changning fizik kimyoviy xususiyatlari

DOCX 11 pages 54.1 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.1 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi fargʻona jamoat salomatligi tibbiyot instituti mustaqil ish mavzu: changning fizik kimyoviy xususiyatlari o'quvchi: orifboyeva diyora 3-kurs 922-guruh 2024-2025-o'quv yili reja: 1. fizik-kimyoviy muvozanatlar 2. termodinamik asoslar 3. diffuziya jarayonlari 1. fizik-kimyoviy muvozanatlar fizik-kimyoviy muvozanatlar murakkab kimyoviy tizimlarning muvozanat holatini o'rganadi, bu holatda har qanday kimyoviy reaksiya yoki fazaviy o'zgarish sharoitlari o'zgarmagan holda saqlanib turadi. bu muvozanat holatlarini ifodalashda bir qator fizik va kimyoviy tushunchalar va kattaliklar qo'llaniladi. muvozanatning asosiy tushunchalaridan biri le-shatelye printsipi bo'lib, u reaksiyalar qanday qilib muvozanatga tushishini tasvirlab beradi. unga ko'ra, agar muvozanatdagi tizimga tashqi ta'sir ko'rsatilsa, tizim bu ta'sirni kamaytirish uchun yo'nalishni o'zgartiradi. masalan, agar temperatura oshirilsa, endotermik reaksiya istiqbolli bo'ladi va agar temperatura pasaysa, ekzotermik reaksiya ustunlik qiladi. fizik-kimyoviy muvozanatlar ν zarrali reaksiyalar, katalizatorlar va turli xil kimyoviy potentsiallar, bosim va harorat bilan chambarchas bog'liq. har bir qiymatlar o'ziga xos tartibda kimyoviy reaktsiyaning yo'nalishini va tezligini belgilaydi. …

2 / 11

$n_2(g) + 3h_2(g) \rightleftharpoons 2nh_3(g) \] bu reaksiyada umumiy tenglama quyidagicha bo'ladi: \[ k_p = \frac{(p_{nh_3})^2}{(p_{n_2})(p_{h_2})^3} \] bu yerda $ k_p $ muvozanat doimiysi, $ p_{nh_3} $, $ p_{n_2} $, va $ p_{h_2} $ esa har bir gazning qisman bosimlari. aktivlik va kontsentratsiyalar orasidagi farqni hisobga olish uchun debye-hückel tenglamalari qo'llanilib, uchuvchi yoki ionik suyuqliklardagi zarrachalarning o'zaro ta'siri ko'rib chiqiladi. muvozanatning yana bir jihati - fazalar orasidagi muvozanat. bunda kimyoviy moddalar turli fazalar orasida qanday taqsimlanishini o'rganiladi. masalan, suv-benzin tizimida suv va benzin orasida taqsimlangan moddalar kontsentratsiyasi taqsimot koeffitsiyenti bilan ifodalanadi. taqsimot koeffitsiyenti nisbat sifatida chiqadi: \[ k_{d} = \frac{[s]_suv}{[s]_benzin} \] bu formulalarda `[s]_suv` va `[s]_benzin` mos ravishda suv va benzin fazalaridagi moddaning kontsentratsiyasi hisoblanadi. muvozanatni o'zgartiruvchi boshqa omillar - ion kuchi, ph qiymati, eruvchanlik va boshqa fizik-kimyoviy omillardir. har bir murakkab modda uchun muvozanat shartlari alohida o'rganiladi va tegishli hisoblashlar amalga oshiriladi. xulosa qilib aytganda, fizik-kimyoviy muvozanatlar kimyo va …$

3 / 11

$iga asoslanadi, ya’ni energiya yangi yaratilishi yoki yo‘q qilinib ketishi mumkin emas, u faqat bir holatdan ikkinchisiga o‘tkaziladi. bu qonun quyidagi tenglama bilan ifodalanadi: \[ \delta u = q - w \] bu yerda: - $\delta u$ - tizimning ichki energiyasidagi o‘zgarish; - $q$ - tizimga kiritilgan yoki undan olingan issiqlik miqdori; - $w$ - tizim tomonidan bajarilgan yoki unga nisbatan bajarilgan ish. bu qonun energiya o‘zgarishlarining ko‘rsatkichidir va har qanday termodinamik jarayonda energiya balansi ushlab turilganligini ta’minlaydi. ### ikkinchi qonun: entropiya va yo‘qoluvchanligi termodinamikaning ikkinchi qonuni issiqlikning yuqori darajadan past darajaga, o‘z-o‘zidan o'tishini va entropiyaning tezayishi haqida tasavvur beradi. ma’lumki, yopiq tizimdagi entropiya o‘z-o‘zidan o‘zgaradi va faqat oshadi yoki qat’iy ravishda oshmaydi. ### entropiya ($s$) entropiya tizimning tartibsizlik yoki tartib o‘lchovidir. ikkinchi qonun shuni anglatadiki, tabiiy jarayonlarda entropiya oshadi. entropiyaning o‘zgarishi quyidagi formula orqali aniqlanadi: \[ \delta s = \frac{q}{t} \] bu yerda: - $\delta s$ - entropiyaning o‘zgarishi; …$

