toshvag’isht konservatsiyasi va suvoq qoplamalarining konservatsiyasi

PPTX 13 pages 2.3 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

prezentatsiya powerpoint taqdimot mavzu: tosh va g’isht konservatsiyasi va suvoq qoplamalarining konservatsiyasi. reja: umumiy tushuncha. tosh va gʻishtni konservatsiya qilish. suvoq qoplamalarini konservatsiya qilish. foydalanigan adabiyotlar 2 umumiy tushuncha. me’morchilik va qurilish hamda arxeologiya boʻyicha adabiyotda qadimgi zamonlarda toshdan yasalgan bino va imoratlarning ta’siri boʻyicha keng ma’lumotlarni olish mumkin. bunda eslatib oʻtish joizki, bino va ishootlarni bunyod etishda quruvchilar asrlar davomida eng avvalo mahalliy materiallardan foydalanganlar. toshli devorlarni qurishda quyidagi materiallar eng ommabop hisoblangan: granit, porfir va kamroq vulqon natijasida hosil boʻlgan bazalt; hayvonlar suyaklaridan iborat quyqalardan hosil boʻlgan ohaktoshlar; turli jismlar quyqalaridan hosil boʻlgan qumtoshlar; metamorfik jismlardan hosil boʻlgan marmar va gneys. bu materiallar ularning hosil boʻlishi jarayonlari, mineralogik va kimyoviy tarkibi, xususiyatlari va rangi hamda qazib olingan joyiga qarab, bir necha toifalarga boʻlinadi 3 xiii asrdan boshlab toshli binolarni qurish uchun asosiy material gʻisht boʻlib qoʻldi. keramik (sopol) buyumlarning texnologik sifati juda turlicha. xiii-xv asrlarda yasalgan va devorlar …

2 / 13

tahlil ma’lumotlarni tadqiq etishga asoslanishi lozim. umumiy vaziyatda gisht va tabiiy toshdan terilgan yuzalarni konservatsiya va restavratsiya qilish ishlari quyidagilarni qamrab oladi: materiallarning turi, kelib chiqishi, fizik, kimyoviy, mexanik va petrografik xususiyatlarini hamda yemirilish jarayoni bosqichlarini aniqlash; dastlabki fizik va kimyoviy xususiyatlarni tiklash yoʻli bilan materiallar tarkibini kuchaytirish; yemirilishdan himoya qilish. toshli materiallarni konservatsiya qilish uslublari toshning turiga hamda texnik va foydalanish xususiyatlariga bogʻliqdir. yemirilishga chidamli va shikstlanmagan, faqat turli gʻuborlar (chang, kir va sh.oʻ.) bilan qoplangan yuzalarni yaxshisi tozalab tashlash kerak. boshqa holatlarda esa kimyoviy vositalar yordamidan foydalanish lozim. toshli fasadlarni tozalash. fasadlarni tozalash jarayoni juda murakkab texnik tadbirni ifodalaydi, chunki qoʻllaniladigan uslublar toshning tarkibiy xususiyatlarini, tabiiy rangini oʻzgartirishi, me’moriy yoki badiiy qadrini pasaytirishi va buning ustiga mexanik shikastlanishlarga olib kelishi mumkin emas. uslub tanlanishi toshli materiallarning turi, texnik ahvoli va ifloslanganlik darajasi, elementlarning funksional vazifasi, iqlim sharoitlari, ishlatilayotgan vositalarning toshli materiallar mustahkamligi va chidamliligiga ta’siri hamda qoʻyiladigan estetik …

3 / 13

quyidagi texnik afzalliklarga ega: qazib olish oson, ishlovni yaxshi oladi, uzoq vaqtgacha saqlanib turadi. polshaning iqlim sharoitlarida yura davriga mansub ohaktoshlar ayniqsa chidamlidir, pirit va loysimon moddalarga ega boʻlgan ohaktoshlar esa qurilish uchun eng yaroqli material hisoblanadi. ohaktoshning asosiy nuqsonlari - gʻovagi koʻp, koʻp suv koʻtaradi va tezda ishqalanib ketadi hamda kislotali suyuqliklar va gazlar ta’siriga unchalik yuqori chidamli emas. shuning uchun ohaktoshni konservatsiya qilishda asosiy vazifa toshni suv singdirib olishdan hamda tarkibining ichiga kislotali yeritmalar kirib qolishidan himoya qilish, ishqori yuvilib ketishidan va nurab ketishdan himoya qilishdan iborat. ohaktoshni konservatsiya qilish va ayniqsa sun’iy himoya vositalaridan foydalanish masalasida juda qarama-qarshi qarashlar mavjud. toshning yuzasini shavelkislotali alyuminiy bilan qoplash yoki polivinilxlodir bilan toʻyintirish yoʻli bilan ohaktoshning ayrim turlarini atmosfera omillarining yemiruvchi ta’siridan saqlab qolish mumkin. ikkala vaziyatda ham aralashma sinab koʻrish va laboratoriyada tekshirish yoʻli bilan konservatsiya qilinayotgan materialning tarkibi hisobga olingan holda tanlanadi. 6 qumtoshlarni konservatsiya qilish. ohaktoshlarga nisbatan, …

