aleksandr makedonskiyninu istilochilik yurishlari

DOC 10 стр. 112,5 КБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 112,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 10

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

aleksandr makedonskiyninu istilochilik yurishlari reja: 1. iskandar zulqarnaynning o‘rta osiyoga istilochilik yurishlari. 2. erli axolining ajnabiy bosqinchilarga qarshi kurashi. 3. makedoniyalik iskandar davlatining tanozzulga yuz tutishi va buning sabablari. iskandar (miloddan avvalgi 356-323 yillar) qadimgi dunyoning yirik lashkarboshi va davlat arboblaridan biri. u siyosatda o‘ta extiyotkor, o‘ta ayyor va xushyor davlat arbobi edi. u yirik lashkarboshi sifatida antik davr xarbiy san’atining rivojlanish tarixida katta iz qoldirdi. jaxongir yangi tildagi otliq qo‘shin tuzdi, unda jangovor intizom tartib-qoidalarini ishlab chiqdi. jang qilish usullarini ishlab chiqdi. u tezlik, qat’iylikni jangdagi g‘alabani ta’minlaydigan omillardan deb tushundi. mavjud imkoniyatlarni tugri taxlil qilish, unga to‘g‘ri baxo bera bilish, dushmanni yaxshi o‘rganish zarurligini jang qilishning asosi deb bildi. zarur paytda u extiyotkorlik chidam va matonat bilan ish tutdi. u xech qachon xushyorlikni o‘zidan tark etmadi. uning qo‘lga kiritgan g‘alabalarining boisi shundaki, u dushmanlarining bo‘sh va zaif tomonlarini yaxshi o‘rganardi. u intizomli muntazam qo‘shin va jangovor qurollar bilan …

2 / 10

nautak qal’asida ular o‘rtasida nizo chiqdi. chunki bess o‘z ittifoqchilariga axamoniylar zulmiga va iskandar xujumiga qarshi birgalashib kurashishga axd qilgan edi. ammo uni ittifoqchilari bilan shoxlar kabi munosabatda bo‘lishga intilayotganini sezgan spitamen, oksiart va datafarnlar u bilan aloqani uzishdi va uni kishinlab iskandarga topshirish niyatida ekanliklarini bildirish uchun uning qarorgoxiga chopar yubordi. kishanlangan bessni qal’ada qoldirib, o‘zlari esa mamlakat ichki rayonlariga chekinishdi. spitamen va uning ittifoqchilari bessni iskandarga topshirish bilan dushman istilolarini to‘xtatmoqchi bo‘lishdi. chunki iskandar eronga yurish boshlaganda, u o‘z dushmani dorush iii ni nomardlarcha zaxarlab o‘ldirgan bessdan o‘ch olish niyatida ekanligi e’lon qilgan edi. bu iskandarning xarbiy yurishlarda qo‘llab kelgan nayranglaridan biri edi. buni spitamen va uning tarafdorlari qanchalar tug‘ri tushunsa-da, bessning niyatlari naqadar buzuq ekanligini bilgach, uning baxridan o‘tib, o‘zlari iskandarga chap berishdi. iskandar jangda o‘ta beraxm edi. u naukatdan chiqib samarqandga yul olar ekan, yo’lda bir zamonlar eron-yunoniston urushlari davrida ko‘chirib keltirilgan miletlik branxid qabilasining avlodlariga …

3 / 10

ea spitamenning "ko‘zini ochdi". u iskandar niyatlarining moxiyatini to‘liq tushunib etdi va unga qarshi qat’iy kurashga otlandi. iskandar tog‘liklarni kirib, tezda sirdaryo yoqasiga chiqib oldi. sirdaryo bo‘yiga iskandarga dustlarcha sovg‘a-salomlar bilan tanais (sirdaryo)ning narigi tomonidan tiay-taradarayya saklari vakillari keladi. shunda iskandar sak elchilarini garovda qoldirib, o‘z yaqinlaridan bir kishini tanais ortidagi saklar yurtiga ularning urf-odatlari, kuchi bilan tanishib kelish uchun yubordi. xuddi shu paytda iskandarga samarqanddan chopar kelib, so‘g‘dda unga qarshi spitamen boshchiligida qo‘zg‘olon ko‘tarilganini xabar qiladi. spitamen samarqandni egallab, iskandarning u erda qoldirilgan lashkarlarini qirib tashlaydi. bundan xabar topgan iskandar tezda samarqandga qaytadi. xo‘jand qal’asida qoldirilgan, garovda yotgan saklar bosh ko‘taradilar va yunon qo‘shinlari qirib tashlanadi. samarqand qo‘zg‘olonchilariga baqtriyadan yordam keladi. voqealar taxlili shuni ko‘rsatadiki, saklar, so‘g‘dlar va baqtriyaliklar oldindan bir vaqtda bosh ko‘tarishga kelishib olishgan ko‘rinadi. xuddi shu voqealardan boshlab spitamenning nomi iskandar va uning qo‘shinlari uchun daxshatli bo‘lib qoldi. spitamen raxbarligida makedoniyalik bosqinchilarga qarshi xalq xarakati boshlanib …