4 / 11

$ik dvigateli yuqori haroratli manbadan issiqlik olib, ish bajaradi va qoldiq issiqlikni past haroratli manbaga chiqaradi. termodinamik samaradorlik ushbu jarayonlarning samaradorigini o‘lchash uchun ishlatiladi va quyidagicha ifodalanadi: \[ \eta = \frac{w}{q_h} \] bu yerda: - $\eta$ - samaradorlik; - $w$ - bajarilgan ish; - $q_h$ - yuqori haroratli manbadan olingan issiqlik. umuman olganda, termodinamika asoslari orqali biz tabiiy jarayonlarni yaxshiroq tushunamiz va energiya samaradorligini optimallashtiradigan texnologiyalar yaratishga qodirmiz. 3. diffuziya jarayonlari diffuziya jarayonlari moddalar yoki energiyaning bir muhitdan ikkinchi muhitga o'z-o'zidan yoki tashqi ta'sir oqibatida tarqalish jarayonidir. kimyo, fizika va biologiya fanlarida juda keng tarqalgan bu hodisa ko'p jarayonlarning asosini tashkil etadi. diffuziya jarayonlarining birinchi va eng asosiy tushunchasi bu yuqori konsentratsiyadan past konsentratsiyaga tomon o'z-o'zidan tarqalishidir. bu jarayon termodinamik muvozanat holatiga erishgunga qadar davom etadi. masalan, tuz yoki shakarni suvga solganingizda, avvaliga ma'lum bir qismda konsentratsiyasi yuqori bo'ladi, lekin vaqt o'tishi bilan parchalanib va aralashib, butun idish bo'ylab teng …$

5 / 11

ga aralashadi. gaz holatidagi difuziya jarayonlariga kelsak, ular katta tezlik bilan kechadi, sababi gaz molekulalari oralig'ida bo'shliklar juda keng va molekulalar oson harakatlana oladi. suyuqliklar uchun esa bu jarayon sekinroq, chunki iltimoslar farqi kichikroq bo'ladi. difuziya qonunlari gazlar, suyuqliklar va hatto qattiq jismlarda ham muhim ahamiyat kasb etadi. qattiq jismlarda molekulalar orasidagi joylar kichikroq bo‘lishi tufayli, bu jarayon ancha sekin bo‘lishi mumkin. masalan, metallar orasida issiqlik yoki kimyoviy elementlar tarqalishi difuziya qonunlariga asosan amalga oshadi, bu esa materialshunoslik va qotishmalar texnologiyasida muhim rol o‘ynaydi. difuziya biologik tizimlarda juda katta rol o‘ynaydi. hucrelar ichida va hucrelararo modda va energiya almashinuvining asosiy mexanizmlaridan biri ham difuziya jarayonlari hisoblanadi. masalan, qondagi kislorod molekulalari hujayralarga o‘z-o‘zidan difuziya orqali kirib, hujayralarning energiya ishlab chiqarish jarayonini ta'minlaydi. o'rganishlar va tajribalar natijasida aniqlanishicha, haroratning ortishi, bosimning pasayishi yoki erigan modda va erituvchi viskozitetining kamayishi difuziya jarayonining tezlashuviga sabab bo'lishi mumkin. harorat ortishi molekulalarning kinetik energiyasini oshiradi, bu …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "changning fizik kimyoviy xususiyatlari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi fargʻona jamoat salomatligi tibbiyot instituti mustaqil ish mavzu: changning fizik kimyoviy xususiyatlari o'quvchi: orifboyeva diyora 3-kurs 922-guruh 2024-2025-o'quv yili reja: 1. fizik-kimyoviy muvozanatlar 2. termodinamik asoslar 3. diffuziya jarayonlari 1. fizik-kimyoviy muvozanatlar fizik-kimyoviy muvozanatlar murakkab kimyoviy tizimlarning muvozanat holatini o'rganadi, bu holatda har qanday kimyoviy reaksiya yoki fazaviy o'zgarish sharoitlari o'zgarmagan holda saqlanib turadi. bu muvozanat holatlarini ifodalashda bir qator fizik va kimyoviy tushunchalar va kattaliklar qo'llaniladi. muvozanatning asosiy tushunchalaridan biri le-shatelye printsipi bo'lib, u reaksiyalar qanday qilib muvozanatga tushishini tasvirlab beradi...

This file contains 11 pages in DOCX format (54.1 KB). To download "changning fizik kimyoviy xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: changning fizik kimyoviy xususi… DOCX 11 pages Free download Telegram