fizika

PPTX 14 sahifa 446,4 KB Bepul yuklash

14 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 446,4 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 14

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 14

optika fanining rivojlanish fizika raximov abror optik tola tizimlari insoniyat taraqqiyotida aloqaning, xususan, optik aloqaning roli katta bo‘lgan, bunga sabab uning tarqalish tezligining juda kattaligidir, (vq3*1010 sm/s) ham to‘g‘ri chiziqli tarqalish va boshqa xususiyatlariga bog‘liq. masalan, xviii asrdayoq quyosh nurini qaytaruvchi ko‘zgulardan foydalanish asosida ishlaydigan optik telegraf va murakkab signallarni uzatish qobiliyatiga ega bo‘lgan semoforlar yaratildi. axborotni masofaga uzatishda yorug‘lik nurining qulayligini sezgan amerikalik telefon ixtirochisi a. bell bundan 125 yil avval optik telefon (fotofon)ni yaratdi. u o‘zining qurilmasi yordamida odam ovozini nur orqali 200 metr masofaga uzatdi. bunda mikrofonning tebranishidan qaytuvchi quyosh nuri ovozni tashuvchi bo‘lib xizmat qildi. hozirgi kunda deyarli har bir uyda radio, televizor va telefon bor, shaharlar va maydonlar o‘rtasida yotqizilgan kabellar yordamida koinotdan yerning sun’iy yo‘ldoshlari orqali keng miqyosda axborotlar uzatilib turiladi. ammo aloqa texnikasining rivojlanishi, elektronikaning zamonaviy yutuqlari, elektromagnit to‘lqinlarining sm va mm diapazonining o‘zlashtirilishi ham hozirgi paytda mislsiz ko‘payib ketayotgan axborot talablariga javob …

2 / 14

hisha tolalarni ishlatish ikki ijobiy yutuqqa – axborot uzatish tezligini keskin oshirib, qimmat hisoblangan misni katta miqdorda iqtisod qilishga imkon beradi. ta’kidlash lozimki, o‘yuch -diapazoni (q=1-20sm) bo‘lgan elektromagnit to‘lqinlar mukammal o‘zlashtirilgandan so‘ng navbat optik diapazonga yetib keldi. 60-yillarda kashf etilgan lazerlar ham katta samara bermadi. chunki axborotni lazer nuri bilan ochiq atmosferada uzatish yaxshi natija bermadi. bunga sabab atmosferadagi temperatura, havo oqimi, changlar, tuman va h.k. lar tinimsiz o‘zgarib turganligi uchun ochiq havo nur o‘tkazuvchi muhit sifatida ishlatishga yaroqsizligi aniqlandi. lazer nurini trubalar ichida uzatib ko‘rildi, lekin bu yo‘l ham foyda bermadi. . shuni aytish kerakki, nur o‘tkazuvchi shisha tolalar 60 – yillarda ma’lum edi. ularning diametri 100 mkm bo‘lib, o‘zak va uni o‘rab olgan qobiqdan iborat edi. o‘zakning sindirish ko‘rsatkichi qobiqning sindirish ko‘rsatkichidan biroz katta bo‘lishi kerak. lazer nurini shunday tolalar orqali uzatishga urinib ko‘rildi, ammo bunday tolalar juda katta yutish koeffisiyentiga ega bo‘lib, taxminan 1000 db/km ga teng. …