4 / 13

irinchi navbatda ularning gʻovaklariga tajovuzkor kimyoviy aralashmalar hamda shamol yeroziyasi kirib qolishidan himoya qilish kerak. shuning uchun materialga gidrofob xususiyatlarini bagʻishlash asosiy tadbir hisoblanadi. himoya qilish uslublari sifatida yuzani mineral tuzlarning suvli yeritmalari bilan qoplash va ftorosilikatlarni singdirishni qoʻllash mumkin. 7 tabiiy tosh kabi, gʻisht ham vaqt oʻtishi bilan korroziyaga uchraydi. yemirilish jarayoni koʻpincha yoriqlar, poʻst tashlashlar, uvalanishlar koʻrinishida namoyon boʻladi. suv eritmalari devorlardan oʻtayotganda hamda keyinchalik ular qurib qolib, bugʻlanib ketganda eritilgan sul’fat tuzlari gʻishtning tashqi qirralarida rangli, parsimon kristallarga yoki shishali gʻuborlarga aylanadi. agar gʻishtda jiddiy shikastlanishlar va yemirilishlar mavjud boʻlsa, gʻishtli devorlarni konservatsiya qilishda eng nurab ketgan va yemirilgan elementlarni almashtirish tavsiya etiladi. agar devorlar yuzalarida buzilishlar aniqlanmagan boʻlsa, unda profilaktika sifatida destruktsiya (nurash) jarayonini devorlarni silikonli preparatlar yoki engil metallar (rux va alyuminiy) bilan gidrofobizatsiya qilish yoʻli bilan toʻxtatish mumkin. silikonlar kremniyorganik birikmalardan iborat boʻlib, bir qator qimmatli oʻziga xos xususiyatlarga ega va eng avvalo nafaqat …

5 / 13

zikkimyoviy jarayonlar va tashqi omillar sabab boʻladi. taxning deformatsiyasi suvoq yuzasini alohida qismlarga boʻladigan yoriqlar paydo boʻlishiga olib keladi. vaqt oʻtishi bilan ham tashqi, ham ichki suvoq taxdan ajrab, uvalana boshlaydi. lekin eng katta yemiruvchi ta’sirni suv koʻrsatadi. yogʻingarchilik sababli yoki ventilyatsiya yoʻqligi oqibatida kapillyarlar namlik soʻrib olishi yoxud xonalarda namlik toʻplanib qolishi suvoq yumshab ketishiga, uning mustahkamligi va tax bilan ulanganligi kamayishi, suvoq ajralib ketishi va uning butun qismlari tushib ketishiga olib keladi. tax namligining tez-tez oʻzgarib turishi yemiruvchi kimyoviy va biologik jarayonlar rivojlanishiga sabab boʻladi. suv uning ichida yeritilgan mineral tuzlar bilan birga devor yuzalariga chiqib borishi bogʻlovchi va toʻldiruvchi aralashma oʻrtasidagi bogʻlanishning yoʻqolishiga, tuzlarning kristallarga aylanishi esa – tarkib parchalanib ketishiga olib keladi. bunday jarayonlarning alomatlari suvoq ustidagi rang oʻzgarishi va gʻubor bilan qoplanishi hamda uning yumshab qolishi yoki qatlamlarga boʻlinib ketishi orqali namoyon boʻladi. bunday oʻzgarishlar natijasida suvoq qatlamlari yumshoq jismga aylanib, devor yuzasidan toʻkila boshlaydi. …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "toshvag’isht konservatsiyasi va suvoq qoplamalarining konservatsiyasi"

prezentatsiya powerpoint taqdimot mavzu: tosh va g’isht konservatsiyasi va suvoq qoplamalarining konservatsiyasi. reja: umumiy tushuncha. tosh va gʻishtni konservatsiya qilish. suvoq qoplamalarini konservatsiya qilish. foydalanigan adabiyotlar 2 umumiy tushuncha. me’morchilik va qurilish hamda arxeologiya boʻyicha adabiyotda qadimgi zamonlarda toshdan yasalgan bino va imoratlarning ta’siri boʻyicha keng ma’lumotlarni olish mumkin. bunda eslatib oʻtish joizki, bino va ishootlarni bunyod etishda quruvchilar asrlar davomida eng avvalo mahalliy materiallardan foydalanganlar. toshli devorlarni qurishda quyidagi materiallar eng ommabop hisoblangan: granit, porfir va kamroq vulqon natijasida hosil boʻlgan bazalt; hayvonlar suyaklaridan iborat quyqalardan hosil boʻlgan ohaktoshlar; turli jismlar q...

This file contains 13 pages in PPTX format (2.3 MB). To download "toshvag’isht konservatsiyasi va suvoq qoplamalarining konservatsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: toshvag’isht konservatsiyasi va… PPTX 13 pages Free download Telegram