amir temur davrida markazlashgan davlatning tashkil topishi

DOC 113,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1353303869_39927.doc амир темур давлатида и+тисодиётни бош+аришдаги ызига хослик www.arxiv.uz reja: 1. amir temurni tarix saxnasiga chiqishi. 2. amir temurni markazlashgan davlat tuzish rejasini amalga oshirishi. 3. amir temurning saltanatni boshqarishdagi siyosati. amir temurda davlatga, xarbiy ishlarga bo`lgan qiziqish juda erta uyg`ondi. u jismonan juda baquvvat bo`lgan. sharqona kurash va mushtlashish usullarini puxta egallagan. chavandozlik uning eng yaxshi ko`rgan mashqi bo`lgan. temurning shaxsiy qiyofasi, kuch-qudrati to`g`risida ibn arabshoxninig quyidagi iboralari g`oyatda asoslidir. «amir temur jismu-jasadi kelishgan, qaddi-qomati tik, uzun bo`yli, go`yo qadimgi paxlavonlar avlodlari misoli bo`lib, boshi katta, g`oyatda kuchli va salobatli, oqish yuzini och qizil rang jonlantirgan bilan xech bir dog`siz, bug`doyrang emas. qo`l oyoqlari baquvvat, yelkalari keng, o`ng oyoq-qo`li cho`loq va shol, ikki ko`zi bamisoli ikki shamdek bo`lsada, shodligi bilinmas, yo`g`on ovozli edi. u o`limdan qo`rqmas, yoshi saksonga yetgan bo`lsada, iztirobsiz, vazmin bo`lib, xazil-mazax va yolg`onni yoqtirmas, garchi unda o`ziga ozor yetadigan biron so`z bo`lsa xam xaqiqat unga yoqar …

ri o`tkazayotgan zug`umlar, ikkinchi tomondan esa – maxalliy xokimlar o`rtasida to`xtovsiz davom etayotgan nizo va urushlar o`lkani mushkul axvoolga solib, oddiy xalq ommasining turmushini og`irlashtiribgina qo`ygani yo`q, ayni zamonda boy va zodagonlarning manfaatlariga xam putur yetkazdi. shu boisdan xam o`lkada feodal tarqoqlika barxam berish, markazlashgan kuchli davlat barpo eti shva so`ngra mo`g`ullar istibdodidan ozod bo`lishga intilish g`oyasi tobora kuchayib bordi. xalqni ng anna shu xoxish irodasini birinchilar qatorida tushungan maxalliy xokimlardan biri xoji barlosdir1. kesh (shaxrisabz) xokimi xoji barlos – turklarning barlos urug`idan bo`lib, amir temurning amakisi edi. tarixiy manbalarning guvoxlik berishicha, 1358 yilda amir qozog`onni ng o`g`li abdulloxga qarshi kurash boshlagan mo`g`ul amiri bayon sulduz yonida xoji barlos xam bo`lgan. ular amir abdulloxga qarshi itifoq tuzib, qo`lga kiritilgan viloyatlarni o`zaro taqsimlab olish sharti bilan kurashganlar. ular o`z niyatlarini qsman amalga oshirdilar. bayon sulduz bilan xoji barlosdan yengilgan abdullox andarab tomonga qochib ketadi. bayon sulduz bilan xoji barlos movarounnaxr yerlarining …

avor shaxrini bu davlatning poytaxtiga aylantirganliklarini ta`kidlanadi. ammo ularda shaxrisabz bekligining movarounnaxrda (1361-1362 yil oralig`ida samaraqandda xam sarbadorlar mo`g`ullarni tor-mor qilib, xokimiyatni qo`lga kiritganlar) 140 yillik mo`g`ullar xukmronligidan so`ng birinchi bo`lib ozodlikka erishganligi xaqidagi muxim masala chetlab o`tilgan. xolbuki, sarbadorlar xarakati ta`siri ostida movarounnaxrning samarqanddan boshqa shaxarlarida xam, xususan kesh bekligida axolining katta bir qismi erk va ozodlik uchun g`ayrat kamarini maxkam bog`lagan edi. xatto, bu xarakatga nisbatan xayrixoxlik bilan qaraganlar safida temur xam bo`lganligi uning keyingi faoliyatida yaqqol ko`zga tashalanadi. temurbek mo`g`ullar movarounnaxrga 1360 yil birinchi bor bostirib kelgandayoq, xech ikkilanmay mamlakat va xalqi bilan birga bo`ldi, dushmanga qarshi kurash olib borishga qaror qildi. dastlabki paytlarda qudratli dushman bilan bir o`zi kurashish imkoniyatiga ega emas edi. movarounnaxrning xoji barlos, bayon sulduz, boyazid jaloir singari katta amirlarining bir qismi tug`luq temurxon xizmatiga o`tgan edilar. o`shanda temurbek xam xech ikkilanmasdan mo`g`ul xonining xuzuriga borishga majbur bo`ldi, chunki vaziyat og`ir va shuni …