3 / 14

nur o‘tkazuvchi tolalarni yaratdilar. bunday tolalar uzun to‘lqinli optik aloqa liniyalarida ishlatsa bo‘ladigan sifatlarga ega edi. shuning uchun 1970 yil tolali optikaning tug‘ilgan yili deb sanala boshlandi. ana shundan so‘ng tolali optika aloqasi misli ko‘rilmagan tezlik bilan rivojlanib ketdi, ular ishlatiladigan sohalar ko‘paya boshladi: telefon tarmoqlari orqali ishlaydigan televideniye, aviatsiya va dengiz flotida, bort aloqasi, hisoblash texnikasi, texnologik jarayonlarni boshqarish va nazorat qilish tizimi va h.k.larda ham ishlatila boshlandi. bundan tashqari, nurli tolalarning tashqaridan tushuvchi elektromagnit to‘lqinlarning ta'sirini sezmasligi, vaznlari kam va ixchamligi ham aniqlandi. shunday qilib, optik aloqa tizimlarining negizi shaffof va toza shishadan qilingan tola bo‘lib, u yaxshi xizmat qiladi. optika qonunlaridan ma’lumki, tola ichiga kiritilgan nur tashqariga chiqmasdan tarqala oladi. bunda tola to‘g‘ri chiziq bo‘yicha yo‘nalgan yoki barabanga o‘ralgan bo‘lishi mumkin. buning sababi nur tola ichida tarqalar ekan, uning chegarasiga tushadi va yana ichkariga to‘la qaytadi. bu nur tolaning ikkinchi chegarasiga tushadi va yana undan ichkariga to‘la …

4 / 14

imal bo‘lishi zarur, chunki optik aloqa liniyalari (1-100) km masofalarga cho‘zilishi mumkin. buning uchun ularning yutish koeffisiyenti qq01-1db/km bo‘lishi kerak. bunday katta talabga faqat a'lo sifatli optik shishalar, ayniqsa shishasimon kvarslar javob beradi. kvars boshqa shishalardan o‘zining bir jinsliligi va nurning relecha sochilish koeffisiyenti kichikligi bilan ajraladi. foydalanilgan adabiyotlar v. l. accyp., a. m. filatov. praktikum po geodezii. m., „nedra“, 1995. d. o. jo‘rayev. geodeziya. t., ,,0‘zbekiston“, 2006. i. f. kushtin. geodeziya. m., „prior“, 2001. a. v. maslov., g. a. batkarov. geodeziya. m., „nedra“, 1980. n. muborakov., s. ahmedov. geodeziya va kartografiya. t., ,,0‘qituvchi“, 2002. image1.jpeg image2.png image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.wmf image8.jpeg image9.jpeg image10.wmf image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg pactpoctpahehue cbeta ___cbetobonm jiyy - yaknii ny4ok cbeta cuntath hepacxonalunmca toyeyhbim uctouhmk cbeta - pasmepbi manbi no cpashehitio c pasmepamn ocbelijaemoro tena m pacctoshuem fo hero 3akoh np amonmhemhofo pacnpoctpahehma cbeta b odhopodholi cpede caem pacnpocmparinemca npamosuhetiho conheyhoe 3atmehme ayhhoe 3atmehme an …

5 / 14

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 14 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"fizika" haqida

optika fanining rivojlanish fizika raximov abror optik tola tizimlari insoniyat taraqqiyotida aloqaning, xususan, optik aloqaning roli katta bo‘lgan, bunga sabab uning tarqalish tezligining juda kattaligidir, (vq3*1010 sm/s) ham to‘g‘ri chiziqli tarqalish va boshqa xususiyatlariga bog‘liq. masalan, xviii asrdayoq quyosh nurini qaytaruvchi ko‘zgulardan foydalanish asosida ishlaydigan optik telegraf va murakkab signallarni uzatish qobiliyatiga ega bo‘lgan semoforlar yaratildi. axborotni masofaga uzatishda yorug‘lik nurining qulayligini sezgan amerikalik telefon ixtirochisi a. bell bundan 125 yil avval optik telefon (fotofon)ni yaratdi. u o‘zining qurilmasi yordamida odam ovozini nur orqali 200 metr masofaga uzatdi. bunda mikrofonning tebranishidan qaytuvchi quyosh nuri ovozni tashuvchi bo‘li...

Bu fayl PPTX formatida 14 sahifadan iborat (446,4 KB). "fizika"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: fizika PPTX 14 sahifa Bepul yuklash Telegram