savdo tadbirkorligi fanining predmeti va vazifalari

DOC 74.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1407747000_58208.doc savdo tadbirkorligi fanining predmeti va vazifalari reja: 1. tadbirkorlikning kelib chiqish tarixi va mohiyati 2. . “savdo tadbirkorligi” fanining obyekti va predmeti3. tadbirkorlik faoliyatini olib borish uchun zarur bo‘lgan iqtisodiy, ijtimoiy va xuquqiy shartlar 1.1. tadbirkorlikning kelib chiqish tarixi va mohiyati tadbirkorlikning tarixi uzoq o‘tmish davrlarga borib taqaladi, qadim zamonlarda savdogarlar, hunarmandlar, kosiblar tadbirkorlikni boshlovchilar sifatida namoyon bo‘lganlar. kapitalizmning paydo bo‘lishi bilan boylik orttirishga intilish cheksiz foyda olish istagini tug‘diradi. aksariyat hollarda tadbirkorlik ishlab chiqarish vositalariga egalik qilish bilan bir vaqtda o‘zi ham o‘z zavodi yoki fabrikasida mehnat qiladi. xvi asr o‘rtalariga kelib aksiyadorlar jamiyatlari vujudga kela boshladi. dastlabki aksiyadorlik kompaniyalari xalharo savdo-sotiq sohasida paydo bo‘la boshladi. eng birinchi aksiyadorlik kompaniyasi angliya savdo kompaniyasi bo‘lib, 1554 yilda rossiya bilan savdo-sotiq qilish maqsadida tashkil etilgan. keyinchalik, 1600 yilda angliyaning ost-ind savdo komlaniyasi, 1602 yilda gollandiyaning ost-ind kompaniyasi, 1670 yilda gudzon kompaniyasi tuzildi. so‘ngra xo‘jalik yuritishning aksiyadorlik shakli iktisodiyotning boshqa jabhalariga …

ab chiqarish rahbari va tashkilotchisi menejer kasbi paydo bo‘ldi. ilgari bir shaxsga taalluqli bo‘lgan tadbirkorlik faoliyati endi ixtisoslashgan yo‘nalishlar bo‘yicha tarhalib ketdi. moliyachilar, iqtisodchilar, hisobchilar, huquq-shunoslar, konstruktorlar, texnologlar paydo bo‘la boshladi. ularning barchasi ustidan menejer rahbar bo‘lib, u yuqoridagi kasblardan holi bo‘lgan holda, ishlab chiqarishni tashkil qilish bilan shug‘ullandi. o‘rta osiyodagi tadbirkorlik faoliyati qadim zamonlardayoq paydo bo‘la boshlagan. bu yerda tadbirkorlik savdo-sotiq va hunarmandchilik ko‘rinishda vujudga kelib, tadbirkorlar sifatida mayda savdogarlar namoyon bo‘lgan. 1600 yil oxiri va 1700 yil boshlarida chor rossiyasida manufakturalarning tashkil etilishi, turli sanoat korxonalarining keskin rivojlanishi natijasida har xil xom ashyolarga bo‘lgan talabning ortishi o‘rta osiyoda tadbirkorlik faoliyatini yanada kuchayishiga olib keldi. asosan paxta yetishtirish va oldi-sotdisi bilan bog‘liq ishlar rivojlana boshladi. birinchi jahon urushidan so‘ng hamda fevral va oktabr revolyutsiyalari amalga oshgandan keyin bozor iqtisodiy alohalarini yo‘qotishga kirishildi. barcha yirik korxonalar milliylashtirildi, mulkdorlarga harashli mulk va ishlab chiqarish vositalari davlat tomonidan tortib olindi. yangi iqtisodiy …

ojlantirishga doir tadbirtar to‘g‘risida»gi 1994 yilda chiqargan qarori davlatimizda tadbirkorlikni rivojlanishida muhim rol o‘ynaydi. bozor munosabatlari rivojlanishining istiqboli o‘zbekistonda tadbirkorlikni yanada kengroq tadbiq etilishi borasida maqbul ijtimoiy - iqtisodiy sharoitlar yaratilishidan darak bermoqda. «tadbirkor» va «tadbirkorlik» deganda avvalo nimani tushuniladi bu tushunchani hozirgi zamon mazmunida birinchi bo‘lib angliya iqtisodchisi richard kantilon xvii asr oxiri - xviii asr boshlarida tilga olgan. u, tadbirkor - tavakkalchilik sharoitida ish olib boruvchi odam» degan fikrni aytgan. richard kantilonning fikricha boylik manbai - yer va mehnat bo‘lib, bular iqtisodiy manfaatlarning haqiqiy qiymatini aniqlaydi. keyinchalik taniqli fransuz iqtisodchisi j. b. sey (1767-1832) o‘zining «siyosiy iqtisod traktati» (1803) kitobida tadbirkorlik faoliyatini ishlab chiqarishning uchta klassik omili yer, kapital, mehnatning bog‘lanishi orhali ifodalaydi. u yana ta’kidlaydiki, «angliya tadbirkorlarining talanti» angliya sanoatining rivojlanishida asosiy omillardan biri bo‘ldi. seyning asosiy tezisi mahsulot yetishtirishda tadbirkorlarning faol ishtirokini tan olishdir. seyning fikricha tadbirkorning olayotgan daromadi, ishlab chiqarishni, mahsulot sotilishini tashkil qila bilgani …