amirlarni tiyib qo`ygan. xon amirlarni bundan buyon movarounnaxrga borishlarini man qildi. tug`luq temurxon mo`g`ulistondagi nisozlik va ayrim beklarning isyoni tufayli movarounnaxrni o`g`li ilyosxo`jaga 1360 yil kuzida topshirib o`z yurtiga qaytib ketadi. u ketgandan keyin temurbekning ilyosxo`ja bilan murosasi kelishmay qoladi. xon uni katta amirlikdan chetlatib, qo`shin to`plovchi etib tayinlaydi. bosh amirlik lavozimiga o`zining eski amiri bekchikni tayinlaydi. keyinroq bekchik va xon chorasini topib amir temurni yo`qotish payiga tushadilar. ular tug`luq temurxonga xat yozib, «temur bizga qarshi isyon ko`tardi»,-deb nom ayozadilar. xon bu yolg`on gaplarni chin xisoblab, temurni yo`qotish xaqida yorliq yuboradi. ammo bu yorliq amir temurning qo`liga tushib qoladi. ushbu yorliqda amir temurni o`limga maxkum etilgan edi. shundan keyin amir temur birmuncha vaqt xorazm va turkmaniston cho`llarida jon saqlaydi. 1362 yili amir xusayn bilan birgalikda tevarak atrofda yurgan ba`zi amirlarni xam to`plab, mo`g`ullarga qarshi kurashni davom ettirdi. ittifoqchilar-temurbek va amir xusayn abu said va mingli bug`a bosh bo`lgan uch minglik …

osxo`ja movarounnaxrni tark etadi. 1365 yili ilyosxo`ja katta qo`shin bilan yana movarounnaxrga bostirib kiradi. ikki o`rtadagi bu jang tarixda «loy jangi» nomini olgan bo`lib, toshkent bilan chinoz oralig`ida bo`lib o`tgan. bunda ilyosxo`jaga qarshi amir temur va xusayn jang qiladi. ammo jangda amir xusaynning qat`iyatsizligi tufayli ittfoqchilar yengiladi. mo`g`ullar esa jiddiy qarshilikka uchramay mamlakatning chikarisiga bostirib kirishda davom etdilar. mamalakat yana chetdan kelgan dushman oyog`i ostida qolgan o`sha og`ir kunlarda xalqning nonini yeb, tuzini ichgan amirlar jonini saqlab qochib qoldilar. lekin el-yurt ximoyasiz qolmadi. mo`g`ullarga qarshi kurashda samarqanddagi sarbadorlar xalqning joniga oro kirdilar. bu qo`zg`olon 1365 yil iyun oyining oxirida samarqandda bo`lib o`tadi. unga samarqand madrasalaridan birining mudarrisi mavlonzoda, paxta tituvchi abubakr kalaviy va mergan yigit xurdak buxoriylar boshchilik qilodi. sarbadorlarning yetakchilari, xavf-xatar kuchaymasdan uning oldini ola bildilar. ular darxol shaxar masjidi jomiyga yig`ib yuz bergan axvolni o`rtaga soldilar. o`shanda xalq yakdil bo`lib mavlonzodani o`zlariga raxnamo etib sayladilar. abubakr kalaviy bilan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "amir temur davrida markazlashgan davlatning tashkil topishi"

1353303869_39927.doc амир темур давлатида и+тисодиётни бош+аришдаги ызига хослик www.arxiv.uz reja: 1. amir temurni tarix saxnasiga chiqishi. 2. amir temurni markazlashgan davlat tuzish rejasini amalga oshirishi. 3. amir temurning saltanatni boshqarishdagi siyosati. amir temurda davlatga, xarbiy ishlarga bo`lgan qiziqish juda erta uyg`ondi. u jismonan juda baquvvat bo`lgan. sharqona kurash va mushtlashish usullarini puxta egallagan. chavandozlik uning eng yaxshi ko`rgan mashqi bo`lgan. temurning shaxsiy qiyofasi, kuch-qudrati to`g`risida ibn arabshoxninig quyidagi iboralari g`oyatda asoslidir. «amir temur jismu-jasadi kelishgan, qaddi-qomati tik, uzun bo`yli, go`yo qadimgi paxlavonlar avlodlari misoli bo`lib, boshi katta, g`oyatda kuchli va salobatli, oqish yuzini och qizil rang jonlantirg...

Формат DOC, 113,5 КБ. Чтобы скачать "amir temur davrida markazlashgan davlatning tashkil topishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: amir temur davrida markazlashga… DOC Бесплатная загрузка Telegram