turli darajadagi intellektual yetishmovchiligi bo'lgan bolalar uchun inklyuziv talim strategiyalari va ularni amalga oshirish shart sharoitlari

DOCX 12 pages 41.8 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 41.8 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

aloxida yordamga muhtoj bolalar toifalari mavzu: turli darajadagi intellektual yetishmovchiligi bo'lgan bolalar uchun inklyuziv talim strategiyalari va ularni amalga oshirish shart sharoitlari reja: 1 . yosh go`daklar rivojlanishining xususiyatlari 2. aloxida yordamga muxtoj, anomal bolalar. 3. anomal bolalarning toifalarilari 4. anomal bolalarga yordamni tashkil etish 5. anomaliyalarning kelib chiqish sabablari bola dunyoga kelgan kunlaridan boshlaboq ko`radi, eshitadi, biror narsa tekkanini, og`riq, issiq, hid va ta`mni xis etadi. tevarak atrofdagi borliqni bilish — sezish va idrok qilishdan, ya`ni voqelikdagi narsa va hodisalarning bola ongida aks etishidan boshlanadi. bolaning idroki hayotining dastlabki yillaridayoq ancha takomillashadi va ikki yoshida u buyumlarning rangi, shakli, katta-kichikligiga qarab bir-biridan farq qila boshlaydi, tanish ohangni ajratadi va hokazo. unda xilma-xil sensor qobiliyatlar: ko`rish va ko`zdan kechirish, tinglash va eshitish, buyumlarni tashqi belgilariga qarab ajratish, kuzi kurayotgan va eshitayotgan narsaga taqlid qilish qobiliyati rivojlanib boradi. bola turli taassurotlar olib turishi — buyumlarni ko`rishi, ushlab bilishi, kattalarning ishlarini kuzatishi, …

2 / 12

-atrofdagi kishilarga uz munosabatini bildiradi, kattalarning xatti-harakatlari, ishlariga, sodir bo`layotgan voqealarga bolaning beradigan bahosi, kishilarga bo`lgan munosabati — bularning hammasi bola ma`naviy qiyofasining shakllanishiga ta`sir etadi. bolaning xoh ona qornida, hoh tug`ilganidan keyin rivojlanib borishi uchun zarur bo`lgan ma`lum shart-sharoitlarning buzilishi turli xil anomaliyalarga, ya`ni jismoniy yoki ruxiy nuqsonlar, kamchiliklarga olib kelishi mumkin. korreksion pedagogika fanida aloxida yordamga muxtoj - anomal bolalarning turli xil toifalari ustida ish olib boriladi: ular quyidagilardir: 1) eshitish kamchiliklariga ega bo`lgan bolalar (kar, zaif eshituvchi bolalar`, kech kar bo`lib qolgan bolalar); 2) ko`rish qobiliyati zaif (kur, zaif ko`ruvchi bolalar); 3) oligofren (debil, imbetsil, idiot bolalar); 4) og`ir nutqiy nuqsonlari bor bolalar; 5) harakat-tayanch a`zolarida kamchiliklari bulgan bolalar; 6) ruxiy rivojlanishi orqada qolgan bolalar. 7) kompleks nuqsonli kur-kar-soqov bolalar; anomal bolalar soglom tengdoshlari orasida inklyuziv ta`limda yoki maxsus ta`lim-tarbiya muassasalarida tarbiyalanishi va o`qitilishi kerak. bolaning umumiy rivojlanishiga har tomonlama kuchli ta`sir etgan nuqsonlargina uni anomal bola …

3 / 12

maktablarda yoki me`yorda rivojlangan tengdoshlari orasida xamma qatori va agarda kerak bo`lsa, maxsus dastur va darsliklar asosida o`qitilishi va tarbiyalanishi zarur, ular aloxida yordamga muhtoj. har qanday anomal rivojlanish markaziy yoki periferik nerv sistemasidagi organik yoki funksional o`zgarishlarga aloqador bo`lishi mumkin. bola rivojlanishidagi turli xil kamchiliklar noqulay muhit, notug`ri tarbiya, ta`lim natijasida ham paydo bulishi mumkin. masalan, noqulay oilaviy sharoit, pedagogik qarovsizlik, o`qituvchining bolaga noto`g`ri munosabati va boshqa kupgina sabablar bola rivojlanishiga salbiy ta`sir kursatib, uning dastur materiallarini yaxshi uzlashtira olmasligiga, ulgurmovchi uquvchilar orasiga qo`shilib qolishiga sabab buladi. shunday bulsada, biz bunday bolani anomal bolalar toifasiga kiritmaymiz, chunki uning rivojlanishidagi kamchiliklar organizmdagi qanday bulmasin biror organik yoki funksional patologik o`zgarishlarga bog`liq bo`lmay, balki boshqa sabablardan kelib chiqqan. tarbiyachi va o`qituvchilar bunday bolalarni anomal bolalardan farqlay oladigan bo`lishlari kerak. kelib chiqish sabablariga ko`ra har qanday anomal rivojlanish tug`ma yoki turmushda orttirilgan bo`lishi mumkin. tug`ma anomaliyalar ko`p jihatdan xomilador onaning sog`lig`i va …

