqlardagi shoh ko‘chalar, maydonlar, jamoa xo‘jaliklari, maktablar, kinoteatrlar va boshqalar uning nomi bilan ataldi. islom karimov tashabbusi va rahnomaligida toshkent, samarqand, shahrisabz va boshqa shaharlarning markaziy maydonlarida amir temurga haykal o‘rnatildi. toshkentdagi amir temur hiyobonida temuriylar davri muzeyi barpo etildi (1996), “amir temur” ordeni ta`sis etildi (1996) va xalqaro amir temur jamg‘armasi tashkil qilindi (1995). toshkent, samarqand va xorijiy mamlakatlarda yunesko rahbarligida hazrat sohibqiron tavalludining 660 yilligi keng nishonlandi (1996). …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "amir temur buyuk davlat arbobi"

amir temur mavzu: amir temur buyuk davlat arbobi amir temur hayoti to‘liq ismi amir temur ko‘ragoniy ibn amir tarag‘ay ibn amir burqul bo‘lgan bu buyuk tarixiy shaxs o‘rta asrning yirik davlat arbobi, buyuk sarkarda, kuchli va markazlashgan davlat asoschisi, ilm-fan va madaniyat homiysidir. yozma manbalarda u temurlang, yevropa adabiyotida tamerlan nomlari bilan ta`riflanadi. amir temurning onasi takinaxotun buxorolik mashhur faqih toj ash-sharia (shariat toji) taxallusi bilan mashhur bo‘lgan ubaydulla ibn mas`udning avlodi (1350-yil vafot etgan) edi. uning otasi amir tarag‘ay barlos urug‘ining oqsoqolilaridan bo‘lib, chig‘atoy ulusining e`tiborli beklaridan hisoblangan. uning ajdodlari esa chig‘atoy saroyi mulozimlari qatoridan o‘rin tutgan. ular kesh va nasaf viloyatida o‘z mulklariga eg...

This file contains 14 pages in PPTX format (700.7 KB). To download "amir temur buyuk davlat arbobi", click the Telegram button on the left.

Tags: amir temur buyuk davlat arbobi PPTX 14 pages Free download Telegram