vakkalchilikka yo‘l qo‘yadi, zero biror bir ishga mablag‘ sarflashda har doim ma’lum darajada tavakkalchilik elementlari mavjuddir. shu sababli, a. smitning ta’kidlashicha, tadbirkorlik orqali olingan foyda tadbirkorning tavakkal ish ko‘rgani uchun to‘lovdir. tadbirkor o‘zi rejalashtiradi, ishlab chiqarishni tashkil qiladi, mehnat taqsimoti orqasidan ko‘rajak foydasini hisob-kitob qiladi va ishlab chiqarish natijalariga o‘zi egalik qiladi. a. smitning kitobi 1776 yilda, ya’ni amerika qo‘shma shtatlari mustaqilligi to‘g‘risida deklaratsiya e’lon qilingan yili bosib chiqarildi. r. xaylbroner, l. tarou va boshqa bir qator iqtisodchilar fikricha, bu ikki hujjatdan qaysi biri ko‘proq tarixiy ahamiyatga ega ekanligi haqida xulosaga kelish mushkuldir. ular deklaratsiyani «hayot, ozodlik va baxtga intilish»ga asoslangan jamiyatni barpo etishga chaqiriq deb, a. smitning ishini aynan shu jamiyatni qanday ishlashi kerakligini ko‘rsatuvchi yo‘llanma deb hisoblaydilar. bozor qatnashchilari, deb yozadi a- smit, «pul qilishga», «o‘z holatlarini yaxshilashga» intiladilar. qanday qilib bozor jamiyati faqat o‘z manfaati, oladigan foydasi uchun qolgan fuqarolarni shilishga yo‘l qo‘ymaydi, mana shunday xavfli teskari …

ozor mexanizmi, bozorning barcha qatnashchilarini intizomga solib qo‘yadi. a. smit ko‘rsatadiki, bozor jamiyat uchun zarur bo‘lgan tovarlarni, kerakli miqdorda tavsiya qiladi. shu tariqa a. smit bozor tizimi -jamiyatni barcha zaruriyatlar bilan ta’minlovchi qudratli kuch deb va bu tizim o‘zini-o‘zi boshharadi, deb ko‘rsatadi. belgilab o‘tish lozimki, bozor o‘zini-o‘zi boshqarar ekan, a. smit, raqobatchilik va foyda ko‘rish ishlariga davlatning aralashuviga qarshi turadi. a. smitning fikricha, o‘z holiga qo‘yilgan bozor tizimi o‘sib, rivojlanib boradi va bunday tizimga ega bo‘lgan millat boyligi muntazam ortib boradi. d. rekardo kapitalizmda absolyut, barqayot, tabiiy ishlab chiqarish usulini ko‘radi va tadbirkorlik faoliyatini samarali xo‘jalik yuritishning majburiy elementi sifatida tan oladi. amerikalik iqtisodchi j. klark (1847-1938) seyning «uchlik formulasi» ko‘rinishini bir muncha boshqacha ko‘rinishida izohlaydi. uning fikricha ishlab chiqarish jarayonida har doim to‘rtta omil qatnashadi: 1) kapital; 2) kapital manfaat-ishlab chiqarish vositasi va yer; 3) tadbirkorlik faoliyati; 4) ishchi mehnati. bu borada har bir omilga ishlab chiqarishdan tushgan tushumning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "savdo tadbirkorligi fanining predmeti va vazifalari"

1407747000_58208.doc savdo tadbirkorligi fanining predmeti va vazifalari reja: 1. tadbirkorlikning kelib chiqish tarixi va mohiyati 2. . “savdo tadbirkorligi” fanining obyekti va predmeti3. tadbirkorlik faoliyatini olib borish uchun zarur bo‘lgan iqtisodiy, ijtimoiy va xuquqiy shartlar 1.1. tadbirkorlikning kelib chiqish tarixi va mohiyati tadbirkorlikning tarixi uzoq o‘tmish davrlarga borib taqaladi, qadim zamonlarda savdogarlar, hunarmandlar, kosiblar tadbirkorlikni boshlovchilar sifatida namoyon bo‘lganlar. kapitalizmning paydo bo‘lishi bilan boylik orttirishga intilish cheksiz foyda olish istagini tug‘diradi. aksariyat hollarda tadbirkorlik ishlab chiqarish vositalariga egalik qilish bilan bir vaqtda o‘zi ham o‘z zavodi yoki fabrikasida mehnat qiladi. xvi asr o‘rtalariga kelib aksiyado...

DOC format, 74.5 KB. To download "savdo tadbirkorligi fanining predmeti va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: savdo tadbirkorligi fanining pr… DOC Free download Telegram