4 / 12

ning anomal bo`lib tug`ilishiga olib kelishi mumkin. turmushda orttirilgan anomaliyalar bola organizmiga tug`ilish vaqtida va undan keyingi davrlarda zararli omillar ta`sir etishi natijasida vujudga keladi. to`g`ruq vaqtida miya shikastlanishi, bolaning tug`ruq yo`llaridan uzoq o`tishi, vakuum-ekstraktor yoki ombur solinishi, bolaning kindigi o`ralib, bo`g`ilib qolishi (asfiksiya) va boshqalar,ba`zan uning anomal rivojlanishiga olib kelishi mumkin. bolaning ilk yoshligida (uch yoshgacha) turli kasalliklar bilan og`rishi, masalan, meningit, meningoensefalit, otit, markaziy nerv sistemasining shikastlanishi va boshqa shu singari dardlarni boshidan kechirishi ham anomal rivojlanishiga sabab bo`lishi mumkin. mamlakatimizda bolalar anomaliyasining oldini olish yuzasidan .ko`pgina choralar ko`rilmoqda, bu sohada anchagina yutuqlarga ham erishildi. o`zbekistonda aholini davolash-profilaktikasi kengaygani hamda meditsina sohasidagi katta yutuqlar munosabati bilan anomal bolalr soni nisbatan kamaydi. bolalarning chechak, o`lat, tif, vabo, traxoma, qizamiq va bolalarga xos boshqa yuqumli kasalliklar orqasida anomal bo`lib qolish hodisalari uchrab turadi. irsiy omillar hamda intoksikatsiya va organizm shakllanayotgan paytda bosh miya, analizatorlarning zararlanishiga olib boradigan boshqa sabablar tufayli …

5 / 12

ng isbotidir. ko’plab davlatlarda bo’lgani kabi o’zbekistonda ham imkoniyati cheklangan bolalar uchun maxsus tashkillangan maktablar bor. ularning vazifasi bolalarni maxsus o’quv yurtlariga tayyorlashdir. bolalarni himoya qilish xalqaro tashkiloti konvensiya tizimiga o’zining asosiy maqsadi etib bola huquqlarini asos etib oladi. bola huquqlari xalqaro konvensiya hamma bolalarning ehtiyojini hisobga olgan, huquq va qobiliyatlarini hurmat qiladigan ta’lim tizimini yaratish g’oyasini ilgari surdi. chunki har bir bolada – u sog’lommi yoki nogironmi – takrorlanmaydigan xarakter, qiziqish, imkoniyat va bilimga ehtiyoj bor. hamma bolalarning ehtiyojlarini hisobga olgan, huquq va qobiliyatlarini hurmat qiladigan, ijtimoiy adolat hamda tenglikka erishishni maqsad qilib olgan ta’limtizimi inklyuziv ta’lim deyiladi. inklyuziv ta’lim nogiron bolalarni ta’lim jarayoniga integratsiya qilish hamda umumta’lim maktablarini nogiron bolalarga moslashtirishni ko’zda tutadigan, ijtimoiy adolat va tenglikni bosh maqsad qilib olgan jarayondir. inklyuziv ta’lim ijtimoiy modelga asoslanadi va u muammoni bolada emas, balki dastur va metodologiyada deb hisoblaydi. bunday ta’lim tizimiga ba’zi bir o’zgartirishlar kiritishni taqazo etadi. bunda …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "turli darajadagi intellektual yetishmovchiligi bo'lgan bolalar uchun inklyuziv talim strategiyalari va ularni amalga oshirish shart sharoitlari"

aloxida yordamga muhtoj bolalar toifalari mavzu: turli darajadagi intellektual yetishmovchiligi bo'lgan bolalar uchun inklyuziv talim strategiyalari va ularni amalga oshirish shart sharoitlari reja: 1 . yosh go`daklar rivojlanishining xususiyatlari 2. aloxida yordamga muxtoj, anomal bolalar. 3. anomal bolalarning toifalarilari 4. anomal bolalarga yordamni tashkil etish 5. anomaliyalarning kelib chiqish sabablari bola dunyoga kelgan kunlaridan boshlaboq ko`radi, eshitadi, biror narsa tekkanini, og`riq, issiq, hid va ta`mni xis etadi. tevarak atrofdagi borliqni bilish — sezish va idrok qilishdan, ya`ni voqelikdagi narsa va hodisalarning bola ongida aks etishidan boshlanadi. bolaning idroki hayotining dastlabki yillaridayoq ancha takomillashadi va ikki yoshida u buyumlarning rangi, shakli, ka...

This file contains 12 pages in DOCX format (41.8 KB). To download "turli darajadagi intellektual yetishmovchiligi bo'lgan bolalar uchun inklyuziv talim strategiyalari va ularni amalga oshirish shart sharoitlari", click the Telegram button on the left.

Tags: turli darajadagi intellektual y… DOCX 12 pages Free download Telegram