4 / 10

niyatini darxol tushundilar va barchani qo‘zg‘olonga tayyorladi. qurultoyning asosiy maqsadi o‘rta osiyoda yunonlar xukmronligini mustaxkamlashga qaratilgan edi. biroq, uning ochilishi oldidan, "iskandar qabila boshliqlarini zariaspda yig‘ib, so‘ngra yo’q qilib yuborish niyatida emish" degan gap tarqaldi. bunga javoban qurultoyning ochilish kuni qo‘zg‘olonning boshlanishiga signal bo‘ldi. diodorning xabariga ko‘ra, qo‘zg‘olonning birinchi bosqichida "iskandar qo‘zg‘olon ko‘targan so‘g‘diylarni engib, 120 ming axolini qirib yubordi, uning ikkinchi bosqichida" u baqtriyaliklarga jazo berib, so‘g‘diylarni qaytadan o‘ziga bo‘ysindirdi va joylarda qal’alar barpo etdi: qo‘zg‘olonning uchinchi bosqichida "qo‘zg‘olon ko‘targan so‘g‘diylarning tog‘larga qochib yashiringanlari asirlikka olindi". o‘rta osiyodagi xarbiy vaziyat iskandar uchun juda murakkab edi. sirdaryoda saklar to‘planib, jangga shay turishdi. samarqand spitamen tomonidan qamal qilindi va yunon qo‘shini yanchib tashlandi. iskandar sirdaryoda ikkinchi marotaba yarador bo‘ldi. u maxalliy tilni yaxshi bilgan farnuxni samarqandga yubordi. o‘zi esa daryo orti saklari bilan jang qildi. saklarning qarshiligini qaytarib turish maqsadida sirdaryo soxilida 17 kun ichida mustaxkam mudofaa devori bilan o‘ralgan qal’a …

5 / 10

edi. biroq so‘g‘diyonadan, samarqanddan kelgan noxush xabarlar iskandardan samarqandga tezda qo‘shimcha qo‘shin yuborishni taqozo etar edi. spitamen samarqand qamalini to‘xtatib, g‘arbga tomon, buxoro yaqinidagi shox shaxriga ketadi. xuddi shu paytda iskandarning xarbiy boshliqlari orasida baxslar davom etardi. xarbiy boshliqlardan biri karan bo‘lib, uning bebosh askarlari spitamen yigitlari tomonidan qirib tashlandi. spitamen buxoro yaqinidagi g‘alabadan ilxomlanib, dax qabilalari bilan birgalikda yana samarqandga yo’l oldi va u erdagi makedoniyaliklar istexkomini qurshab oldi. bu noxush xabar iskandarni qattiq bezovta qildi. u daryo orti saklari bilan muzokaralarni tezda tugatadi. 4 kundan keyin spitamen shaxar qamalini to‘xtatib, yana orqaga chekindi. iskandar esa uni buxoro yaqinidan qizilqumning ichki dashtliklariga qadar ta’qib qilib bordi. qaytishda yo’l-yo’lakay barcha shaxar va qishloqlarni yondirdi, dala va bog‘larni poymol etdi. tarixiy manbalarga ko‘ra, u 120 mingdan ortiq qo‘zg‘olonchi va maxalliy katta qismini qirib tashladi. iskandar samarqandda 3 ming lashkardan iborat qo‘shinni qoldirib, o‘zi zariaspga qishlash uchun jo‘nab ketdi. shunday qilib, milliy …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "aleksandr makedonskiyninu istilochilik yurishlari"

aleksandr makedonskiyninu istilochilik yurishlari reja: 1. iskandar zulqarnaynning o‘rta osiyoga istilochilik yurishlari. 2. erli axolining ajnabiy bosqinchilarga qarshi kurashi. 3. makedoniyalik iskandar davlatining tanozzulga yuz tutishi va buning sabablari. iskandar (miloddan avvalgi 356-323 yillar) qadimgi dunyoning yirik lashkarboshi va davlat arboblaridan biri. u siyosatda o‘ta extiyotkor, o‘ta ayyor va xushyor davlat arbobi edi. u yirik lashkarboshi sifatida antik davr xarbiy san’atining rivojlanish tarixida katta iz qoldirdi. jaxongir yangi tildagi otliq qo‘shin tuzdi, unda jangovor intizom tartib-qoidalarini ishlab chiqdi. jang qilish usullarini ishlab chiqdi. u tezlik, qat’iylikni jangdagi g‘alabani ta’minlaydigan omillardan deb tushundi. mavjud imkoniyatlarni tugri taxlil qilish...

Этот файл содержит 10 стр. в формате DOC (112,5 КБ). Чтобы скачать "aleksandr makedonskiyninu istilochilik yurishlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: aleksandr makedonskiyninu istil… DOC 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram