fizika

PPTX 29 sahifa 373,6 KB Bepul yuklash

29 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 373,6 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 29

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 29

mm_30 fizika 5 - ma’ruza 2023 tdtpu «tabiiy fanlar» kafedrasi 1 ma’ruza rejasi atom yadrosi. atom yadrosining tuzilishi massa defekti va yadroning bog’lanish energiyasi atom yadrosining tarkibi yadro kuchlari yadro reaksiyalari 2 tomsonning atom modeli 1903 yilda tomson atomning shunday modelini taklif qildiki, unga asosan atom musbat zaryadlangan zarralar bilan bir tekis to’ldirilgan sferadan iborat bo’lib, ichida elektron joylashgan bo’ladi, sferaning yig’indi musbat zaryadi elektron zaryadiga teng bo’lib, atom bir butun holatda neytraldir. tomsonning atom modeli 4 5 rezerfordning atom modeli atom tuzilishi hamda katta zichlikka ega bo’lgan yadroning mavjudligi haqidagi zamonaviy tasavvurlar birinchi marta e. rezerford tomonidan yupqa oltin plyonkada –zarralarning sochilishini tadqiq qilish natijalari asosida aytilgan  rezerford tajribasi 6 7 atom yadrosining tuzilishi rezerford tajribalar natijasida atomlarning yadrolari taxminan 10-14-10-15 m o’lchamga ega ekanligini aniqladi atom yadrosi elementar zarralardan = protonlardan va neytronlardan iborat proton miqdoran elektr zaryadiga teng musbat zaryadga ega bo’lib, massasi 1,67·10-27 kg ga …

2 / 29

- neytronlar 11 12 atom yadrosining tuzilishi yadrodagi nuklonlarning umumiy soni a massa soni deb ataladi. yadroning zaryadi z·e ga teng, bu yerda z – zaryad soni – yadrodagi protonlar soniga teng. u kimyoviy elementning mendeleev jadvalidagi tartib raqami bilan mos tushadi. yadro quyidagicha belgilanadi: 13 atom yadrosining tuzilishi bir xil z ga va har xil a ga ega bo’lgan atomlar izotoplar deyiladi bir xil aga va har xil z ga ega bo’lgan atomlar izobarlar deyiladi izotoplar bir xil kimyoviy xossalarga va bir-biriga yaqin fizik xossalarga ega bo’ladilar, chunki ularning elektron qobiqlari bir xil strukturaga ega 14 atom yadrosining tuzilishi yadroning radiusini quyidagi formulaga asosan aniqlash mumkin : r=r0a1/3 bu yerda r0≈1,5·10-15 m. yadro massasini o’lchashlar shuni ko’rsatdiki, yadroning massasi nuklonlar massasining yigindisidan kichik ekan. bu farq massalar defekti m deb ataladi 15 atom yadrosining bog’lanish energiyasi e=mc2 formulaga asosan massalar defektiga yadrodagi nuklonlarning bog’lanish energiyasi mos keladi: esv=(zmp+(a-z)mn-mya)s2 (1) …

3 / 29

pfund seriyasi (infraqizil nurlanish) n=6 – xemfri seriyasi (infraqizil nurlanish) 19 bor postulatlari. borning 1 - postulati (statsionar holatlar postulati): statsionar holatlarda atom energiyani nurlatmaydi. borning 2 - postulati (chastotalar qoidasi): atom bir holatdan ikkinchisiga o'tganda quyidagi energiyali bitta foton chiqaradi yoki yutadi. tegishli statsionar holatlar energiyalari farqi 20 borning 3 - postulati (orbitalarni kvantlanish qoidasi): atomning statsionar holatlarida, doiraviy orbitalarda elektron harakatlanib, impuls momentining kvantlangan qiymatlariga ga bo'ladi. elektronning n – statsionar orbitasi radiusi. borning birinchi radiusi 21 1- va n- statsionar orbitalardagi elektronning harakt tezligi vodorod atomi tizimida elektronning to'la energiyasi vodorod atomining minimal energiyasi 22 kvant sonlar xususiy fkunktsiyalar n – bosh, 𝑙 – orbital va m – magnit kvant sonlari bilan aniqlanadi. n - bosh kvant soni atomdagi elektronning energetik sathlarini belgilaydi: n = 1,2,3,... 𝑙 – orbital kvant soni berilgan n da quyidagi qiymatlarni qabul qiladi: 𝑙 = 0,1,2,...,(n-1) va atomdagi elektronning impuls momentini aniqlaydi …

