italiyani birlashtirish uchun kurash va milliy davlatning tashkil topishi

DOCX 16 pages 45.3 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 45.3 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mavzu: italiyani birlashtirish uchun kurash va milliy davlatning tashkil topishi reja: i. kirish. italiya ii. asosiy qism. 2.1. italiya 18-asr oxiri 19-asr boshlarida 2.2. italiya davlatlari 1848-1849 yillarda 2.3. risorjimentoning xal qiluvchi janglari. italiya milliy davlatining tashkil topishi. iii. xulosap iv. foydalanilgan adabiyotlar 1. italiya 18-asr oxiri 19-asr boshlarida xviii asr oxirida jamiyatning ilg’or kuchlari yangi, yagona va mustaqil italiya davlatini barpo etish uchun oshkora siyosiy kurashga kirishdilar. italiya tarixida xviii asr oxiridan 1870 yilgacha davom etgan risorjimento (tiklanish) davri boshlandi. risorjimentoning boshlang’ich nuqtasi 1789-1794 yillardagi frantsuz burjua inqilobiga to’g’ri keladi. xuddi shu davrda italyan “yakobinchilari” apennin yarim orolining turli burchaklarida feodalizmga, avstriyaliklar hukmronligiga qarshi qaratilgan, respublika uchun boshlangan ozodlik harakatiga rahbarlik qila boshladilar. 90-yillarning ikkinchi yarmida qo’shni frantsiyaning italiyaga siyosiy ta’siri kuchaydi. italiyadagi progressiv kayfiyatdagi kuchlar o’zlarining milliy-ozodlik kurashlariga frantsuzlar yordam ko’rsatadi deb ishonardilar. 1796 yilda napoleon bonapart armiyasi antifrantsuz koalitsiyasi qo’shinlariga zarba berish uchun italiya hududiga kirdi. 1797-1799 …

2 / 16

a aholining ahvoli yanada yomonlashdi. frantsuz okkupantlari italyan demokratlari o’tkazmoqchi bo’lgan demokratik va ijtimoiy islohotlarga qarshilik ko’rsatdilar. frantsuzlar asta-sekin mamlakatda konstitutsion monarxiya o’rnatish tarafdorlari bo’lgan yirik italyan burjuaziyasi va liberal dvoryanlarga tayana boshladilar. ular demokratlarni taqib qilishga o’tib, ularning klublarini yopib qo’yishar, gazetalarini taqiqlardilar. italiyada frantsuz bosqinchilaridan norozilik kuchayib bordi. antifrantsuz koalitsiyasi armiyasi yordamida 1799 yil bahorida frantsuzlar qo’shini italiyadan haydab chiqarildi. 1800-yilda italiyaga qarshi frantsuzlarning yangi bosqini boshlandi va buning oqibatida italiya 15 yil mobaynida napoleon hukmronligi ostida qoldi. uning shimoliy hududlari frantsiya tarkibiga qo’shib olindi. italiyaning katta qismida napoleon bonapartning qarindoshlari hukmronlik qiluvchi davlatlar tashkil topdi. faqat sitsiliya va sardiniya orollarigina frantsuzlar asoratiga tushmay qolgan edi. frantsuzlar hukmronligi o’rnatilgan joylarda kapitalizm rivojlanishini tezlashtirgan bir qator muhim tadbirlar amalga oshirildi. sanoatni rivojlanishiga halaqit beruvchi tsex cheklashlari va bojxona bojlari bekor qilindi. feodallar va ruhoniylarning imtiyozlari bekor qilindi, cherkov yerlarini sekulyarizatsiya qilish va sotish amalga oshirildi, o’z davri uchun ilg’or …

3 / 16

r mag’lubiyatga uchradi. napoleon hokimyati halokatga uchragach, buyuk davlatlar 1815 yilda italiya taqdirini o’zlaricha hal qildilar. vena kongressining qaroriga binoan italiya birlashtirilmadi, aksincha parchalab tashlandi. mamlakat 8 qismga ajratildi – ikki sitsiliya qirolligi, papa viloyati, toskana, modena, parma va lukka gertsogligi, pemont qirolligi, lombardiya va venetsiya avstriya imperiyasi tarkibiga muxtoriyat huquqi bilan kirdi. bu davr italiya tarixida restavratsiya davri deyiladi va u orqaga qaytishni bildiradi. barcha davlatlarda absolyutistik monarxiya qayta tiklandi, reaktsion tartiblar o’rnatildi, dvoryanlar va ruhoniylar yana hukmron kuchga aylanib, ular inqilob va napoleon davri olib kelgan barcha yangiliklarni yo’q qilishga kirishdilar. napoleon rejimining ag’darilishi italiyani milliy ozodlikga olib kelmadi, frantsuzlar zulmi o’rniga avstriyaliklar zulmi o’rnatildi. xix asrning 20-30-yillarida butun yevropa bo’ylab inqilobiy yuksalish yuz berdi. 1820 yil iyulda neopolitan karbonariylari qo’zg’olon ko’tardilar. ikki sitsiliya qiroli ferdinand i qo’zg’olonchilarga qarshilik ko’rsatmadi, konstitutsiyani tasdiqlab, parlament chaqirishga ruxsat berdi. qo’zg’olon rahbarlari shu bilan o’z vazifalarini bajargan deb hisoblab, parlamentga xalq ommasi …

