tasvirlash. kreativ shaxs tavsifi

PPTX 21 pages 1.2 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

psixologicheskie teorii sposobnostey mavzu: tasvirlash. kreativ shaxs tavsifi mashg`ulot rejasi: 1.tasvirlash va ta’riflash tushunchalari mazmuni 2. tushunchalar ustida bo`ladigan mantiqiy amallar 3. ta'rifni shakllantirishning turli xil usullari 4. xotirani mustahkamlash usullari 1. tasvirlash va ta’riflash tushunchalari mazmuni ta'riflar ma'noni tushuntirish tasvirlashda juda foydali hisoblanadi. odatiy ta'rif ikki qismdan iborat. odamlar ta'rif berishda tenglik belgisidan ko'pincha quyidagi jarayonlarda foydalanadilar masalan: tushunchalarni ta'riflash. ilmiy va amaliy faoliyat davomida har doim muhokamada ishtirok etuvchi tushunchalarni mazmuni va mohiyatini ochish ehtiyoji paydo bo’ladi. tushunchaning mazmunini ochishga qaratilgan mantiqiy amal tushunchani ta'riflash ((definition) definitsiya) deyiladi. tushunchalarni ta'riflash aniqlanuvchi, ya'ni mazmuni ochib berilishi lozim bo’lgan tushuncha hamda aniqlovchi – aniqlanuvchi tushunchaning mazmunini ochib beruvchi tushunchalardan iborat bo’lgan qismlardan tashkil topadi. masalan: “o’zbekiston markaziy osiyoda joylashgan suveren respublika”. bunda “o’zbekiston ” aniqlanuvchi qism, “markaziy osiyoda joylashgan suveren respublika” esa aniqlovchi qism hisoblanadi. mantiqda ta'riflashning ikki turi: real va nominal ta'rif mavjud. ta'riflashning quyidagi qoidalari mavjud: a) ta'rif …

2 / 21

nchaning mazmunini aniqlash uchun aniqlanuvchi tushunchaning o’ziga murojaat etiladi. tavtologiya ham mana shu qoidaning buzilishi natijasida sodir bo’ladi. bunda aniqlanuvchi tushunchadan uning mazmunini ochish uchun foydalanilgan bo’ladi. masalan, “materialist – materialistik dunyoqarashga ega bo’lgan kishi” – ta'rif aylanma shaklda; d) ta'rif iloji boricha inkor shaklida bo’lmasligi lozim. agar shunday ta'rif berilsa predmetga xos belgi o’rniga unda yo’q belgi ko’rsatiladi. masalan, “norma – hukm emas”. biroq musbat tushunchalarni ta'riflashga bu qoida ta'luqli emas. masalan, “e'tiqodsiz – ma'lum bir o’z qarash, maqsad va printsiplariga ega bo’lmagan kishi”. tushunchalar ustida bo`ladigan mantiqiy amallar tafakkur shakli fikrning mazmunini tashkil etuvchi elementlarning bog’lanish usuli, uning tuzilishidir. tushuncha, hukm va xulosa chiqarish tafakkurning universal shakllari bo’lib, uning asosiy tarkibiy elementlari hisoblanadi. muhokama yuritish ana shular va ularning o’zaro aloqalarga kirishishi natijasida vujudga keladigan boshqa mantiqiy strukturalar (masalan muammo, gipoteza, nazariya, g’oya, argumentatsiya)da amalga oshadi. muhokama yuritishda ishonchli natijalarga erishishning zaruriy shartlari qatoriga fikrning chin bo’lishi va …

3 / 21

deb, predmetlarni bir-biridan farq qiluvchi hamda ularning bir-biriga o’xshashligini ifoda qiluvchi tomonlar, munosabatlar va xususiyatlarga aytiladi. har bir predmet olamdagi boshqa predmetlar bilan aloqada bo’lganligi uchun o’zining ko’pgina belgilariga ega bo’ladi. bu belgilar: 1) yakka va umumiy, 2) muhim va nomuhim, 3) zaruriy va tasodifiy, 4) ijobiy va salbiyga bo’linadi. belgining faqat bir predmetga xos bo’lganlari yakka, bir qancha predmetlarga xos bo’lganlari umumiy belgilar hisoblanadi. masalan: xitoyning dunyoda aholisi soniga ko’ra eng katta davlat ekanligi yakka belgi, osiyoda joylashgan davlat ekanligi umumiy belgi hisoblanadi. tushunchada predmet o’zining muhim belgilari orqali fikr qilinadi, nomuhim belgilar predmetda mavjud bo’ladi, lekin uning mohiyatini ochib bermaydi. masalan: o’simliklarning bir yillik yoki ko’p yillik ekanligi muhim belgi, kim tomonidan ekilganligi nomuhim belgi hisoblanadi. ba'zi hollarda muhim belgilar nomuhimga, nomuhim belgilar esa muhimga aylanadi. zaruriy belgilar predmetning mavjudligi bilan uzviy bog’liqdir va uning yo’qolishidan predmet ham mavjud bo’lmaydi. tasodifiy belgilarning yo’qolishidan predmet o’z mohiyatini yo’qotmaydi. avtomobilning …