4 / 29

lektron s – elektron (s - holatdagi) deb ataladi, 𝑙 = 1, p – holat 𝑙 = 2, d – holat 𝑙 = 3, ƒ – holat, va h.k. 25 elektron spini elektron fazodagi harakatiga bog'liq bo'lmagan, impulsning xususiy mexanik momentiga — (s) spinga ega. spin, mexanik momentga o'xshash, quyidagicha kvantlanadi: z belgilangan yo'nalish uchun xususiy moment proektsiyalari ms— magnit spin kvant soni quyidagi ikkita qiymatga ega 26 pauli printsipi kvant mexanikasining asosiy qonunlaridan biri bo'lgan pauli printsipiga asosan, berilgan atomda n, 𝑙 , m, s bir xil kvant sonlari majmuasiga ega bo'lgan ikkita elektron mavjud bo'lmaydi. yarim spinli zarrachalar (elektronlar, protonlar va neytronlar) anti -simmetrik to'lqin funktsiyalar bilan ifodalanadilar va fermi – dirak statistikasiga bo'ysunadilar: bunday zarrachalar fermionlar deb ataladi. nol yoki butun sonli spinli zarrachalar (π – mezonlar, fotonlar) simmetrik to'lqin funktsiyalar bilan ifodalanadilar va boze – eynshteyn statistikasiga bo'ysunadilar: bunday zarrachalar bozonlar deb ataladi. kvant fizikasida massa, …

5 / 29

’zbekiston faylasuflar milliy jamiyati. 2006. 267b, 269b. 9. b.a.mirsalixov, m.yu. mansurova. mexanika, molekulyar fizika va elekrodinamika. amaliy mashg’ulotlarni bajarishga doir uslubiy qo’llanma. ttymi. 2015. 90 b. ta’lim saytlari va internet resurslari fizika.uz – talabalar va fizika o`qituvchilari uchun sayt; yenka.com; http://www.quantumatomica.co.uk/download. html http://school-collection.edu.ru http://phet.colorado.edu./ http://www.falstad.com/mathphysics.html http:// tashiit.com image1.jpeg image2.png image3.jpeg image4.wmf oleobject1.bin image5.wmf image6.wmf image7.wmf oleobject2.bin oleobject3.bin oleobject4.bin image8.wmf image17.wmf image18.wmf image19.wmf image20.wmf image21.wmf image22.wmf image23.wmf image24.wmf image9.wmf image10.wmf image11.wmf image12.wmf image13.wmf image14.wmf image15.wmf image16.wmf oleobject8.bin oleobject9.bin oleobject10.bin oleobject11.bin oleobject12.bin image25.png oleobject13.bin oleobject14.bin oleobject15.bin oleobject16.bin oleobject17.bin oleobject18.bin oleobject19.bin oleobject20.bin oleobject21.bin oleobject5.bin oleobject6.bin oleobject7.bin image26.wmf image27.wmf image28.wmf oleobject25.bin image29.gif oleobject22.bin oleobject23.bin oleobject24.bin image30.wmf oleobject26.bin image31.wmf image32.wmf image33.wmf image34.wmf oleobject30.bin oleobject27.bin oleobject28.bin oleobject29.bin image35.wmf image36.wmf image37.wmf oleobject31.bin oleobject32.bin oleobject33.bin image38.wmf image39.wmf oleobject34.bin oleobject35.bin image40.wmf image49.wmf image50.wmf image51.wmf image52.wmf image53.wmf image54.wmf image41.wmf image42.wmf image43.wmf image44.wmf image45.wmf image46.wmf image47.wmf image48.wmf oleobject39.bin oleobject40.bin oleobject41.bin oleobject42.bin oleobject43.bin oleobject44.bin oleobject45.bin oleobject46.bin oleobject47.bin oleobject48.bin oleobject49.bin oleobject50.bin oleobject36.bin oleobject37.bin …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 29 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"fizika" haqida

mm_30 fizika 5 - ma’ruza 2023 tdtpu «tabiiy fanlar» kafedrasi 1 ma’ruza rejasi atom yadrosi. atom yadrosining tuzilishi massa defekti va yadroning bog’lanish energiyasi atom yadrosining tarkibi yadro kuchlari yadro reaksiyalari 2 tomsonning atom modeli 1903 yilda tomson atomning shunday modelini taklif qildiki, unga asosan atom musbat zaryadlangan zarralar bilan bir tekis to’ldirilgan sferadan iborat bo’lib, ichida elektron joylashgan bo’ladi, sferaning yig’indi musbat zaryadi elektron zaryadiga teng bo’lib, atom bir butun holatda neytraldir. tomsonning atom modeli 4 5 rezerfordning atom modeli atom tuzilishi hamda katta zichlikka ega bo’lgan yadroning mavjudligi haqidagi zamonaviy tasavvurlar birinchi marta e. rezerford tomonidan yupqa oltin plyonkada –zarralarning sochilishini tadqiq qil...

Bu fayl PPTX formatida 29 sahifadan iborat (373,6 KB). "fizika"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: fizika PPTX 29 sahifa Bepul yuklash Telegram