4 / 16

r bostirilgach, mamlakatda reaktsiya kuchaydi. barcha joyda karbonariylarni ommaviy ravishda ta’qib etish va qatl qilish avj oldi. frantsiyadagi iyul inqilobi (1830 y) ta’siri ostida 1831 yil fevralda markaziy italiyada – papa viloyati, moden, lukka, parma gertsogliklarida qo’zg’olonlar boshlanib ketdi. bu yerdagi hukmdorlar qochib ketgach, liberal dvoryanlar va burjuaziyadan iborat vaqtli hukumatlar tuzildi. 1821 yil saboqlaridan kelib chiqib, bu hukumatlar xalq uchun ba’zi tadbirlarni amalga oshirdilar (tuz narxini pasaytirdilar, soliqlarni kamaytirdilar). lekin pomeshchiklarning yerlari dehqonlarga berilmadi, busiz esa qashshoq va ersiz dehqonlarni inqilob himoyasiga otlantirib bo’lmasdi. 1831 yil mart oyinig boshlarida avstriya o’z qo’shinlarini markaziy italiyaga yubordi. inqilobdan hech nimaga erishmagan xalq ommasi dushmanga qarshilik ko’rsatmadi. mart oyining oxiriga borib markaziy italiyadagi inqilob bostirildi. keng xalq ommasidan ajralgan holda amalga oshirilgan fitna va qo’zg’olonlarning mag’lubiyatga uchrashi italyan inqilobchi-demokratlarini milliy-ozodlik inqilobi va unda xalq ommasining ishtiroki masalasini qayta ko’rib chiqishga olib keldi. 1831-1833-yillarda risorjimento sahnasiga genuyalik huquqshunos va filolog juzeppe madzini chiqdi. …

5 / 16

lq bilan va xalq uchun” amalga oshirish mumkin deb hisoblardilar. shu bilan birga madzinining xalq ommasiga bo’lgan qarashlarida ziddiyatlilik mavjud edi, u mamlakatni birlashtirish uchun bo’ladigan kurashda xalqni asosiy kuch deb bilardi, ikkinchi tomondan esa u milliy kurashni quyi tabaqalarning ijtimoiy kurashiga aylanishini istamasdi. u agrar masalani hal qilishdan o’zini olib qochardi, qishloq aholisining ehtiyojlarini inkor etardi. butun mamlakat bo’ylab “yosh italiya”ning ta’siri o’sib bordi. madzini va uning safdoshlari mahalliy tashkilotlar rahbarlarini umumitalyan inqilobini tayyorlashga yo’naltirdi. lekin 1833-1834-yillar davomida qo’zg’olon ko’tarish uchun qilingan bir necha urinishlar natijasiz tugagach madzini va boshqa italyan demokratlari yaqin orada italyan inqilobini amalga oshirib bo’lmasligiga ishondilar. 30-yillarning o’rtalaridan italyan milliy-ozodlik harakatida mo’’tadil-liberal oqim oldinga chiqib oldi. mo’’tadil liberallar yuqoridan turib islohotlar orqali amalga oshiriladigan o’zgarishlar italiya uchun eng to’g’ri yo’l deb hisoblardilar. liberallar o’z dasturlarida iqtisodiyotdagi burjuacha o’zgarishlarga asosiy e’tiborni qaratdilar. xix asrning 20-30-yillarida mamlakatda, ayniqsa shimoliy italiyada ijtimoiy-iqtisodiy jonlanish yuz berdi. lombardiya va pemontda …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "italiyani birlashtirish uchun kurash va milliy davlatning tashkil topishi"

mavzu: italiyani birlashtirish uchun kurash va milliy davlatning tashkil topishi reja: i. kirish. italiya ii. asosiy qism. 2.1. italiya 18-asr oxiri 19-asr boshlarida 2.2. italiya davlatlari 1848-1849 yillarda 2.3. risorjimentoning xal qiluvchi janglari. italiya milliy davlatining tashkil topishi. iii. xulosap iv. foydalanilgan adabiyotlar 1. italiya 18-asr oxiri 19-asr boshlarida xviii asr oxirida jamiyatning ilg’or kuchlari yangi, yagona va mustaqil italiya davlatini barpo etish uchun oshkora siyosiy kurashga kirishdilar. italiya tarixida xviii asr oxiridan 1870 yilgacha davom etgan risorjimento (tiklanish) davri boshlandi. risorjimentoning boshlang’ich nuqtasi 1789-1794 yillardagi frantsuz burjua inqilobiga to’g’ri keladi. xuddi shu davrda italyan “yakobinchilari” apennin yarim orolinin...

This file contains 16 pages in DOCX format (45.3 KB). To download "italiyani birlashtirish uchun kurash va milliy davlatning tashkil topishi", click the Telegram button on the left.

Tags: italiyani birlashtirish uchun k… DOCX 16 pages Free download Telegram