4 / 21

ashtirish kiradi: a) taqqoslash yordamida predmetlarni boshqalari bilan o’zaro solishtirilib, ularning o’xshash va umumiy belgilari hamda boshqalaridan ajratib turuvchi yakka belgilari aniqlanadi; b) analiz yordamida predmetni fikran tashkil qiluvchi muhim belgilar alohida ajratilib, har qaysisi o’rganiladi. sintez analizga teskari jarayon bo’lib, unda fikran ajratilgan predmetning belgilari birlashtirilib, bir butun holga ketiriladi. sintez yordamida predmet haqida yaxlit fikr hosil qilinadi; c) abstraktsiyalash yordamida predmetning umumiy va yakka belgilaridan uning mohiyatini tashkil etuvchi muhim tomonlarlariga o’tiladi hamda nomuhimlaridan chetlashiladi; d) umumlashtirishda predmetlarning ayrim umumiy o’xshash, muhim xususiyatlariga ko’ra bitta umumiy tushunchaga birlashtiriladi va shu yordamida umumiy belgiga ega predmetlarning sinfi haqida fikr yuritiladi. ishonchli ta'riflardan qoching. va nihoyat, ta'riflar, shuningdek, noo'rin hissiy ma'nolardan qochish kerak. ishonchli ta'rif bu atama uchun ijobiy yoki salbiy hissiy ma'no beradigan ta'rif, aslida bunday assotsiatsiya mavjud emas. masalan, agar kimdir demokratiyani "kambag'allar va o'qimaganlar diktaturasi" deb ta'riflasa, demak, bunday odam demokratiya haqida juda yaxshi o'ylamaydi. ammo demokratiyaning …

5 / 21

ar ko'pincha bahsmunozaralarda va siyosiy ma'ruzalarda qo'llaniladi, ammo biz ulardan oqilona va adolatli munozarada qochishimiz kerak ta'rifni shakllantirishning turli xil usullari sinonimik ta'rif sinonimik ta'rifda so'z (yoki qisqa muddatli) aniq bir xil ma'noga ega bo'lgan boshqa atamani berish bilan aniqlanadi - masalan, shifokorlar =doktorlar, advokat = huquqiy himoyachi, yaxshilanish = takomillashtirish va prognozlash = bashorat qilish. ostensiya bo'yicha ta'rif ostentsial ta'rif, biz qizil narsaning misollarini ko'rsatib, bolalarga qizil rangni tushuntirganimiz kabi, atama ma'nosini misollar keltirish bilan izohlaydi. yoki kimdir professionalni "shifokorlar, advokatlar va buxgalterlar kabi odamlar" deb tushuntirishi mumkin. istiqbolli ta'riflar atamaning ma'nosini aniq tushuntirish qiyin bo'lganda foydalidir. ammo estentsial ta'rif kengaytma bilan ta'riflash shaklidir va intensiv ta'riflar, agar mavjud bo'lsa, ma'noni yaxshiroq tushuntirib berishi mumkin. jins-differentsiya bo'yicha ta'rif -differentsiya usuli - ta'riflarni tuzishda juda foydali vosita. ushbu yondashuvga ko'ra, biz atamani belgilashni istasak, avval ushbu atama qo'llanilishi kerak bo'lgan keng toifani aniqlaymiz. ushbu turkum jins deb nomlanadi. xachirni aniqlash …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tasvirlash. kreativ shaxs tavsifi"

psixologicheskie teorii sposobnostey mavzu: tasvirlash. kreativ shaxs tavsifi mashg`ulot rejasi: 1.tasvirlash va ta’riflash tushunchalari mazmuni 2. tushunchalar ustida bo`ladigan mantiqiy amallar 3. ta'rifni shakllantirishning turli xil usullari 4. xotirani mustahkamlash usullari 1. tasvirlash va ta’riflash tushunchalari mazmuni ta'riflar ma'noni tushuntirish tasvirlashda juda foydali hisoblanadi. odatiy ta'rif ikki qismdan iborat. odamlar ta'rif berishda tenglik belgisidan ko'pincha quyidagi jarayonlarda foydalanadilar masalan: tushunchalarni ta'riflash. ilmiy va amaliy faoliyat davomida har doim muhokamada ishtirok etuvchi tushunchalarni mazmuni va mohiyatini ochish ehtiyoji paydo bo’ladi. tushunchaning mazmunini ochishga qaratilgan mantiqiy amal tushunchani ta'riflash ((definition) def...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "tasvirlash. kreativ shaxs tavsifi", click the Telegram button on the left.

Tags: tasvirlash. kreativ shaxs tavsi… PPTX 21 pages Free download Telegram